{"id":11295,"date":"2020-07-12T07:32:59","date_gmt":"2020-07-12T05:32:59","guid":{"rendered":"https:\/\/shinigami.pl\/?p=11295"},"modified":"2023-01-15T16:11:21","modified_gmt":"2023-01-15T14:11:21","slug":"witalizm-w-czasach-dekadencji-o-ffvii-remake-slow-wiecej-niz-kilka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/shinigami.pl\/?p=11295","title":{"rendered":"Witalizm w czasach dekadencji"},"content":{"rendered":"
<\/div>

Je\u015bli chodzi o m\u00f3j stosunek do Final Fantasy VII, daleko mi do bycia orygina\u0142em. Dla mnie i dla du\u017cej cz\u0119\u015bci mojego gamingowego pokolenia jest to gra b\u0119d\u0105ca bez cienia w\u0105tpliwo\u015bci do\u015bwiadczeniem formatywnym. Nie jest mo\u017ce moj\u0105 ulubion\u0105 gr\u0105, nie jest nawet moj\u0105 ulubion\u0105 gr\u0105 z czas\u00f3w PS1, ale lata \u015bwietlne dziel\u0105 mnie te\u017c od internetowych obalaczy pomnik\u00f3w i atencjuszy-ikonoklast\u00f3w, desperacko pr\u00f3buj\u0105cych zwr\u00f3ci\u0107 na siebie uwag\u0119 kontrowersyjn\u0105 opini\u0105. Zbyt wielkie odcisn\u0119\u0142a ona na mnie pi\u0119tno, by m\u00f3c j\u0105 tak po prostu zatopi\u0107 w odm\u0119tach pod\u015bwiadomo\u015bci. Tak jak rze\u017abiarz rozpoczyna rze\u017abienie od ciosania prostej, surowej bry\u0142y, tak FFVII by\u0142o chyba pierwsz\u0105 gr\u0105, kt\u00f3ra w istotny spos\u00f3b rozpocz\u0119\u0142a proces obr\u00f3bki moich gust\u00f3w growych.<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

W p\u00f3\u017anych latach 90. \u0142aska sp\u0142yn\u0119\u0142a na mnie po wielokro\u0107. Par\u0119 poci\u0105gni\u0119\u0107 d\u0142utem obudzi\u0142o we mnie zami\u0142owanie do gier z wielkim rozmachem, do epickich przyg\u00f3d na dziesi\u0105tki godzin i \u015bwiat\u00f3w, w kt\u00f3re mo\u017cna wsi\u0105kn\u0105\u0107 na d\u0142ugie dni, tygodnie, miesi\u0105ce. Mniej przychylnym okiem zacz\u0105\u0142em odt\u0105d patrze\u0107 na skromne efemerydki, kt\u00f3re dokonywa\u0142y swego kr\u00f3tkiego \u017cywota po dw\u00f3ch-trzech popo\u0142udniach sp\u0119dzonych w czytniku konsoli.<\/span><\/p>\n

Wynios\u0142em te\u017c z owego czasu niech\u0119\u0107 do zbyt daleko posuni\u0119tej przyziemno\u015bci i pospolito\u015bci (zw\u0142aszcza w grach video, ale w filmach i ksi\u0105\u017ckach r\u00f3wnie\u017c), tych potwornych defekt\u00f3w dewastuj\u0105cych wyobra\u017ani\u0119, p\u0119taj\u0105cych zdolno\u015b\u0107 my\u015blenia abstrakcyjnego i kradn\u0105cych czyst\u0105 rado\u015b\u0107 jak zbir zabieraj\u0105cy ostatni grosz w ciemnej bramie. Fikcja, tak od dawna uwa\u017cam i ca\u0142y czas utwierdzam si\u0119 w tym przekonaniu, musi by\u0107 lepsza od rzeczywisto\u015bci.<\/span><\/p>\n

Last but not least<\/em>, Final Fantasy VII przestawi\u0142o wajch\u0119 i okaza\u0142o si\u0119 spiritus movens jednego z punkt\u00f3w zwrotnych mojej biografii, inicjuj\u0105c tektoniczny ruch b\u0119d\u0105cy powolnym odp\u0142ywaniem od zachodniej my\u015bli gamingowej, gier, kt\u00f3rych zgrzebno\u015b\u0107 \u2014 wcze\u015bniej wyczuwana raczej podsk\u00f3rnie, wymykaj\u0105ca si\u0119 pr\u00f3bom wyartyku\u0142owania przez 13-letnie pachol\u0119 \u2014 w pewnym momencie sta\u0142a si\u0119 zdecydowanie klarowniejsza i mocniej uwieraj\u0105ca.<\/span><\/p>\n

\n

Epoka przesytu<\/strong><\/h3>\n
\n

Nietrudno znale\u017a\u0107 motyw przewodni tekst\u00f3w o Final Fantasy VII Remake. Manifestuje si\u0119 on w pytaniu, kt\u00f3re niczym bumerang powraca w kilku odmianach: czy nowa wersja dor\u00f3wna legendzie? Czy osi\u0105gnie ten sam status? R\u00f3wnie mocno odci\u015bnie swoje pi\u0119tno na kolejnym pokoleniu graczy? Pytaniu w rzeczy samej jednak niepotrzebnym, gdy\u017c poszukiwania na nie satysfakcjonuj\u0105cej odpowiedzi to orka na ugorze z g\u00f3ry skazana na niepowodzenie, ja\u0142owa publicystyka z kr\u00f3tkim terminem przydatno\u015bci.<\/span><\/p>\n

Gleba wsp\u00f3\u0142czesnej kultury nie sprzyja bowiem kreowaniu legend. Nadpoda\u017c tre\u015bci, niezliczona liczba bod\u017ac\u00f3w, medialna bie\u017c\u0105czka, konsumpcyjny ci\u0105g coraz s\u0142abiej skoncentrowanych, ob\u017ceraj\u0105cych si\u0119 bez umiaru popkulturow\u0105 pasz\u0105 odbiorc\u00f3w tworz\u0105 w istocie zator wr\u0119cz uniemo\u017cliwiaj\u0105cy generowanie wydarze\u0144 o \u201chistorycznej\u201d wadze, kt\u00f3re po up\u0142ywie lat stawa\u0142yby si\u0119 mitami \u2013 budulcem to\u017csamo\u015bci, pokoleniowym do\u015bwiadczeniem, drogowskazem dla nast\u0119pnych pokole\u0144 (tw\u00f3rc\u00f3w, odbiorc\u00f3w, wszystko jedno). Bogata oferta wodzirej\u00f3w dzisiejszego cyfrowego \u015bwiata utrudnia piel\u0119gnowanie dobrych wspomnie\u0144, przeprowadzanie dog\u0142\u0119bnych analiz, stawianie o\u0142tarzyk\u00f3w lub wznoszenie ko\u015bcio\u0142\u00f3w tego czy tamtego. Drugorz\u0119dne znaczenie ma wi\u0119c w tym wszystkim jako\u015b\u0107 samej gry, bo nawet pomnikowe dzie\u0142a w epoce wszechobecnej, dost\u0119pnej na ka\u017cdym kroku rozrywki spalaj\u0105 si\u0119 szybko (cho\u0107 na pocieszenie zawsze mo\u017cna doda\u0107, \u017ce nie tylko gry video maj\u0105 z tym problem; \u015bwiat w ko\u0144cu wci\u0105\u017c czeka np. na \u201cwielk\u0105 powie\u015b\u0107 XXI wieku\u201d).<\/span><\/span><\/p>\n

\"FFVII\"<\/a><\/span><\/p>\n

Mimo ma\u0142o sprzyjaj\u0105cego krajobrazu kulturowego Square Enix utrudni\u0142o sobie jednak zadanie pogoni za mitem-kr\u00f3likiem ju\u017c na etapie przedbieg\u00f3w, wydaj\u0105c komunikat, w kt\u00f3rym poinformowano, \u017ce historia opowiedziana w pierwowzorze zostanie podzielona na odcinki, a ka\u017cdy taki odcinek stanie si\u0119 pe\u0142noprawn\u0105 gr\u0105. Pierwszy mia\u0142 obejmowa\u0107 tylko wydarzenia rozgrywaj\u0105ce si\u0119 w Midgar \u2013 epizod pe\u0142ni\u0105cy w oryginale funkcj\u0119 zaledwie prologu, wprowadzenia, kt\u00f3rego szacunkowy czas przej\u015bcia trudno oszacowa\u0107 na wi\u0119cej ni\u017c pi\u0119\u0107-sze\u015b\u0107 godzin. Osoby pami\u0119taj\u0105ce purystyczn\u0105 z ducha, bezlitosn\u0105 krytyk\u0119 dzia\u0142a\u0144 Square\/Square Enix z czas\u00f3w PS2, mog\u0142yby nie bez podstaw przewidywa\u0107, \u017ce wiadomo\u015b\u0107 ta stanie si\u0119 potencjalnym zarzewiem e-protest\u00f3w na masow\u0105 skal\u0119. Wid\u0142y i pochodnie nie posz\u0142y jednak w ruch. Opinia publiczna wykaza\u0142a si\u0119 podziwu godn\u0105 dojrza\u0142o\u015bci\u0105. I s\u0142usznie.<\/span><\/p>\n

Historia technologicznego post\u0119pu w bran\u017cy gier video to tak\u017ce historia pewnego paradoksu. Rozw\u00f3j hardware\u2019u, przy wielu swoich dobrodziejstwach, ma te\u017c feler \u2013 wype\u0142nia za nas bia\u0142e plamy, nie pobudza wyobra\u017ani, za nic nie godzi si\u0119 na umowno\u015b\u0107. Powierzchnie wirtualnych \u015bwiat\u00f3w mierzone kilometrami kwadratowymi mog\u0105 puchn\u0105\u0107, ale rozmach rozgrywaj\u0105cych si\u0119 w nich fabu\u0142 cz\u0119sto wprost proporcjonalnie staje si\u0119 bardziej kameralny. Za doskona\u0142y przyk\u0142ad zjawiska mo\u017ce pos\u0142u\u017cy\u0107 zreszt\u0105 seria Final Fantasy. O ile we wszystkich jej g\u0142\u00f3wnych ods\u0142onach wydawanych na PlayStation scen\u0105 dla perypetii bohater\u00f3w by\u0142y ca\u0142e planety, o tyle w Final Fantasy X na PS2 to ju\u017c zaledwie stosunkowo niedu\u017cy l\u0105d (ni to wi\u0119ksza wyspa, ni kontynent) otoczony przez bezkresny ocean, w Final Fantasy XII jeden region na styku trzech kontynent\u00f3w, za\u015b w Final Fantasy XIII niewielki wycinek dzikiego, ca\u0142kowicie zdominowanego przez pre(po?)historyczn\u0105 natur\u0119 Gran Pulse wraz z pakietem skrajnie liniowych, tunelowych lokacji w ociekaj\u0105cym nowoczesno\u015bci\u0105 Cocoon.<\/span><\/p>\n

Rozw\u00f3j hardware\u2019u w istocie nie tylko nie sprzyja rozmachowi, tworzeniu osza\u0142amiaj\u0105cych skal\u0105 fresk\u00f3w obejmuj\u0105cych ca\u0142e uniwersa, ale wr\u0119cz mo\u017cliwo\u015bci w tej dziedzinie ogranicza. Traci sw\u00f3j zbawienny wp\u0142yw umowno\u015b\u0107 wynikaj\u0105ca z niedoskona\u0142ej oprawy graficznej. Kiedy\u015b \u0142atwiej by\u0142o uwierzy\u0107, \u017ce ten raptem jeden, dwa ekrany pre-renderowanych te\u0142 to tak naprawd\u0119 miasto \u015bredniej wielko\u015bci z dziesi\u0105tkami, mo\u017ce nawet setkami tysi\u0119cy mieszka\u0144c\u00f3w. Dzi\u015b powo\u0142ywanie do \u017cycia \u015bwiat\u00f3w o proporcjach realistycznych, wym\u00f3g gier wysokobud\u017cetowych, zwi\u0119ksza nak\u0142ady pracy do rozmiar\u00f3w monstrualnych. Yasumi Matsuno, epik bran\u017cy growej, jest cz\u0142owiekiem, kt\u00f3ry chyba najbardziej odczu\u0142 na w\u0142asnej sk\u00f3rze udr\u0119ki zwi\u0105zane z t\u0105 problematyk\u0105. Produkcja Final Fantasy XII przetr\u0105ci\u0142a mu przecie\u017c kr\u0119gos\u0142up.<\/span><\/span><\/p>\n

\"FFVII\"<\/a><\/span><\/p>\n

\n

20 lat p\u00f3\u017aniej<\/strong><\/h3>\n
\n

Remake i pierwowz\u00f3r z \u201897 roku w istocie jak w soczewce skupia bilans zysk\u00f3w i strat zwi\u0105zanych z post\u0119pem technologicznym. Obie gry demonstruj\u0105 swoim istnieniem, \u017ce sporo na przestrzeni lat zyskali\u015bmy, ale te\u017c co\u015b stracili\u015bmy. Nie spos\u00f3b by\u0142o zrekonstruowa\u0107 Final Fantasy VII w skali 1:1 \u2013 pozbawione voice-actingu umowne scenki z sympatycznymi mikroludzikami wymachuj\u0105cymi swoimi niewielkimi \u0142apkami, nierzadko deklaratywne kwestie bohater\u00f3w czy miasta mieszcz\u0105ce si\u0119 w obr\u0119bie jednego ekranu by\u0142y mo\u017ce i solidnym kr\u0119gos\u0142upem, ale ten kr\u0119gos\u0142up dwadzie\u015bcia lat p\u00f3\u017aniej musia\u0142 obrosn\u0105\u0107 mi\u0119sem; wype\u0142nienia domaga\u0142y si\u0119 wspomniane bia\u0142e plamy, kt\u00f3re na progu trzeciej dekady XXI wieku, po ponad dwudziestu latach nieprzerwanego, dynamicznego rozwoju grafiki 3D i doskonalenia styl\u00f3w prezentacji, cz\u0119\u015bciej mog\u0142yby by\u0107 odbierane (niepotrzebne skre\u015bli\u0107) jako wada, niedor\u00f3bka, brak szlif\u00f3w ni\u017c \u015bwiadome pozostawienie po\u017cywki dla wyobra\u017ani.<\/span><\/p>\n

Remake, jak wielokrotnie deklarowano, tego mi\u0119sa dok\u0142ada. Pe\u0142niejszych kszta\u0142t\u00f3w nabieraj\u0105 postacie, kt\u00f3re w poprzedniku odgrywa\u0142y role epizodyczne lub wr\u0119cz marginalne, poznajemy nowe wydarzenia, nowe twarze i informacje, kt\u00f3re czyni\u0105 \u2018si\u00f3demkowe\u2019 uniwersum bardziej namacalnym, bogatym i wiarygodnym. Zachowana przy tym zostaje \u2014 przynajmniej przez wi\u0119ksz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 gry \u2014 architektonika orygina\u0142u, kt\u00f3ra nie trac\u0105c na swej warto\u015bci wci\u0105\u017c urzeka mitotw\u00f3rczym potencja\u0142em.<\/span><\/p>\n

W istocie, co jest chyba najwi\u0119ksz\u0105 zalet\u0105 nowej wersji, grze udaje si\u0119 nawi\u0105za\u0107 kontakt z Zeitgeistem ko\u0144c\u00f3wki lat 90., czasem, gdy japo\u0144sk\u0105 bran\u017c\u0119 \u2014 jak opowiada\u0142 np. Yoko Taro \u2014 wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142o pierwsze i drugie pokolenie tw\u00f3rc\u00f3w \u2013 pionier\u00f3w, idealist\u00f3w i marzycieli. S\u0142owem: ludzi, dla kt\u00f3rych (cho\u0107 to publicystyczne uproszczenie) proces tworzenia bra\u0142 g\u00f3r\u0119 nad ch\u0142odn\u0105 kalkulacj\u0105. Final Fantasy VII jest dobrym \u015bwiadectwem tej epoki, gr\u0105, kt\u00f3ra \u2014 mo\u017cna by sparafrazowa\u0107 Whitmana \u2014 \u201czawiera [w sobie] krocie\u201d: smutne i wzruszaj\u0105ce, co\u015b sprzyjaj\u0105cego refleksji, absurdalny humor i tak\u0105 zwyczajn\u0105, czyst\u0105 \u201cfajno\u015b\u0107\u201d: efektowne walki, widowiskowe cutscenki i animacje atak\u00f3w, du\u017ce miecze, wielkie potwory w typie kaiju, ucieczk\u0119 na motocyklu, wizyt\u0119 w parku rozrywki postawionym na \u015brodku pustyni, survival na dalekiej p\u00f3\u0142nocy i wiele wi\u0119cej zapadaj\u0105cych w pami\u0119\u0107 moment\u00f3w. \u00d3wczesny zesp\u00f3\u0142 lepi\u0142 j\u0105 entuzjazmem i z entuzjazmem, o czym jego cz\u0142onkowie napomykali wielokrotnie we wspominkowych wywiadach, w przyp\u0142ywie witalizmu mog\u0105cego nap\u0119dza\u0107 chyba tylko niepoprawnych pasjonat\u00f3w.<\/span><\/span><\/p>\n

\"FFVII\"<\/a><\/span><\/p>\n

Remake si\u0119 od tej spu\u015bcizny i to\u017csamo\u015bci bynajmniej nie od\u017cegnuje (cho\u0107 bardziej realistyczna stylistka mog\u0142a niew\u0105tpliwie sk\u0142ania\u0107 przed premier\u0105 do snucia r\u00f3\u017cnych spekulacji), wr\u0119cz przeciwnie \u2013 czerpie z niej gar\u015bciami, co przecie\u017c wcale nie by\u0142o pewne. Dla dzisiejszych odbiorc\u00f3w gier AAA, ludzi cz\u0119sto sformatowanych przez nisko wisz\u0105ce owoce wysokobud\u017cetowego kina, FFVII mog\u0142o wydawa\u0107 si\u0119 nazbyt dziwaczne, a przez to sk\u0142ania\u0107 w\u0142odarzy Square Enix do wycinania wszystkiego, co potencjalnie ci\u0119\u017ckostrawne dla szerszej publiki. Tymczasem idiosynkrazje i eklektyzm stanowi\u0105 si\u0142\u0119 orygina\u0142u, dzi\u0119ki czemu tak\u017ce po dw\u00f3ch dekadach demonstruje on i swoj\u0105 dziarsko\u015b\u0107, i warto\u015b\u0107 jako tworzywo, z kt\u00f3rego czerpa\u0107 mo\u017ce nowe pokolenie tw\u00f3rc\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Pomimo ograniczenia opowiadanej historii do wydarze\u0144 w Midgar, zespo\u0142owi \u2014 sformowanemu z weteran\u00f3w i m\u0142odszych sta\u017cem developer\u00f3w (w latach 90. b\u0119d\u0105cych zwyk\u0142ymi, szarymi fanami, jak drugi re\u017cyser Naoki Hamaguchi) \u2014 uda\u0142o si\u0119 dokona\u0107 trudnej sztuki przeszczepienia znacznej cz\u0119\u015bci DNA pierwowzoru do nowej wersji. Pozytywne skutki tej operacji wida\u0107 w rozmaitych aspektach gry. \u015awietnym przyk\u0142adem powy\u017cszego jest chocia\u017cby nowy system walki, kt\u00f3ry stara si\u0119 po\u017ceni\u0107 rozwi\u0105zania wsp\u00f3\u0142czesne z tradycjami serii Final Fantasy, korzystaj\u0105c cz\u0119sto ze znanego budulca: paska ATB, materii, prze\u0142\u0105czania si\u0119 pomi\u0119dzy postaciami itd. Zaprojektowany przez Terukiego Endo, jednego z tw\u00f3rc\u00f3w Monster Hunter World, modernizuje on gameplay cyklu lepiej ni\u017c np. wykoncypowane w tym w\u0142a\u015bnie celu gambity z Final Fantasy XII. Proste algorytmy steruj\u0105ce postaciami \u2014 cho\u0107 na poziomie teorii b\u0142yskotliwe \u2014 w dzia\u0142aniu pokazywa\u0142y te\u017c swoje wady, a zw\u0142aszcza jedn\u0105: nazbyt redukowa\u0142y aktywno\u015b\u0107 graj\u0105cego. FFVII Remake, gdzie przejmujemy pe\u0142n\u0105, bezpo\u015bredni\u0105 kontrol\u0119 nad podopiecznymi, tego b\u0142\u0119du stara si\u0119 wystrzega\u0107, zrzucaj\u0105c na nasze barki obowi\u0105zek a to konieczno\u015bci wykrywania s\u0142abo\u015bci przeciwnik\u00f3w (do ka\u017cdego jest jaki\u015b klucz), a to zachowania czujno\u015bci i gotowo\u015bci do korekty strategii, opieraj\u0105c wa\u017cniejsze starcia na strukturze johaky\u016b<\/em>, w wyniku czego staj\u0105 si\u0119 one cz\u0119sto spektaklem i doskona\u0142ym przyk\u0142adem umiej\u0119tnego zastosowania dramaturgicznych technik w dziedzinach niemaj\u0105cych na pierwszy rzut oka wiele wsp\u00f3lnego z tradycyjnie rozumian\u0105 narracj\u0105.<\/span><\/p>\n

\n

Magnum in parvo<\/strong><\/h3>\n
\n

Kwestie zwi\u0105zane z gameplayem bledn\u0105 jednak w obliczu wyzwania rekonstrukcji ho\u0142ubionej opowie\u015bci. Rzecz w ko\u0144cu nie tylko w tym, by wprawi\u0107 nap\u0119dzan\u0105 grubymi milionami machin\u0119 produkcyjn\u0105 w ruch i odtworzy\u0107 dobrze znane momenty przy u\u017cyciu wsp\u00f3\u0142czesnych technologii, ale te\u017c stawi\u0107 czo\u0142o oczekiwaniom fan\u00f3w, kt\u00f3re cz\u0119sto wykraczaj\u0105 poza sfer\u0119 tego co racjonalne, tj. poza sfer\u0119 daj\u0105cego si\u0119 zmierzy\u0107 i ustali\u0107 przez szkie\u0142ko i oko. Mitotw\u00f3rczy potencja\u0142 Final Fantasy VII ma swoje \u017ar\u00f3d\u0142o w\u0142a\u015bnie w fabule gry, kt\u00f3ra jest troch\u0119 jak bajka. Jako bajka potrafi by\u0107 powabna atrakcyjno\u015bci\u0105 wydarze\u0144, w kt\u00f3rych uczestnicz\u0105 bohaterowie, jest wyrazista (nawet je\u015bli momentami przerysowana) i czysta<\/em>, przez co bywa lepsza ni\u017c szara rzeczywisto\u015b\u0107. Remake raczej na tym aspekcie nie traci. U\u015bwiadamia wr\u0119cz, \u017ce st\u0119\u017cenie scen-ikon by\u0142o w \u2018si\u00f3demce\u2019 ponadprzeci\u0119tne. Nadanie tr\u00f3jwymiarowo\u015bci cz\u0142onkom Avalanche, proces pog\u0142\u0119biania relacji z Aerith (i Tif\u0105 zreszt\u0105 te\u017c) z urokliwym fragmentem nocnego spaceru, kt\u00f3remu za muzyczne t\u0142o s\u0142u\u017cy poci\u0105gaj\u0105ce za w\u0142a\u015bciwe struny \u201cMidnight Rendezvous\u201d, poznawanie jej naznaczonej samotno\u015bci\u0105 przesz\u0142o\u015bci, walka na szczycie wie\u017cy przed zniszczeniem Sektora 7 czy szeroko poj\u0119te budowanie \u015bwiata to kilka dowod\u00f3w \u015bwiadcz\u0105cych moim zdaniem o solidnym rzemio\u015ble scenarzyst\u00f3w, dla kt\u00f3rych esencja orygina\u0142u nie okaza\u0142a si\u0119 by\u0107 ulotn\u0105 abstrakcj\u0105 (rzecz niekoniecznie oczywista, zw\u0142aszcza maj\u0105c w pami\u0119ci niezbyt udan\u0105 Kompilacj\u0119).<\/span><\/p>\n

Kad\u0142ubkowo\u015b\u0107 gry, tj. jej mniejszy rozmach, w \u015bwietle powy\u017cszego nie wydaje si\u0119 by\u0107 wad\u0105. Dzia\u0142a jak szk\u0142o powi\u0119kszaj\u0105ce \u2013 pozwala skupi\u0107 si\u0119 na konkretnym miejscu i czasie, skuteczniej skanalizowa\u0107 energi\u0119 i si\u0142y tw\u00f3rc\u00f3w, tchn\u0105\u0107 w fikcyjne uniwersum wi\u0119cej \u017cycia. Dobrym przyk\u0142adem tego podej\u015bcia w mikroskali s\u0105 w moim odczuciu rozdzia\u0142y, kt\u00f3re Tim Rogers (do niedawna dziennikarz serwisu Kotaku) nazwa\u0142by \u201coperami\u201d (w nawi\u0105zaniu do znanego i ho\u0142ubionego fragmentu Final Fantasy VI) \u2013 mniejsze struktury wewn\u0105trz wi\u0119kszej struktury [gry], rz\u0105dz\u0105ce si\u0119 innymi prawami, czasami wywracaj\u0105ce stolik, wprowadzaj\u0105ce w\u0142asne mechaniki i rozwi\u0105zania. Epizody typu pobyt w Wall Market, gdzie otrzymujemy szans\u0119 poznania barwnego p\u00f3\u0142\u015bwiatka Midgar, czy wspinaczka na ostatnie pi\u0119tra budynku Shinry, kt\u00f3ra s\u0142u\u017cy w pierwszej kolejno\u015bci konstruowaniu wizerunku tej korporacji (jako organizacji z wieloma grzechami na sumieniu, cho\u0107 maj\u0105cej te\u017c swoje racje, pr\u0105cej za wszelk\u0105 cen\u0119 do post\u0119pu ludzko\u015bci), staraj\u0105 si\u0119 wykona\u0107 robot\u0119, kt\u00f3rej nie wykona standardowy zestaw sztuczek serwowany graj\u0105cym. Tym do\u015b\u0107 kontrowersyjnym (kontrowersyjnym, gdy\u017c opinie graczy bywaj\u0105 na ich temat podzielone z powodu \u201cnudy\u201d i \u201crozwleczenia\u201d) zabiegom udaje si\u0119 te\u017c z jednej strony zmieni\u0107 rytm rozgrywki, uwalniaj\u0105c od ci\u0105g\u0142ego pod\u0105\u017cania za akcj\u0105 i daj\u0105c okazj\u0119 z\u0142apania oddechu, z drugiej za\u015b po\u0142o\u017cy\u0107 gdzieniegdzie fundamenty pod przysz\u0142e wydarzenia, konflikty, dylematy. S\u0142owem: pozwoli\u0107 zatriumfowa\u0107 g\u0119sto\u015bci, nie wielko\u015bci. Co\u015b, o czym m\u00f3wi\u0142 niedawno np. Yu Suzuki, wyra\u017caj\u0105c opini\u0119, \u017ce mniejsze jest z regu\u0142y bardziej \u201cimmersyjne\u201d i w rzeczywisto\u015bci stanowi prawdziwe wyzwanie nadchodz\u0105cych lat. Bran\u017ca, przekonywa\u0142 tw\u00f3rca Shenmue, zdo\u0142a\u0142a bowiem okie\u0142zna\u0107 wielkie, otwarte przestrzenie, lecz wci\u0105\u017c nie najlepiej radzi sobie z kameralno\u015bci\u0105. <\/span><\/span><\/p>\n

\"FFVII\"<\/a><\/span><\/p>\n

\n

On the Way to a Smile<\/strong><\/h3>\n
\n

FFVII Remake nie jest gr\u0105 pozbawion\u0105 wad: zadziwiaj\u0105co du\u017co jest w niej przeciskania si\u0119 przez ciasne przej\u015bcia maskuj\u0105ce loadingi, co czasami razi nienaturalno\u015bci\u0105, niekt\u00f3re sekcje i fragmenty by\u0107 mo\u017ce s\u0105 zbyt d\u0142ugie, a poboczne zadania pewnie mog\u0142yby by\u0107 lepsze. Nie s\u0105 to jednak kwestie, nad kt\u00f3rymi mam ochot\u0119 si\u0119 szerzej rozwodzi\u0107 (zw\u0142aszcza, \u017ce to nie recenzja) albo kt\u00f3re wymaga\u0142yby w moim odczuciu takiej uwagi. Przez ostatnie lata ros\u0142a moja niech\u0119\u0107 do najpro\u015bciej rozumianej krytyki polegaj\u0105cej na wy\u0142uskiwaniu mankament\u00f3w z aptekarsk\u0105 dok\u0142adno\u015bci\u0105 i fiksowaniu si\u0119 na sprawach drugo-, trzecio- b\u0105d\u017a czwartorz\u0119dnych (te wszystkie rozpa\u0107kane tekstury kamienia lub drzwi tudzie\u017c rozdzieranie szat z powodu kilkuminutowego questa z zaginionym kotem), dlatego nie do\u0142o\u017c\u0119 cegie\u0142ki do tego zjawiska, bo rzeczy b\u0142ahe nie powinny przes\u0142ania\u0107 rzeczy nieb\u0142ahych.<\/span><\/p>\n

Trudno w istocie dyskutowa\u0107 z tez\u0105, \u017ce remake jest przedsi\u0119wzi\u0119ciem udanym, powo\u0142anym na \u015bwiat z mi\u0142o\u015bci\u0105, dbaj\u0105cym o detal, przypominaj\u0105cym o zaletach orygina\u0142u sprzed ponad dw\u00f3ch dekad i skutecznie przygotowuj\u0105cym grunt pod kolejne cz\u0119\u015bci opowie\u015bci. Czy kilka lat temu by\u0142bym got\u00f3w si\u0119 o to za\u0142o\u017cy\u0107? Bynajmniej. W 2015 roku Square Enix wci\u0105\u017c przecie\u017c sprawia\u0142o wra\u017cenie firmy wydrenowanej, trapionej przez marazm, li\u017c\u0105cej rany po pierwszej generacji HD \u2013 wyj\u0105tkowo dla niej nieudanej. Sanacja prezesa Matsudy, kt\u00f3ry zast\u0105pi\u0142 na tym stanowisku Yoichiego Wad\u0119, propagatora \u201cpolimorficznych tre\u015bci\u201d (strategii pozornie racjonalnej na chude lata po Final Fantasy: The Spirits Within i kiepskim starcie Final Fantasy XI, ale w perspektywie d\u0142u\u017cszej ni\u017c kr\u00f3tkoterminowa destrukcyjnej) zacz\u0119\u0142a jednak w ostatnich latach przynosi\u0107 zauwa\u017calne rezultaty, czego dowodem udane przedsi\u0119wzi\u0119cia w\u0142asne i tworzone we wsp\u00f3\u0142pracy z zewn\u0119trznymi partnerami. Dzi\u015b z odrobin\u0105 dobrej woli w Kwadratowych dostrzec mo\u017cna solidnego wydawc\u0119, kt\u00f3ry pilnie rozpocz\u0105\u0142 sp\u0142acanie kredytu zaufania, o czym zreszt\u0105 \u015bwiadcz\u0105 przewa\u017caj\u0105co pozytywne opinie graczy. I niech nikogo nie zwiod\u0105 argumenty o nostalgii wp\u0142ywaj\u0105cej na trze\u017awy os\u0105d \u2013 wsp\u00f3\u0142tworzy\u0142em w zamierzch\u0142ych czasach fandom Final Fantasy w Polsce i \u017cywo interesowa\u0142em si\u0119 fandomem zagranicznym, dlatego spiskowe teorie i twierdzenia o przemo\u017cnym wp\u0142ywie nieracjonalnych uczu\u0107 zamazuj\u0105cych prawdziwy obraz rzeczywisto\u015bci traktuj\u0119 z du\u017cym przymru\u017ceniem oka. Ze \u015bwiec\u0105 szuka\u0107 bowiem spo\u0142eczno\u015bci bardziej purystycznej ni\u017c ta skupiaj\u0105ca fan\u00f3w FF, gdzie odst\u0119pstwa od arbitralnie ustalonej normy (czyli czas\u00f3w PS1 i wczesnego PS2) traktowane s\u0105 cz\u0119sto niczym najgorsza herezja.<\/span><\/p>\n

W tym kontek\u015bcie celowo nie poruszam tematu kontrowersyjnego zako\u0144czenia i dyskusji wok\u00f3\u0142 niego, na razie chyba bardziej burzy w szklance wody ni\u017c faktycznie siarczystego policzka wymierzonego tradycjonalistom. Tre\u015b\u0107 i symbolika endingu jest do\u015b\u0107 jasna i czytelna: oto dochodzi do uwolnienia si\u0119 z \u0142a\u0144cuch\u00f3w historii, kt\u00f3ra p\u0119ta wszystko i wszystkich (tw\u00f3rc\u00f3w, bohater\u00f3w, wyobra\u017cenia fan\u00f3w etc.), jest warto\u015bci\u0105, ale i przyt\u0142aczaj\u0105cym ci\u0119\u017carem. Bli\u017cej mu do bycia przyciskiem reset lub symbolicznej grubej kreski oddzielaj\u0105cej przesz\u0142o\u015b\u0107 od wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci domagaj\u0105cej si\u0119 w\u0142asnego g\u0142osu ni\u017c karko\u0142omnego procesu rozci\u0105gania si\u00f3demkowego lore niczym gumy od majtek (tu znowu k\u0142aniaj\u0105 si\u0119 gry wchodz\u0105ce w sk\u0142ad Kompilacji FFVII). To nie ta sama intencja. Zreszt\u0105, mi\u0119dzy nami m\u00f3wi\u0105c, czy to naprawd\u0119 warte kruszenia kopii? W filmie czy teatrze przeprowadzanie eksperyment\u00f3w na \u017cywym organizmie naj\u015bwi\u0119tszej klasyki to rzecz naturalna. Autorzy bez czo\u0142obitno\u015bci j\u0105 modyfikuj\u0105, przebudowuj\u0105 i dekonstruuj\u0105, w najg\u0142\u0119bszym powa\u017caniu maj\u0105c wyobra\u017cenia samozwa\u0144czych stra\u017cnik\u00f3w czysto\u015bci. Dlaczego gry mia\u0142yby sobie tego prawa odmawia\u0107? Jedna, s\u0142uszna miara ocen to przecie\u017c fikcja. Wszystko mo\u017ce by\u0107 Duchampowskim \u015bmig\u0142em.\u00a0<\/span><\/p>\n

Jednak nie zrozummy si\u0119 te\u017c \u017ale: Final Fantasy VII Remake Cz\u0119\u015b\u0107 2 nie musi dokonywa\u0107 \u017cadnych rewolucji i sili\u0107 si\u0119 na obrazoburcze gesty. Wystarczy, \u017ce odyseja, kt\u00f3ra rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 wraz z opuszczeniem Midgar zostanie z szacunkiem zrekonstruowana i starannie rozwini\u0119ta, niechby i nawet zn\u00f3w kosztem po\u015bwi\u0119cenia rozmachu i wielko\u015bci \u015bwiata (cho\u0107 w wywiadach opublikowanych w Ultimanii wspominano, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 druga ma jego wielko\u015b\u0107 w\u0142a\u015bnie uzmys\u0142owi\u0107). Niech re\u017cyser Nomura krok po kroku, odcinek po odcinku, nadaje wsp\u00f3\u0142czesn\u0105 form\u0119 tamtemu \u015bwiatu cho\u0107by mia\u0142 to robi\u0107 do emerytury (co wydaje si\u0119 bardzo prawdopodobne\u2026). Trudno obecnie o lepszy kontakt z witalno\u015bci\u0105 lat 90. Gry przez ostatnie dwie dekady sta\u0142y si\u0119 pe\u0142noprawn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 kultury, to dobrze, ale po drodze cz\u0119sto (dotyczy to przede wszystkim du\u017cych produkcji) odzierano je z ich immanentnych cech, zw\u0142aszcza gdy legitymizacji starano si\u0119 szuka\u0107 gdzie indziej. Rzecz\u0105 niem\u0105dr\u0105 by\u0142oby odcinanie si\u0119 od tamtych korzeni. Final Fantasy VII Remake Cz\u0119\u015b\u0107 1 na szcz\u0119\u015bcie tego nie robi i oby tak zosta\u0142o.<\/span><\/p>\n

\n

Enkiego mo\u017cecie poczyta\u0107 r\u00f3wnie\u017c na jego blogu, kt\u00f3ry znajdziecie tutaj: Kontownia<\/a>. (przyp. ndl<\/strong>)<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Je\u015bli chodzi o m\u00f3j stosunek do Final Fantasy VII, daleko mi do bycia orygina\u0142em. Dla mnie i dla du\u017cej cz\u0119\u015bci mojego gamingowego pokolenia jest to gra b\u0119d\u0105ca bez cienia w\u0105tpliwo\u015bci do\u015bwiadczeniem formatywnym. Nie jest mo\u017ce moj\u0105 ulubion\u0105 gr\u0105, nie jest nawet moj\u0105 ulubion\u0105 gr\u0105 z czas\u00f3w PS1, ale lata \u015bwietlne … Wi\u0119cej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":23,"featured_media":284840,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_wpscppro_dont_share_socialmedia":false,"_wpscppro_custom_social_share_image":0,"_facebook_share_type":"","_twitter_share_type":"","_linkedin_share_type":"","_pinterest_share_type":"","_linkedin_share_type_page":"","_instagram_share_type":"","_medium_share_type":"","_threads_share_type":"","_google_business_share_type":"","_selected_social_profile":[],"_wpsp_enable_custom_social_template":false,"_wpsp_social_scheduling":{"enabled":false,"datetime":null,"platforms":[],"status":"template_only","dateOption":"today","timeOption":"now","customDays":"","customHours":"","customDate":"","customTime":"","schedulingType":"absolute"},"_wpsp_active_default_template":true},"categories":[1231,1626],"tags":[404,474,35,538,973,164],"coauthors":[536],"class_list":["post-11295","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-publicystyka","category-wyroznione","tag-final-fantasy","tag-final-fantasy-vii","tag-jrpg","tag-kontownia","tag-publicystyka","tag-square","entry"],"pp_statuses_selecting_workflow":false,"pp_workflow_action":"current","pp_status_selection":"publish","aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11295","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/23"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11295"}],"version-history":[{"count":27,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11295\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":284841,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11295\/revisions\/284841"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/284840"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11295"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11295"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11295"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcoauthors&post=11295"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}