{"id":118867,"date":"2021-03-23T09:39:50","date_gmt":"2021-03-23T07:39:50","guid":{"rendered":"https:\/\/shinigami.pl\/?p=118867"},"modified":"2024-09-29T15:50:32","modified_gmt":"2024-09-29T13:50:32","slug":"xenogears","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/shinigami.pl\/?p=118867","title":{"rendered":"Xenogears"},"content":{"rendered":"
<\/div>

Pami\u0119tam jakby to by\u0142o wczoraj, tak na oko 6-letni ja, wizyta na bazarze w jak\u0105\u015b sobot\u0119. Chodzenie pomi\u0119dzy stoiskami, przymierzanie ciuch\u00f3w i nieod\u0142\u0105czny punkt wyprawy, czyli wizyta u Pana Mirka (tak, dok\u0142adnie tak mia\u0142 na imi\u0119, nie u\u017cywam tutaj w \u017cadnym razie memicznego \u201eMirka handlarza\u201d). Je\u017celi kto\u015b z Was jest z Wadowic\/Krakowa zapewne go nawet kojarzy.), bo sprzedawa\u0142 \u2014 jak to wtedy cz\u0119sto bywa\u0142o \u2014 nic innego jak pirackie gry na konsole. Oczywi\u015bcie orygina\u0142y te\u017c si\u0119 jakie\u015b znalaz\u0142y, ale nie ma co si\u0119 oszukiwa\u0107; praktycznie ka\u017cdy chodzi\u0142 tam po piraty, w tym ja. Jako ten ma\u0142y brzd\u0105c zawsze pyta\u0142em go: \u201eczy nie ma jakich\u015b erpeg\u00f3w?\u201d i z up\u0142ywem czasu Pan sprzedawca zacz\u0105\u0142 mnie po tym hase\u0142ku w mig rozpoznawa\u0107. Czy tak bardzo lubi\u0142em gry RPG? Teraz na pewno, a wtedy\u2026 ci\u0119\u017cko powiedzie\u0107. Jak to dzieciak, chcia\u0142em si\u0119 przypodoba\u0107 starszemu kuzynowi czy jego kolegom, a oni w wi\u0119kszo\u015bci w takie produkcje w\u0142a\u015bnie grali, wi\u0119c hej: musz\u0105 by\u0107 super! W moje r\u0119ce wpada\u0142y tak: Vagrant Story, Breath of Fire 4, a tak\u017ce gra przedstawiana w tym tek\u015bcie \u2014 Xenogears.<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Kiedy uda\u0142em si\u0119 na \u201estragan\u201d, Pan Mirek nie mia\u0142 mi akurat nic ciekawego do zaoferowania. Powiedzia\u0142 jednak, \u017ce mo\u017ce na nast\u0119pny tydzie\u0144 wypali\u0107 mi dwie p\u0142yty z Xenogears<\/em>, podobno bardzo fajne jest. Ja tego oczywi\u015bcie nie wiedzia\u0142em, ale hej, skoro tak m\u00f3wi, to tak jest na pewno. Czeka\u0142em wi\u0119c, w ko\u0144cu gr\u0119 dosta\u0142em i\u2026 nigdy nie wyszed\u0142em poza pocz\u0105tkowy obszar wioski. W trakcie animowanej cut-scenki gra notorycznie si\u0119 zacina\u0142a, a w momencie przycinki\u2026 scenka zaczyna\u0142a lecie\u0107 od pocz\u0105tku. I tak w k\u00f3\u0142ko za ka\u017cdym razem. Nie wiem czy wynika\u0142o to z tego, \u017ce tak\u0105 p\u0142yt\u0119 ju\u017c dosta\u0142em, czy wcze\u015bniej (zanim sam odpali\u0142em gr\u0119) \u201ezajecha\u0142\u201d j\u0105 kuzyn, kt\u00f3ry j\u0105 ode mnie wzi\u0105\u0142. W ka\u017cdym razie, dalej ni\u017c te pierwsze 30 minut gry nie zaszed\u0142em, ale ziarno zosta\u0142o zasiane, a ja tytu\u0142 z tych czy innych powod\u00f3w \u2014 niekoniecznie pozytywnych \u2014 zapami\u0119ta\u0142em. Nie ukrywam, troch\u0119 mi by\u0142o szkoda wtedy nie tyle samej gry, co raczej faktu, \u017ce mo\u017cna by\u0142o w niej wsiada\u0107 do mech\u00f3w! Mech\u00f3w, czaicie? Wiecie jaka to mog\u0142a by\u0107 frajda dla 6 latka? Kiedy si\u0119 o tym dowiedzia\u0142em, niczego nie by\u0142o mi tak szkoda jak tego.<\/span><\/p>\n

Od tego momentu mija\u0142y jednak ca\u0142e lata, starsi znajomi powoli czy to przestawali gra\u0107, czy ich gust zacz\u0105\u0142 si\u0119 zmienia\u0107. M\u00f3j nieco te\u017c, ale dalej jednak w \u201ejapo\u0144szczy\u017anie\u201d g\u0142\u0119boko siedzia\u0142em. Tak\u0105 moj\u0105 pierwsz\u0105 prawdziw\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105 \u2014 i produkcj\u0105 jaka sprawi\u0142a, \u017ce pokocha\u0142em gatunek japo\u0144skich gier fabularnych \u2014 by\u0142o jednak dopiero Final Fantasy IV<\/em> odpalone na emulatorze, a gr\u0105 jRPG, kt\u00f3r\u0105 od pocz\u0105tku do ko\u0144ca samodzielnie uko\u0144czy\u0142em (bo jako dzieciak du\u017co gier po prostu rzuca\u0142em w k\u0105t, jak gdzie\u015b utkn\u0105\u0142em, a czasami zwyczajnie przeskakiwa\u0142em do czego\u015b innego i zapomina\u0142em) by\u0142 m\u00f3j ukochany Chrono Trigger<\/em>. Od niego, tak naprawd\u0119 zacz\u0119\u0142a si\u0119 moja pasja i mi\u0142o\u015b\u0107 do jRPG\u00f3w i na zawsze pozostanie w moim serduszku jako \u201enajlepszy jRPG\u201d. Kto wie w co bym gra\u0142 dzisiaj bez niego i czy gra\u0142bym dalej w og\u00f3le. Jednak nawet Chrono Trigger<\/em>, pomimo ogromnej dozy sentymentu jakim go darz\u0119, nie mo\u017ce si\u0119 r\u00f3wna\u0107 z Xenogears \u2013 <\/em>jRPGiem nad wszystkie jRPG.<\/span><\/p>\n

D\u0142ugo tutaj zwlekam przed przej\u015bciem do opisania Wam samego Xenogears<\/em>, ale musicie mi wybaczy\u0107, bo b\u0119dzie tak jeszcze przez chwil\u0119. Nawet bowiem, kiedy moje zami\u0142owanie do gier z Kraju Kwitn\u0105cej Wi\u015bni wybuch\u0142o na dobre \u2014 i do teraz mnie nie opu\u015bci\u0142o \u2014 o grze stworzonej przez Tetsuy\u0119 Takahashiego nieco zapomnia\u0142em. Dalej gdzie\u015b tam z ty\u0142u g\u0142owy mi tkwi\u0142a, ale ostatecznym impulsem jaki zmotywowa\u0142 mnie w ko\u0144cu do zagrania w ni\u0105, by\u0142a recenzja na kanale MocnyBrowarek (nie zwa\u017cajcie na nazw\u0119, to naprawd\u0119 chyba jeden z moich ulubionych kana\u0142\u00f3w o tematyce growej na polskim YT, a prowadz\u0105cy ma wiedz\u0119 o grach retro jak ma\u0142o kto.) Gor\u0105co polecam Wam chocia\u017c czasami tam zajrze\u0107. Jako, \u017ce jego opinii ufam jak ma\u0142o komu, uzna\u0142em, \u017ce w ko\u0144cu pora; trzeba w to Xenogears<\/em> zagra\u0107. Niczego tak nie \u017ca\u0142owa\u0142em jak tego, \u017ce uko\u0144czy\u0142em je tak p\u00f3\u017ano. Jednocze\u015bnie jednak by\u0142em niesamowicie zadowolony z tego, \u017ce mog\u0142em do\u015bwiadczy\u0107 tej produkcji b\u0119d\u0105c ju\u017c dojrzalszym, o wiele bardziej do\u015bwiadczonym graczem. Tym bardziej zachwyt w jaki zosta\u0142em wprawiony \u2014 i to jak wysokie oczekiwania zosta\u0142y spe\u0142nione \u2014 cieszy.<\/span><\/p>\n

\"Xenogears<\/p>\n

\n

Na pocz\u0105tku by\u0142o S\u0142owo<\/strong><\/h3>\n
\n

Xenogears<\/em> jest histori\u0105, kt\u00f3ra \u2014 gdybym zaledwie zarzuci\u0142 Wam jakimi\u015b og\u00f3lnikami \u2014 mo\u017ce sprawia\u0107 wra\u017cenie typowego japo\u0144skiego erpega. Poruszanie dra\u017cliwych motyw\u00f3w religijnych i \u201ewchodzenie w g\u0142owy\u201d postaci jest tam bowiem chlebem powszednim, nigdzie indziej jednak nie zosta\u0142o to przedstawione tak dobrze, dojrzale i z tak\u0105 dba\u0142o\u015bci\u0105\u2026 Zapewne osoby, kt\u00f3re mia\u0142y okazj\u0119 zagra\u0107 mog\u0105 mi teraz zarzuci\u0107, \u017ce zbytnio idealizuj\u0119. Gra przecie\u017c jest momentami mocno poci\u0119ta i wiele rzeczy musimy sami sobie doczyta\u0107 w otch\u0142aniach Sieci, czy zdaj\u0105c si\u0119 na ton\u0119 \u201cpozagrowej\u201d wiedzy w\u0142asnej. Oczywi\u015bcie, sporo z tego \u2014 jak i wiele innych rzeczy \u2014 to niezaprzeczalne wady. Kiedy jednak nawet to, co dostajemy na dw\u00f3ch p\u0142ytach CD przebija swoj\u0105 z\u0142o\u017cono\u015bci\u0105 i dojrza\u0142ym podej\u015bciem do tematu wiele innych, popularnych produkcji, to naprawd\u0119 nie obchodzi mnie, \u017ce cz\u0119\u015bci dodatkowych rzeczy b\u0119d\u0119 musia\u0142 poszuka\u0107. Je\u017celi gra sprawia, \u017ce mam ochot\u0119 to zrobi\u0107, to znaczy, \u017ce ona sama robi co\u015b dobrze. O tym wszystkim jednak nieco p\u00f3\u017aniej \u2013 przejd\u017amy (nareszcie!) do dania g\u0142\u00f3wnego.\"Xenogears<\/span><\/p>\n

Wszystko zaczyna si\u0119 dosy\u0107 tajemniczo, od animowanej cut-scenki, w kt\u00f3rej statek kosmiczny jest atakowany przez jak\u0105\u015b nieznan\u0105 si\u0142\u0119. Widzimy kogo\u015b \u2014 mo\u017cemy podejrzewa\u0107, \u017ce samego kapitana \u2014 i za\u0142og\u0119, pr\u00f3buj\u0105c\u0105 robi\u0107 co tylko w ich mocy. Niestety nie udaje si\u0119 uratowa\u0107 pasa\u017cer\u00f3w (czy aby na pewno?), a sam statek rozbija si\u0119 na nieznanej nam planecie. Z jego wraku wy\u0142ania si\u0119 tajemnicza kobieta o fioletowych w\u0142osach. Tutaj intro si\u0119 ko\u0144czy, a my przeskakujemy w ko\u0144cu w nieznane nam jeszcze czasy, w buty g\u0142\u00f3wnego bohatera tej opowie\u015bci \u2014 Feia.<\/span><\/p>\n

Fei pocz\u0105tkowo wydaje si\u0119 by\u0107 przedstawicielem stereotypowego: \u201enic nie pami\u0119tam, ale w sumie spoko \u017cyje mi si\u0119 tutaj gdzie jestem\u201d. Dowiadujemy si\u0119, \u017ce oko\u0142o trzy lata temu zosta\u0142 porzucony przez tajemniczego m\u0119\u017cczyzn\u0119 w wiosce Lahan, w kt\u00f3rej od tego czasu spokojnie sobie \u017cyje i jest bardzo lubiany przez lokaln\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107. Obecnie oczekuje \u015blubu dw\u00f3jki swoich najlepszych przyjaci\u00f3\u0142 Alice i Timothy\u2019ego. Wracaj\u0105c jednak pewnej nocy od lokalnego lekarza, Citana Uzukiego, obaj s\u0105 \u015bwiadkami ataku tajemniczych maszyn \u2014 Gear\u00f3w \u2014 na wiosk\u0119. Pomimo protest\u00f3w Citana, Fei wskakuje do jednej z nich i o ile pocz\u0105tkowo udaje mu si\u0119 odpiera\u0107 ataki wrog\u00f3w, widz\u0105c jak Timothy zostaje postrzelony wpada w sza\u0142 i traci nad sob\u0105 kontrol\u0119. Niszczy nie tylko wrog\u00f3w, ale i cz\u0119\u015b\u0107 wioski, w wyniku czego gin\u0105 niestety te\u017c jej mieszka\u0144cy. Bohater zostaje wygnany i razem z doktorem Citanem opuszczaj\u0105 Lahan.<\/span><\/p>\n

\"XenogearsTutaj chcia\u0142bym sko\u0144czy\u0107 opisywanie g\u0142\u00f3wnego w\u0105tku, aby nikomu nie psu\u0107 zabawy, ale na pewno o fabule i postaciach m\u00f3wi\u0107 nie przestan\u0119, na to nawet nie liczcie. O tym rozgada\u0107 si\u0119 trzeba, ale ci\u0119\u017cko m\u00f3wi\u0107 bez spoiler\u00f3w. Wybaczcie je\u017celi o wielu rzeczach b\u0119d\u0119 m\u00f3wi\u0142 bardzo pokr\u0119tnie i mo\u017ce nieco niezrozumiale. Chcia\u0142bym, aby\u015bcie mogli wszyscy do\u015bwiadczy\u0107 tej gry na tyle \u201eczy\u015bci\u201d, na ile tylko si\u0119 da.<\/span><\/p>\n

Dodam jeszcze, \u017ce nied\u0142ugo po opuszczeniu wioski, Fei spotyka tajemnicz\u0105 Pani\u0105 \u017co\u0142nierz, Elhaym Van Houten (do kt\u00f3rej wi\u0119kszo\u015b\u0107 os\u00f3b zwraca si\u0119 po prostu jako Elly), posta\u0107 ta odegra niezwykle istotn\u0105 rol\u0119 w p\u00f3\u017aniejszych wydarzeniach.<\/span><\/p>\n

\n

Xenogears i religia, czyli o kontrowersjach s\u0142\u00f3w kilka<\/strong><\/h3>\n
\n

Fabu\u0142a Xenogears<\/em> porusza wiele dra\u017cliwych religijnych temat\u00f3w, zag\u0142\u0119bia si\u0119 w psychologi\u0119 postaci, a wszelakich odniesie\u0144 do klasycznych powie\u015bci sci-fi jest tutaj od groma i nie b\u0119d\u0119 k\u0142ama\u0142, wi\u0119kszo\u015bci z tych ostatnich nie zna\u0142em. Dzi\u0119ki pot\u0119dze narz\u0119dzia jakim jest internet (i genialnym artyku\u0142om MSainta), m\u00f3j m\u00f3zg po prostu eksplodowa\u0142 zauwa\u017caj\u0105c to wszystko. Wiele os\u00f3b jednak narzeka na to, \u017ce w recenzjach tego tytu\u0142u, cz\u0119sto wspomina si\u0119 o tym, o czym sam ju\u017c napisa\u0142em: poruszaniu \u201edra\u017cliwych temat\u00f3w religijnych\u201d, ale nie m\u00f3wi si\u0119 dok\u0142adniej co, jak i dlaczego. Jest jednak ku temu pow\u00f3d i jest on dosy\u0107 prozaiczny. Taki, kt\u00f3ry denerwuje chyba ka\u017cdego, szczeg\u00f3lnie w dobie powszechnego dost\u0119pu do sieci \u2014 spoilery. Mo\u017cliwe, \u017ce w przypadku niekt\u00f3rych dziennikarzy wszystko wyp\u0142ywa\u0142o z niewiedzy i napisali o tym tylko dlatego, \u017ce pisali tak inni, ale to co najwy\u017cej kilka os\u00f3b, szczerze w to wierz\u0119.<\/span><\/p>\n

Kilka rzeczy powiedzie\u0107 Wam jednak wzgl\u0119dnie bezspoilerowo mog\u0119 i to postaram si\u0119 tutaj zrobi\u0107. Si\u0142a przedstawionej w Xenogears<\/em> historii tkwi, nie tyle w tym jakie tematy s\u0105 poruszane, co raczej w jaki spos\u00f3b jest to robione. B\u0105d\u017amy szczerzy, co druga gra jRPG w ten czy inny spos\u00f3b bierze si\u0119 na bary z religi\u0105, czy wiar\u0105 jako tak\u0105. Czasami wychodzi to lepiej, czasami gorzej, ale zazwyczaj cz\u0142owiek szybko o tym zapomina. Nawet taka Persona 5<\/em> (przywo\u0142uj\u0119 j\u0105 g\u0142\u00f3wnie dlatego, \u017ce ko\u0144czy\u0142em edycj\u0119 Royal stosunkowo niedawno) pomimo tego, \u017ce podejmuje zgo\u0142a inne tematy, pod koniec skr\u0119ca niepokoj\u0105co w\u0142a\u015bnie w te rejony i o ile jako ca\u0142o\u015b\u0107 jest dosy\u0107 dos\u0142owna, tak kiedy przychodzi do tego w\u0142a\u015bnie elementu, robi to \u201ea\u017c za bardzo\u201d i tak \u201eprosto w twarz\u201d, \u017ce sprawia to wra\u017cenie bardziej parodii, ani\u017celi czego\u015b g\u0142\u0119bokiego. Nie jest to zarzut do ca\u0142ej gry, ale do tego konkretnego w\u0105tku, mam nadziej\u0119, \u017ce dobrze si\u0119 tutaj zrozumieli\u015bmy. Person\u0119 5<\/em> dalej bardzo lubi\u0119.<\/span><\/p>\n

Xenogears<\/em> robi te rzeczy jednak totalnie inaczej, a sama fabu\u0142a jest w pe\u0142ni zrozumia\u0142a i bardzo dobra, nawet je\u017celi tego wszystkiego nie ogarniemy. Broni si\u0119 sama z siebie ciekawymi postaciami i ich historiami, czy te\u017c przedstawionym \u015bwiatem. O ile w\u0105tek Feia czy Elly mocno si\u0119 z tymi wszystkimi odniesieniami \u0142\u0105czy, tak ju\u017c chocia\u017cby Citan (chyba ulubiony bohater wi\u0119kszo\u015bci os\u00f3b jakie znaj\u0105 Xenogears<\/em>) jest FENOMENALN\u0104 postaci\u0105 bez wzgl\u0119du na wszystko, tak samo jak chocia\u017cby w\u0105tek Marii i jej ojca. Do\u015bwiadczanie Xenogears<\/em> w taki spos\u00f3b, jest jednak troch\u0119 jak jedzenie na Wigili\u0119 barszczu bez uszek. Niby mo\u017cna, sam barszcz te\u017c jest super ale dopiero, kiedy doda si\u0119 do niego uszka tworzy kombinacj\u0119 idealn\u0105. Tak jest te\u017c tutaj, kiedy uda nam si\u0119 wszystko zrozumie\u0107\u2026 lub zdecydujemy si\u0119 nieco doczyta\u0107. Nie chodzi mi nawet o rozbudowuj\u0105ce lore rzeczy, jakie nie znalaz\u0142y si\u0119 w grze, a we wszelakich opublikowanych p\u00f3\u017aniej tekstach (jak Xenogears: Perfect Works<\/em> chocia\u017cby) tylko po prostu o wszystkim co ju\u017c jest na miejscu i tylko czeka na odkrycie.<\/span><\/p>\n

\n

Yes, we will destroy god. That is our purpose\u2026 That is our destiny!<\/span><\/p>\n

\u2014 Grahf, The Seeker of Power<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

A uwierzcie mi na s\u0142owo, jest co odkrywa\u0107. Nieco g\u0142\u0119biej zanurz\u0119 si\u0119 w to w kilku nast\u0119pnych akapitach, bo psychologia i religia s\u0105 tutaj ze sob\u0105 mocno zwi\u0105zane. Warto jednak przy samych \u201edra\u017cliwych religijnych tematach\u201d napomkn\u0105\u0107 o samym procesie t\u0142umaczenia gry, kt\u00f3re to samo w sobie by\u0142o ogromnym wyzwaniem. Abstrahuj\u0105c ju\u017c od mocno z\u0142o\u017conego j\u0119zyka samego w sobie, tona ca\u0142kiem oczywistych analogii do judeo-chrze\u015bcija\u0144stwa nie pomaga\u0142a. Za proces translacji odpowiada\u0142 nie kto inny, a s\u0142ynny Richard Honeywood (Chrono Cross, Parasite Eve, Final Fantasy IX<\/em>). Uzna\u0142 Xenogears<\/em> za najtrudniejsze, co przysz\u0142o mu w swojej karierze t\u0142umaczy\u0107, a o samym procesie wypowiada\u0142 si\u0119 tak:<\/span><\/p>\n

\n

Mog\u0119 Ci powiedzie\u0107, kt\u00f3ry projekt by\u0142 najtrudniejszy dla mnie osobi\u015bcie. To \u201eXenogears\u201d. Ta gra by\u0142a ambitna nawet jak na Japoni\u0119. To by\u0142 pierwszy tak du\u017cy tytu\u0142, kt\u00f3rym musia\u0142em kierowa\u0107 i t\u0142umaczy\u0107 samodzielnie. W zwi\u0105zku z kontrowersyjn\u0105 zawarto\u015bci\u0105 i j\u0119zykowymi oraz konceptualnymi wyzwaniami jakie stawia\u0142a gra, przypisani do niej t\u0142umacze odpuszczali lub prosili o przeniesienie do innego projektu. Kiedy harmonogram zosta\u0142 przekroczony, musia\u0142em nie tylko re\u017cyserowa\u0107, ale tak\u017ce t\u0142umaczy\u0107 i programowa\u0107. (Cholibka, nawet wypali\u0142em master dyski!) Zesp\u00f3l praktycznie wcisn\u0105\u0142 mi go do r\u0105k, ruszaj\u0105c do swojej nast\u0119pnej gry. Pracowa\u0142em bez ustanku, miesi\u0105cami praktycznie \u015bpi\u0105c w biurze, pr\u00f3buj\u0105c doprowadzi\u0107 wszystko do staniu umo\u017cliwiaj\u0105cego sprzeda\u017c gry. (W tym samym okresie mia\u0142em problem ze swoj\u0105 w\u0142asn\u0105 religi\u0105, kiedy starsi us\u0142yszeli o zawarto\u015bci wersji japo\u0144skiej.) Jako t\u0142umacz, chcia\u0142em uszanowa\u0107 tw\u00f3rc\u00f3w gry i utrzyma\u0107 jej tre\u015b\u0107 jak najwierniejsz\u0105 orygina\u0142owi. Nawet te niekontrowersyjne fragmenty by\u0142y trudne do przet\u0142umaczenia \u2014 wszystkie te naukowe i filozoficzne konspekty. Patrz\u0119 w przesz\u0142o\u015b\u0107 i zastanawiam si\u0119, jak my tego w og\u00f3le dokonali\u015bmy. Wydaje mi si\u0119, \u017ce moja naiwno\u015b\u0107 by\u0142a wtedy b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwem. Gdybym wtedy wiedzia\u0142 to, co wiem teraz, to ta gra wygl\u0105da\u0142aby ca\u0142kowicie inaczej.<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

Je\u017celi chcecie poczyta\u0107 \u015bwietne i dok\u0142adne teksty \u201eco by\u0142o tak, a co nie tak\u201d z t\u0142umaczeniem Xenogears \u2014 i nie tylko z nim \u2014 a nie macie si\u0142y na ton\u0119 angielskiego, odsy\u0142am was do \u015bwietnych artyku\u0142\u00f3w MSaina. Gdybym sam chcia\u0142 analizowa\u0107 \u201eco i jak\u201d, nawet bior\u0105c pod uwag\u0119 sam\u0105 translacj\u0119, to ten tekst by\u0142by z dziesi\u0119\u0107 razy d\u0142u\u017cszy, a zapewne przyszli\u015bcie przeczyta\u0107 tutaj recenzj\u0119 gry, a nie pe\u0142n\u0105 analiz\u0119 jej tre\u015bci. Bardzo chcia\u0142bym takowej dokona\u0107 \u2014 mo\u017cliwe, \u017ce nawet w osobnym wpisie \u2014 ale ju\u017c samo przetwarzanie tej wiedzy potrafi przyt\u0142oczy\u0107, a co dopiero pr\u00f3ba sensownego i czytelnego jej przekazania. \u017beby jednak nie zostawia\u0107 Was tak ca\u0142kowicie z niczym, zapraszam do lektury kilku nast\u0119pnych akapit\u00f3w.<\/span><\/p>\n

\"Xenogears<\/p>\n

\n

God ist (nicht) tot<\/strong><\/h3>\n
\n

A co jest tak w\u0142a\u015bciwie do poznania? Ca\u0142kiem sporo, bo to ten typ gry, gdzie spotykaj\u0105 si\u0119 ze sob\u0105 Freud i Nietzsche<\/span>, psychologia i wiara, poszukiwania Boga i pr\u00f3by odci\u0119cia si\u0119 od niego. Wszystko to podane dojrzale, z szacunkiem, bez moralizowania czy bezrefleksyjnego wieszania ps\u00f3w na czymkolwiek lub kimkolwiek. Musz\u0119 przyzna\u0107, \u017ce pocz\u0105tek i dos\u0142owno\u015b\u0107 tego wszystkiego nieco mnie odrzuci\u0142y (Ethos chocia\u017cby, je\u017celi grali\u015bcie na pewno wiecie o co mi chodzi). Ci\u0119\u017cko nawet nazwa\u0107 mi to rysami na diamencie, bo to dalej dobrze poprowadzone w\u0105tki i przy tym mog\u0105ce by\u0107 tymi najbardziej kontrowersyjnymi, z powodu kt\u00f3rych gry oficjalnie nie ujrzeli\u015bmy nigdy w Europie. Gra mierzy si\u0119 z gnostycyzmem czy manicheizmem, szczeg\u00f3lnie filozofie i my\u015bli gnostyczne maj\u0105 tutaj swoje g\u0142\u0119bokie echo. Czym obie te rzeczy s\u0105, nie b\u0119d\u0119 dog\u0142\u0119bnie Wam t\u0142umaczy\u0142. Ten kto wie, ten wie, a reszta niech doczyta, najlepiej dopiero po uko\u0144czeniu gry. Ja wiedzia\u0142em wcze\u015bniej raczej nie za wiele (o gnostycyzmie nieco wi\u0119cej, manicheizm ko\u0142ata\u0142 mi si\u0119 w g\u0142owie tylko z nazwy) i co\u015b tam w trakcie grania \u015bwita\u0142o, ale dopiero doszkolenie si\u0119 da\u0142o mi o wiele pe\u0142niejszy obraz ca\u0142o\u015bci. I no\u2026 czapki z g\u0142\u00f3w.
\n<\/span><\/span><\/p>\n

\n

Why did she have to be sacrificed? Is god dead\u2026? Is he just not there\u2026? Maybe god never existed to begin with! \u2026 If god doesn\u2019t exist in our world, then\u2026 I will create god with my own hands! Sophia\u2026 Please guide me\u2026 I will destroy all false pretences of love, for you\u2026<\/span><\/p>\n

\u2014 Krelian<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

Zacznijmy mo\u017ce od kr\u00f3tkiego opisania tego czym gnostycyzm jest, bo i w\u0142a\u015bnie na jego za\u0142o\u017ceniach opiera si\u0119 ogromna cz\u0119\u015b\u0107 fabu\u0142y Xenogears<\/em>. W bardzo, ale to bardzo du\u017cym uproszczeniu, zak\u0142ada on istnienie ludzi w mocno niesprzyjaj\u0105cym im \u015bwiecie. Ten \u015bwiat jest Prawdziwemu Bogu obcy, a stworzony zosta\u0142 przez Archont\u00f3w, dzie\u0142a ni\u017csze Bogu, kt\u00f3rych przyw\u00f3dc\u0105 jest Demiurg (fani Person mog\u0105 kojarzy\u0107 go jako Ialdabaotha\/Yaldabaotha). Cz\u0142owiek wed\u0142ug gnostycyzmu sk\u0142ada si\u0119 z cia\u0142a, duszy i ducha (pneumy), kt\u00f3r\u0105 to ostatni\u0105 mo\u017cna nazwa\u0107 swego rodzaju \u201efragmentem\u201d Prawdziwego Boga. Naszym celem na tym \u015bwiecie ma by\u0107 powr\u00f3t pneumy \u2014 wi\u0119zionej przez cia\u0142o i psychik\u0119 \u2014 do Boga. Bardzo podobny w za\u0142o\u017ceniach do gnostycyzmu \u2014 i cz\u0119sto zreszt\u0105 do my\u015bli gnostycznej przyr\u00f3wnywany \u2014 jest tez manicheizm. Opieraj\u0105cy si\u0119 w du\u017cej mierze na dualizmie, kt\u00f3ry w przypadku ludzi reprezentowany jest przez dwie obecne w nich dusze. Dobr\u0105 i z\u0142\u0105 (czujecie ju\u017c podobie\u0144stwo do duszy i pneumy w gnostycyzmie?). Przejawem z\u0142a ma by\u0107 materia, a wi\u0119c wszystko co materialne z marszu jest w\u0142a\u015bnie z\u0142e. Jako, \u017ce tw\u00f3rc\u0105 materii \u2014 a w tym ludzi \u2014 ma by\u0107 z\u0142y b\u00f3g Demiurg\/Ialdabaoth, ludzie ju\u017c od narodzin w\u0142a\u015bnie tacy s\u0105. Cz\u0142owiek ma wi\u0119c pr\u00f3bowa\u0107 uwalnia\u0107 dusze poprzez ograniczanie kontaktu z materi\u0105 i ci\u0105g\u0142e d\u0105\u017cenie ku \u015bwiat\u0142u.<\/span><\/p>\n

Osoby, kt\u00f3re gra\u0142y w Xenogear<\/em>s na pewno wiedz\u0105 ju\u017c do czego powoli pij\u0119. Wiem, \u017ce opisa\u0142em wszystko mocno \u201epo \u0142ebkach\u201d, ale opisanie idei jakiegokolwiek nurtu filozoficznego\/religijnego, to nie jest robota na kilka kr\u00f3tkich akapit\u00f3w. Za\u0142o\u017cenia jednak macie. A teraz bezspoilerowo, aby nie zepsu\u0107 zabawy osobom, jakie dopiero maj\u0105 w planach granie: widzicie podobie\u0144stwa do Xeno? Czy to w kwestii za\u0142o\u017ce\u0144 fabularnych, czy motyw\u00f3w poszczeg\u00f3lnych postaci? Oczywi\u015bcie w\u0105tek Prawdziwego Boga i Demiurga te\u017c tutaj s\u0105, ale to co\u015b, co mo\u017cna bez wi\u0119kszego problemu rozpozna\u0107 na pierwszy rzut oka i nieprzesadnie si\u0119 wczytuj\u0105c. A ca\u0142a reszta? To ju\u017c naprawd\u0119 ogromne spoilery, a wi\u0119c odpuszcz\u0119 analizowanie tego tutaj. Widzicie chyba jednak, \u017ce Xenogears ma do zaoferowania o wiele wi\u0119cej ni\u017c Ethos, kt\u00f3ry jest takim \u201eko\u015bcio\u0142em in your face\u201d. I tutaj mamy jednak ciekawy w\u0105tek, kt\u00f3ry b\u0119dzie rozwijany p\u00f3\u017aniej, bo co powiecie na\u2026 Wyznawanie idei ewolucji, a nie kreacjonizmu przez jego cz\u0142onk\u00f3w? O samych nawi\u0105zaniach do judeo-chrze\u015bcija\u0144stwa nie ma co pisa\u0107, bo je ogarnie chyba ka\u017cdy. Nie dziwota, \u017ce tam s\u0105, bo i zar\u00f3wno gnostycyzm jak i manicheizm sporo z niego czerpi\u0105, dorzucaj\u0105c i mieszaj\u0105c wszystko z buddyzmem (o\u015bwiecenie) czy zaratusztrianizmem (Ahura Mazda\/Ahura Mainju jako Prawdziwy B\u00f3g\/Demiurg).<\/span><\/p>\n

\"Xenogears<\/a><\/p>\n

\"XenogearsNa tym si\u0119 jednak nie ko\u0144czy, bo r\u00f3wnie du\u017co co z nurt\u00f3w religijnych, Xenogears<\/em> czerpie z tych filozoficznych. Po konkretniejsz\u0105 analiz\u0119 ponownie odsy\u0142am was do MSainta. Jednak i tutaj chocia\u017c \u201epokr\u00f3tce\u201d postaram si\u0119 napisa\u0107 dla was cokolwiek. Zapewne wi\u0119kszo\u015b\u0107 z was jest zaznajomiona z niejakim Zygmuntem Freudem i psychoanaliz\u0105. Wiecie, Id<\/em>, Ego<\/em>, Superego<\/em> i analiza rzeczy jakich domy\u015blnie nie jeste\u015bmy \u015bwiadomi, a jakie gdzie\u015b tam w naszej pod\u015bwiadomo\u015bci dzia\u0142aj\u0105. Kto z was gra\u0142, ten na pewno kojarzy osobnika o imieniu Id i to jak mocno zwi\u0105zany jest z Feiem. Przypadkowe nazewnictwo, bo po prostu fajnie brzmi? A gdzie\u017cby. Wiecie, Id to jest taka nasza \u201ezwierz\u0119ca\u201d strona, ch\u0119\u0107 zaspokajania pop\u0119d\u00f3w, pierwotne instynkty. Kiedy zaczniemy stopniowo dowiadywa\u0107 si\u0119 \u201eco i jak\u201d, to znaj\u0105c za\u0142o\u017cenia freudowskiej psychoanalizy, wszystko zacznie wskakiwa\u0107 na swoje miejsce, tak\u017ce imiona. W tym miejscu warto te\u017c na chwil\u0119 wr\u00f3ci\u0107 do manicheistycznego dualizmu, bo w pewnym sensie w Xenogears<\/em> wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z tym Jungowskie poj\u0119cia animy<\/em> i animusa<\/em>. W du\u017cym uproszczeniu, to pierwsze to \u201e\u017ce\u0144ski pierwiastek w m\u0119\u017cczy\u017anie\u201d, a drugie to \u201em\u0119ski w kobiecie\u201d. Ten element szczeg\u00f3lnie pasuje do relacji Feia i Elly. Dodatkowo bior\u0105c pod uwag\u0119 stopnie rozwoju animy<\/em> \u2014 s\u0105 to kolejno Eve<\/em>, Helen<\/em>, Mary<\/em> i Sophia<\/em> \u2014 to dobitnie mo\u017cemy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce analogia do animy<\/em> i animusa<\/em> w przypadku pary g\u0142\u00f3wnych bohater\u00f3w w \u017cadnym miejscu nie jest przypadkowa.<\/span><\/p>\n

I am Grahf, the seeker of power. Doth thou desire the power? My fist is the divine breath! Blossom, o fallen seed, and draw upon thy hidden powers!! Grant unto thee the power of the glorious \u2018Mother of Destruction\u2019!<\/span><\/p>\n

\u2014 Grahf, The Seeker of Power<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

\"Xenogears<\/p>\n

Nie bez powodu wspomnia\u0142em wcze\u015bniej o Fryderyku Nietzschem, bo i poruszane przez niego motywy tak\u017ce maj\u0105 tutaj swoje echo. Zadziwiaj\u0105co jednak nie chodzi g\u0142\u00f3wnie o \u015amier\u0107 Boga<\/em> (no, j\u0105 troch\u0119 te\u017c, ale nie a\u017c tak wyra\u017anie), a zjawisko zwane Wol\u0105 Mocy<\/em>. Zosta\u0142o te\u017c przez niego nie najgorzej opracowane i wi\u0119kszo\u015b\u0107 informacji o nim mo\u017cemy zaczerpn\u0105\u0107 z Tako rzecze Zaratustra<\/em> i wydanej przez jego siostr\u0119 ju\u017c po \u015bmierci samego Nietzschego, Woli Mocy<\/em>. Czym\u017ce wi\u0119c tytu\u0142owa wola mocy jest? W uproszczeniu mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce jest takim odpowiednikiem duszy czy te\u017c woli z innych filozofii. Wg autora znajduje ona uj\u015bcie w momentach najwi\u0119kszej mobilizacji i prze\u0142amywania opor\u00f3w. Nietzsche twierdzi jednak, \u017ce wola mocy nie jest r\u00f3wnoznaczna woli przetrwania, bo jej apogeum mo\u017ce zosta\u0107 osi\u0105gni\u0119te chocia\u017cby w chwili \u015bmierci. Wola mocy jest po prostu ch\u0119ci\u0105 prze\u0142amywania wszelkich barier, niszczenia przeszk\u00f3d, a niekt\u00f3rym osobom co\u015b takiego mo\u017ce zapewnia\u0107 podda\u0144stwo, a nie w\u0142adza, \u015bmier\u0107, a nie \u017cycie. Przynajmniej ja tak to wszystko rozumiem. Jak to jednak ma si\u0119 do Xenogears<\/em>? Mo\u017cliwe, \u017ce nieco naginam tutaj fakty, ale chcia\u0142bym aby ta interpretacja by\u0142a jak najbardziej \u201emoja\u201d, a wi\u0119c pozwol\u0119 sobie na lekk\u0105 doz\u0119 swobody. Zapewne kojarzycie \u2014 niestety ci\u0119\u017cko tutaj m\u00f3wi\u0107 o pozytywnych konotacjach \u2014 ide\u0119 nadcz\u0142owieka, tak propagowan\u0105 w ideologii nazistowskiej. Jest to jednak mocno zmieniony, nadinterpretowany \u2014 w du\u017cej mierze z winy siostry Nietzschego \u2014 i wykorzystanych do z\u0142ych cel\u00f3w obraz. Nietzscha\u0144ski \u201enadcz\u0142owiek\u201d mia\u0142 by\u0107 istot\u0105 idealn\u0105, \u017cyj\u0105c\u0105 w \u015bwiecie ludzi jak najbardziej nieidealnych. Mia\u0142 by\u0107 w pe\u0142ni \u015bwiadomy swojej woli przezwyci\u0119\u017cania, a ka\u017cda chwila jego \u017cycia mia\u0142aby by\u0107 warta powrotu do niej i akceptacji tzw. wiecznego powrotu, czyli pogl\u0105du, wed\u0142ug kt\u00f3rego \u015bwiat si\u0119 powtarza\u0142 i powtarza\u0107 ci\u0105gle b\u0119dzie. Nie mo\u017cna jednak myli\u0107 go z reinkarnacj\u0105, bo w jego przypadku ludzie zawsze mieli powraca\u0107 do tych samych cia\u0142. Nadcz\u0142owiek mia\u0142 \u017cy\u0107 w nieidealnym \u015bwiecie, podczas gdy wszyscy inni t\u0119skni\u0105 za \u201eza\u015bwiatami\u201d. I teraz mi powiedzcie: Czy wydarzenia, o jakich dowiadujemy si\u0119 w trakcie grania, nie przypominaj\u0105 wam o wiecznym powrocie, a Grahf nie jest swego rodzaju w\u0142a\u015bnie takim \u201ez\u0142ym\u201d idea\u0142em nadcz\u0142owieka i osoby, kt\u00f3ra \u2014 jak przynajmniej przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 gry widzimy \u2014 rozumie \u201emoc\u201d ca\u0142kiem dos\u0142ownie? Mo\u017ce si\u0119 myl\u0119, mo\u017ce za bardzo kombinuj\u0119, ale co poradz\u0119 na to, \u017ce w trakcie czytania o tym wszystkich, w\u0142a\u015bnie taki obraz zaczyna\u0142 mi si\u0119 w g\u0142owie malowa\u0107.<\/span><\/p>\n

Przyk\u0142ady takie jak te powy\u017csze mo\u017cna by mno\u017cy\u0107 i mno\u017cy\u0107, ale jak ju\u017c wspomnia\u0142em, ten tekst ma by\u0107 recenzj\u0105, a nie pe\u0142noprawn\u0105 interpretacj\u0105. Poprzesta\u0144my wi\u0119c mo\u017ce na tym co ju\u017c napisane, a dla ch\u0119tnych zamieszcz\u0119 linki do poczytania poni\u017cej tekstu. Cz\u0119sto jednak, kiedy m\u00f3wimy o \u015bwietnej fabule, mamy na my\u015bli tak\u0105, kt\u00f3ra wyciska z nas \u0142zy czy to ze szcz\u0119\u015bcia, czy smutku. Xenogears<\/em> nie jest jednak takim tytu\u0142em, a chce raczej zmusi\u0107 do refleksji, co mam nadziej\u0119 lepiej lub gorzej opisa\u0142em powy\u017cej. Przy tym nic wam w g\u0142owy natarczywie wciska\u0107 nie zamierzam. Nie jest to te\u017c \u015bmiertelnie powa\u017cna gra, umiej\u0119tnie wprowadzaj\u0105c czasami tak bardzo potrzebne w\u0105tki humorystyczne (chocia\u017cby w postaci kapitana\u00a0 statku na Thames). Robi to te\u017c o wiele lepiej ni\u017c takie <\/span>Xenoblade Chronicles 2<\/em>, gdzie mocno wybija\u0142o mnie to z rytmu. Momentami jest naprawd\u0119 widowiskowo, a przy tym mocno japo\u0144sko i ten kontrast pomi\u0119dzy poruszanymi tematami, a niekt\u00f3rymi scenami wielu zapewne odrzuci. Jak tutaj w ko\u0144cu traktowa\u0107 powa\u017cnie walk\u0119 Marii z\u2026 kim\u015b (spoilery, przepraszam), kiedy chwil\u0119 wcze\u015bniej widzieli\u015bmy jak Chu-Chu (taki stworek przypominaj\u0105cy nieco Noppony z serii <\/span>Xenoblade Chronicles<\/em>) r\u00f3s\u0142 do rozmiar\u00f3w wie\u017cowca, \u015bcieraj\u0105c si\u0119 z r\u00f3wnie wielkim mechem? Ja jednak kupuj\u0119 to z ca\u0142ym dobrodziejstwem inwentarza i nie ukrywam, nawet przemowa naszego r\u00f3\u017cowego \u201echomika\u201d zrobi\u0142a na mnie spore wra\u017cenie, w niczym nie ust\u0119puj\u0105c temu co nast\u0105pi\u0142o po niej.<\/span><\/span><\/p>\n

\n

Wchod\u017a do mecha Shi\u2026 Fei!<\/strong><\/span><\/h1>\n
\n

Nie jednak sam\u0105 warstw\u0105 fabularn\u0105 Xenogears<\/em> b\u0142yszczy, bo jRPGi s\u0142yn\u0105 z tego, \u017ce sporo si\u0119 w nich walczy. Tutaj systemy walki sprezentowano nam a\u017c dwa, a jak si\u0119 cz\u0142owiek nieco uprze to i mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce nawet trzy, ale do tego ostatniego przejdziemy na koniec. Klasycznie ju\u017c dla gier z tego gatunku i ery szaraka, w trakcie przemierzania wi\u0119kszo\u015bci lokacji mo\u017cemy natrafi\u0107 na co\u015b, czego wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi \u2014 w tym i ja \u2014 nienawidzi z ca\u0142ego serca \u2014 losowe starcia. Miejmy ju\u017c z g\u0142owy jak z\u0142y zawsze by\u0142, jest i b\u0119dzie to pomys\u0142 i cieszmy si\u0119 z tego, \u017ce ju\u017c raczej rzadko spotykany, a przejd\u017amy do tego jak si\u0119 walczy. Pomimo tego, \u017ce to dalej tur\u00f3wka \u2014 co du\u017c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 graczy odstraszy ju\u017c na starcie \u2014 to zrobiona sprawnie i \u015bwie\u017co, a przy tym cechuje j\u0105 dynamika i brak przesadnego skomplikowania. Nie oznacza to jednak, \u017ce jest prosto. Mo\u017cemy klasycznie u\u017cywa\u0107 wszelakich \u201ezakl\u0119\u0107\u201d, czy lecz\u0105cych\/wzmacniaj\u0105cych nas przedmiot\u00f3w. Najciekawiej jest jednak, kiedy przyjdzie nam walczy\u0107 wr\u0119cz, czyli z pomoc\u0105 komendy ataku. Po jej wci\u015bni\u0119ciu dany bohater nie zaatakuje bowiem od razu, a my b\u0119dziemy mogli u\u0142o\u017cy\u0107\u2026 proste combosy, bo ka\u017cdy z atak\u00f3w jest przypisany pod konkretny przycisk pada (kwadrat, tr\u00f3jk\u0105t i krzy\u017cyk, k\u00f3\u0142ko nas cofa). R\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 one warto\u015bciami punktowymi i si\u0142\u0105. Takim sposobem pocz\u0105tkowo mo\u017cemy wykona\u0107 np. trzy s\u0142abe ciosy, jeden silny, czy dwa s\u0142abe i jeden \u015bredni, a limit tego ile razy mo\u017cemy atakowa\u0107 b\u0119dzie si\u0119 zwi\u0119ksza\u0142 w trakcie gry. Wciskaj\u0105c losowe klawisze daleko jednak nie zajdziemy, bo je\u017celi odblokujemy \u2014 i p\u00f3\u017aniej wklepiemy na padzie \u2014 odpowiedni\u0105 kombinacj\u0119, nasza posta\u0107 wykona atak specjalny, tzw. deathblow<\/em>, zadaj\u0105c tym samym o wiele wi\u0119ksze obra\u017cenia. Je\u017celi odpowiedni\u0105 liczb\u0119 razy wykonamy jaki\u015b konkretny, odblokuje si\u0119 kolejny i tak dalej, a najsilniejsze z nich maj\u0105 chocia\u017cby dodatkowe obra\u017cenia od \u017cywio\u0142\u00f3w. W praktyce nie r\u00f3\u017cni si\u0119 to za bardzo od wybierania kolejnych umiej\u0119tno\u015bci z listy i ich u\u017cywania, ale nadaje ca\u0142emu systemowi tak potrzebnej \u015bwie\u017co\u015bci i dynamiki, a \u201eczary\u201d mamy tak czy tak i ich u\u017cywamy ju\u017c klasycznie. Samo wykonywanie atak\u00f3w nabija nam dodatkowo pasek AP. Je\u017celi tych punkt\u00f3w \u201enastukamy\u201d odpowiednio du\u017co, konkretne umiej\u0119tno\u015bci b\u0119dziemy mogli po\u0142\u0105czy\u0107 w jeszcze silniejsze combosy, co wykorzystamy jednak g\u0142\u00f3wnie podczas star\u0107 z silniejszymi bossami, bo \u201eszeregowcy\u201d zwyczajnie za szybko padaj\u0105. Uwielbiam ca\u0142y ten system i to jak wymaga ode mnie kombinowania, a przy tym zwyczajnie nie przyt\u0142acza.<\/span><\/p>\n

Nieco gorzej jest ju\u017c kiedy wsiadamy do gear\u00f3w. O ile walka w nich dalej jest przyjemna, tak do samego ko\u0144ca nie potrafi\u0142em si\u0119 polubi\u0107 z ni\u0105 a\u017c tak jak z t\u0105 \u201ena piechot\u0119\u201d. Wymaga od nas nieco wi\u0119cej taktyki, g\u0142\u00f3wnie wynikaj\u0105cej z tego, \u017ce nasze mechy maj\u0105 ograniczony zas\u00f3b paliwa i mniej wi\u0119cej do po\u0142owy gry nie mo\u017cemy w trakcie walki odnawia\u0107 im \u017cycia. Jest to mo\u017cliwe tylko w specjalnych punktach lub na pok\u0142adzie naszego statku l\u0105dowego (jak to g\u0142upio brzmi\u2026) i p\u00f3\u017aniej powietrznego \u2014 Yggdrasilla. Tak jak i normalne postacie, tak i nasze geary mog\u0105 wykonywa\u0107 konkretne deathblows<\/em>, ale zu\u017cywaj\u0105 one ca\u0142kiem sporo tak potrzebnego nam paliwa. Tak samo jak ka\u017cdy standardowy cios, zale\u017cnie od jego si\u0142y.<\/span><\/p>\n