{"id":19342,"date":"2020-07-26T19:21:54","date_gmt":"2020-07-26T17:21:54","guid":{"rendered":"https:\/\/shinigami.pl\/?p=19342"},"modified":"2023-01-15T16:09:19","modified_gmt":"2023-01-15T14:09:19","slug":"ethan-carter-w-sluzbie-dobr-kulturowych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/shinigami.pl\/?p=19342","title":{"rendered":"Ethan Carter w s\u0142u\u017cbie d\u00f3br kulturowych"},"content":{"rendered":"
<\/div>

W dobie postrzegania gier wideo jako popkulturowego fenomenu o skali \u015bwiatowej, warto mie\u0107 na uwadze, jak wiele pozytywnych aspekt\u00f3w mog\u0105 one wnosi\u0107 do otaczaj\u0105cej nas rzeczywisto\u015bci. Potrafi\u0105 chocia\u017cby fantastycznie rezonowa\u0107 z medium filmowym i przys\u0142ugiwa\u0107 si\u0119 promocji r\u00f3\u017cnych miejsc, zabytk\u00f3w, d\u00f3br kulturowych, kt\u00f3re z czasem staj\u0105 si\u0119 obiektem zainteresowa\u0144 i symbolem regionu odwiedzanego przez licznych turyst\u00f3w. Po dobre przyk\u0142ady daleko si\u0119ga\u0107 nie trzeba \u2013 sami znamy wiele ciekawych zak\u0105tk\u00f3w \u015bwiata ze srebrnego ekranu, b\u0105d\u017a ksi\u0105\u017cek, jak cho\u0107by Matamata, czyli s\u0142ynne domki Hobbit\u00f3w z uniwersum W\u0142adcy Pier\u015bcieni. Dzisiaj siedlisko niskich domostw pokrytych traw\u0105 jest nie tylko wizyt\u00f3wk\u0105 Nowej Zelandii, ale i skarbem narodowym przyci\u0105gaj\u0105cym dziesi\u0105tki tysi\u0119cy fan\u00f3w do tego pi\u0119knego, malowniczego kraju. Co za\u015b w tym wszystkim najwa\u017cniejsze, krajobrazy Polski r\u00f3wnie\u017c promowano w taki spos\u00f3b i dzi\u0119ki temu zdoby\u0142y one sympati\u0119 wielu graczy z ca\u0142ego globu.<\/span><\/strong><\/p>\n

<\/p>\n

\n

My\u015bl\u0119, \u017ce Zagini\u0119cia Ethana Cartera<\/strong> nie trzeba nikomu przedstawia\u0107 \u2013 pi\u0119kna stylistycznie gra przygodowa to pierwsza produkcja ekipy The Astronauts<\/strong>, czyli studia za\u0142o\u017conego przez by\u0142ych pracownik\u00f3w People Can Fly<\/strong> \u2013 Adriana Chmielarza<\/strong>, Andrzeja Pozna\u0144skiego<\/strong> oraz Micha\u0142a Kosieradzkiego<\/strong>. Ujrzawszy \u015bwiat\u0142o dzienne w 2014 roku od razu przypad\u0142a do gustu krytykom, zdobywaj\u0105c m. in. tytu\u0142 Niezale\u017cnej Gry Roku na The Game Awards, czy bardzo presti\u017cow\u0105 Nagrod\u0119 Brytyjskiej Akademii Gier Wideo (BAFTA) w kategorii Najwi\u0119ksza Innowacja. Mnie za\u015b osobi\u015bcie Ethan Carter zauroczy\u0142 nie tylko fabu\u0142\u0105 i ciep\u0142ymi, jesiennymi barwami, lecz przede wszystkim kapitalnym wykorzystaniem techniki fotogrametrii, poniewa\u017c to ona w\u0142a\u015bnie tchn\u0119\u0142a w tytu\u0142 dusz\u0119 i pozwoli\u0142a przenie\u015b\u0107 naturalne pi\u0119kno regionu wraz z jego ca\u0142ym dziedzictwem kulturowym do wirtualnego \u015bwiata. Fikcyjny stan Wisconsin jest wi\u0119c tak naprawd\u0119 odgrywany przez dolno\u015bl\u0105skie lokacje, a konkretnie przez Przedg\u00f3rze Sudeckie i okolice Jeleniej G\u00f3ry wraz ze wszystkimi kultowymi elementami krajobrazu, kt\u00f3re znajduj\u0105 si\u0119 w grze. Mamy wi\u0119c okazj\u0119 zwiedzi\u0107 Pilchowick\u0105 zapor\u0119 wodn\u0105 (druga co do wielko\u015bci i czasu budowy w Polsce), zapory Le\u015bnia\u0144sk\u0105 i Z\u0142otnick\u0105, \u015bwi\u0105tyni\u0119 Wang (przeniesiona z norweskiej miejscowo\u015bci Vang w 1842 roku), zabytkowy most kratownicowy nad Bobrem i wiele innych niepowtarzalnych rzeczy, w\u0142\u0105cznie z grobowcami i pos\u0105gami (jak ten reprezentuj\u0105cy Jezusa bez r\u0105k przy skandynawskiej \u015bwi\u0105tyni).<\/span><\/p>\n

\"Ethan<\/a><\/p>\n

Natomiast prawdziw\u0105 per\u0142\u0105 w koronie tej wirtualnej turystyki, kt\u00f3r\u0105 sobie tutaj serwujemy jest zdecydowanie most Pilchowicki otwieraj\u0105cy w zasadzie ca\u0142\u0105 przygod\u0119 tu\u017c po wyj\u015bciu z tunelu na torach kolejowych prowadz\u0105cych do Red Creek Valley<\/strong> (a w rzeczywisto\u015bci przebiegaj\u0105 one przez g\u00f3r\u0119 Czy\u017cyk). Most jest w Zagini\u0119ciu Ethana Cartera symboliczny, gdy\u017c widok rozpo\u015bcieraj\u0105cy si\u0119 z jego perspektywy pozwala uchwyci\u0107 ca\u0142y klimat okolicy zar\u00f3wno w grze, jak i w realnym \u015bwiecie. Chcia\u0142bym dalej pisa\u0107 o tym, jak du\u017co elektroniczna rozrywka mo\u017ce zrobi\u0107 dla turystyki i promocji regionu, lecz niestety powody, dla kt\u00f3rych zacz\u0105\u0142em pisa\u0107 ten tekst nie s\u0105 zbyt pozytywne, a wszystko rozbija si\u0119 o przek\u0142amania, manipulacje i brak jakiejkolwiek troski o miejsca zabytkowe, bo zdaniem niekt\u00f3rych mo\u017cna takowe po\u015bwi\u0119ca\u0107 je\u015bli nie przynosz\u0105 \u017cadnego zysku.<\/span><\/p>\n

\"Ethan<\/a><\/p>\n

Most w rzeczywisto\u015bci znajduje si\u0119 na linii kolejowej PKP PLK S.A. nr. 283 Jelenia G\u00f3ra-\u017baga\u0144\/Zebrzydowa<\/strong> na odcinku Jelenia G\u00f3ra-Lw\u00f3wek \u015al\u0105ski (10,665km). W ewidencji zabytk\u00f3w figuruje ju\u017c podobno od kilkunastu lat, a na pocz\u0105tku marca tego roku Fundacja Dziedzictwa Przemys\u0142owego \u015al\u0105ska wys\u0142a\u0142a wniosek o wpisanie go w rejestr zabytk\u00f3w nieruchomych przez Wojew\u00f3dzki Urz\u0105d Ochrony Zabytk\u00f3w we Wroc\u0142awiu w celu zapewnienia protekcji, gdy\u017c mniej wi\u0119cej w tym samym czasie zacz\u0119\u0142y kr\u0105\u017cy\u0107 niepokoj\u0105ce informacje o rzekomym jego wysadzeniu \u2013 mia\u0142by odegra\u0107 kluczow\u0105 rol\u0119 w filmie o tytule roboczym \u201eLibra<\/strong>\u201d. Nieoficjalnie m\u00f3wi\u0142o si\u0119 o nowej ods\u0142onie Top Gun z podtytu\u0142em Maverick, lecz prawdopodobnie ekipa z Paramount Pictures chce wykorzysta\u0107 zabytek do kolejnej iteracji blockbustera z Hollywood \u2013 Mission Impossible 7<\/strong>. Pod koniec zesz\u0142ego roku rozmawiali oni z zarz\u0105dem Muzeum Kolejnictwa w Jaworzynie \u015al\u0105skiej, kt\u00f3ry zaniepokojony wizj\u0105 producent\u00f3w zacz\u0105\u0142 interweniowa\u0107, kontaktuj\u0105c si\u0119 bezpo\u015brednio z Bohdanem Z\u0105bkiem z biura prasowego PKP PLK, kt\u00f3ry zaprzeczy\u0142 plotkom i utwierdzi\u0142 w przekonaniu, i\u017c linia i tak ma by\u0107 poddana rewitalizacji z ramienia programu Kolej Plus, a ka\u017cda ingerencja w jakikolwiek obiekt musi by\u0107 poprzedzona stosown\u0105 umow\u0105. R\u00f3wnie\u017c w marcu w rozmowie z mediami, rzecznik prasowy PKP PLK Miros\u0142aw Siemieniec dementowa\u0142 plotki jakoby konstrukcja mia\u0142a zosta\u0107 naruszona, gdzie ju\u017c w tym samym czasie wed\u0142ug Piotra Rachwalskiego z Komunikacji Zast\u0119pczej, los obiektu by\u0142 przes\u0105dzony. Kawa\u0142ek z tego tortu chcia\u0142by dla siebie tak\u017ce polski re\u017cyser Kolski, got\u00f3w dorzuci\u0107 PKP PLK 2 miliony z\u0142otych na potencjaln\u0105 odbudow\u0119 (szacowany koszt odbudowy to 20-30 mln), by r\u00f3wnie\u017c nakr\u0119ci\u0107 materia\u0142y dla swoich potrzeb. Na samym mo\u015bcie za\u015b pojawi\u0142y si\u0119 stalowe kondygnacje \u2013 wed\u0142ug producent\u00f3w jedynie po to \u017ceby sprawnie i z dok\u0142adno\u015bci\u0105 zbada\u0107 kondycj\u0119 leciwej konstrukcji, co by\u0142o oczywi\u015bcie bujd\u0105 ze wzgl\u0119du na dobudowan\u0105 klatk\u0119 schodow\u0105 i specjalne zej\u015bcie z klap\u0105 oraz drabin\u0105. Aktywi\u015bci zd\u0105\u017cyli na szcz\u0119\u015bcie poinformowa\u0107 o nielegalnej instalacji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lw\u00f3wku \u015al\u0105skim.<\/span><\/p>\n

\"Ethan<\/a><\/p>\n

Egzystencja 111-letniego mostu (nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o ponownym w\u0142\u0105czeniu do jazdy ca\u0142ej linii) stoi ca\u0142y czas pod znakiem zapytania. Plany realizacji filmu z pewno\u015bci\u0105 pokrzy\u017cowa\u0142a wszystkim panuj\u0105ca pandemia, lecz wed\u0142ug doniesie\u0144 Tom Cruise wraz z ekip\u0105 ma powr\u00f3ci\u0107 do Polski ju\u017c w sierpniu. \u00d3wcze\u015bnie za\u015b obiekt podlega\u0142 dog\u0142\u0119bnym ogl\u0119dzinom r\u00f3wnie\u017c przez wojsko i tutaj zaczynaj\u0105 si\u0119 prawdziwe schody. Producent Paramount Pictures wsp\u00f3\u0142pracuje bowiem w Polsce z firm\u0105 Alex Stern S. A. w celu realizacji przedsi\u0119wzi\u0119cia. Jej prezes, niejaki Robert Golba oznajmi\u0142 w rozmowie z portalem Gazeta.pl, \u017ce most jest stary i zardzewia\u0142y w zwi\u0105zku z czym nikt nie chce inwestowa\u0107 w jego napraw\u0119, a potencjalne zniszczenie poskutkowa\u0142oby budow\u0105 nowego, co jest zwyczajnym mydleniem oczu, poniewa\u017c nikt nie wy\u0142o\u017cy\u0142by na to odpowiedniej sumy. A skoro ju\u017c o pieni\u0105dzach mowa \u2013 sprawa nie bez powodu wydaje si\u0119 by\u0107 tak zawi\u0142a. Seria Mission Impossible to kura znosz\u0105ca z\u0142ote jaja \u2013 tylko ostatnia cz\u0119\u015b\u0107 o podtytule Fallout przynios\u0142a 800 milion\u00f3w dolar\u00f3w zysku. Takie sumy wystarcz\u0105 na prawnik\u00f3w, dogadanie si\u0119 z wszelakimi instytucjami i na miejsce pod dywanem na zagarnianie brud\u00f3w. Gdy podczas wspomnianych ogl\u0119dzin ekipie filmowej wt\u00f3rowa\u0142a Stra\u017c Po\u017carna wraz wojskiem (podobno zjawili si\u0119 tak\u017ce saperzy), szybko wys\u0142ano zapytania do Dow\u00f3dztwa Generalnego Rodzaj\u00f3w Si\u0142 Zbrojnych o zaistnia\u0142\u0105 sytuacj\u0119, kt\u00f3re odm\u00f3wi\u0142o udzielania informacji, poniewa\u017c jest to ochrona prywatnych interes\u00f3w sp\u00f3\u0142ek Alex Stern<\/strong> i Paramount<\/strong>, co oznacza mniej wi\u0119cej tyle, \u017ce dzi\u0119ki odpowiednim zasobom pieni\u0119\u017cnym nawet wojsko mo\u017ce by\u0107 na us\u0142ugach prywatnych firm. Opus Magnum ca\u0142ego zaj\u015bcia stanowi za\u015b cyrk i niekompetencja jakie zrodzi\u0142y si\u0119 wok\u00f3\u0142 Poskiego Instytutu Sztuki Filmowej, kt\u00f3ry jako instytucja Pa\u0144stwowa pr\u00f3bowa\u0142 wypiera\u0107 si\u0119 wsp\u00f3\u0142pracy z producentami Mission Impossible 7. Na pocz\u0105tku lipca okaza\u0142o si\u0119 za\u015b, \u017ce podmiot wykonawczy w Polsce dosta\u0142 nie tylko zielone \u015bwiat\u0142o na kontynuowanie dzia\u0142a\u0144 do wysadzenia zabytkowego, pa\u0144stwowego mostu, ale r\u00f3wnocze\u015bnie PISF przyzna\u0142o im dotacje na ten cel z publicznej kasy w wysoko\u015bci\u20265.592.582,00 z\u0142.<\/span><\/p>\n

\"Ethan<\/a><\/p>\n

Co za\u015b mia\u0142oby si\u0119 dzia\u0107 na mo\u015bcie i gdzie w tym wszystkim miejsce na efekty CGI? C\u00f3\u017c, je\u017celi chodzi o scen\u0119 akcji to filmowcy chcieliby poprowadzi\u0107 specjaln\u0105 atrap\u0119 poci\u0105gu rozwijaj\u0105c\u0105 pr\u0119dko\u015b\u0107 50 km\/h, przy czym obecny stan infrastruktury pozwala jecha\u0107 tylko gdzieniegdzie 10-20 km\/h, bior\u0105c oczywi\u015bcie pod uwag\u0119 fakt, i\u017c obecnie jest ona zwyczajnie wy\u0142\u0105czona z ruchu. Co z kolei ze wspomnianymi efektami specjalnymi, kt\u00f3re notabene wpisa\u0142y si\u0119 ju\u017c na dobre w DNA kina akcji i nie tylko? Ci\u0119\u017cko szuka\u0107 racjonalnych powod\u00f3w. Istnieje narracja, \u017ce Mission Impossible, podobnie jak nowy Top Gun celowo rezygnuj\u0105 z komputerowych sztuczek, by nada\u0107 tw\u00f3rczo\u015bci po\u017c\u0105danego realizmu do czego nawi\u0105zywa\u0142 w wywiadach sam zainteresowany, czyli Tom Cruise. Aktor by\u0142 podobno niezadowolony z jednej ze scen w pi\u0105tej ods\u0142onie, gdzie wypadek samochodowy wygl\u0105da\u0142 zbyt sztucznie. W MI6 przy scenie z helikopterem zamiast niebieskich te\u0142 zastosowano autentyczny, odpowiednio przebudowany pojazd i poprzez tak nakr\u0119con\u0105 scen\u0119 osi\u0105gni\u0119to odpowiedni realizm wynikaj\u0105cy z rozpraszania si\u0119 \u015bwiat\u0142a, ci\u0119\u017cko\u015b\u0107 etc. Osoba odgrywaj\u0105ca dan\u0105 rol\u0119 zawsze wypadnie lepiej w naturalnym \u015brodowisku, poniewa\u017c mo\u017ce poczu\u0107 na twarzy buchanie ognia, czy \u015bnieg i grymasy jej twarzy b\u0119d\u0105 naturalne, nie trzeba nic udawa\u0107. CGI natomiast to w dodatku potencjalnie wi\u0119ksze bud\u017cety i d\u0142u\u017cszy czas produkcyjny \u2013 przy kr\u0119ceniu scen z atrapami wymagane jest, aby odpowiednio wszystko pochowa\u0107 i przy odrobinie szcz\u0119\u015bcia ma si\u0119 efektowne uj\u0119cie za jednym zamachem, kt\u00f3re mo\u017ce potem jedynie odpowiednio obrobi\u0107. Jest to du\u017ce uproszczenie, lecz prawd\u0105 jest, \u017ce kino stara si\u0119 odchodzi\u0107 od efekt\u00f3w stricte komputerowych na rzecz koegzystencji z \u201eanalogowymi\u201d sztuczkami.<\/span><\/p>\n

\"Ethan<\/a><\/p>\n

Na chwil\u0119 obecn\u0105 Hollywood ma podobno na przeszkodzie jedynie konserwatora zabytk\u00f3w, kt\u00f3rego zapewne nie trudno b\u0119dzie obej\u015b\u0107. Do akcji rozpowszechniania informacji o zagro\u017ceniu dla tak wspania\u0142ego zabytku jakim jest most w Pilchowicach w\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 ju\u017c szereg aktywist\u00f3w, mi\u0142o\u015bnik\u00f3w kultury i konserwator\u00f3w zabytkowych, w tym wspomniany Piotr Rachwalski, czy Piotr Lewandowski (Fundacja Thesaurus). Natomiast ju\u017c za kilka dni na youtubowym kanale \u0141owc\u00f3w Przyg\u00f3d<\/strong> ma pojawi\u0107 si\u0119 materia\u0142 wideo dokumentuj\u0105cy ca\u0142\u0105 spraw\u0119. Kilka lat temu stworzyli tak\u017ce kr\u00f3tki film pt. \u201e\u015aladami Ethana Cartera<\/strong>\u201d opowiadaj\u0105cy o ka\u017cdym z tych arcyciekawych miejsc, a jeden z cz\u0142onk\u00f3w ekipy, niejaki Marcin M. Drews pisuje do magazynu PIXEL i w czerwcowym numerze z 2018 roku tak\u017ce porusza\u0142 w artykule temat dziedzictwa kulturowego w grach. Sprawa staje si\u0119 coraz bardziej intryguj\u0105ca i pisz\u0105 o niej coraz wi\u0119ksze serwisy \u2013 do\u0142\u0105czymy do nich, aby wsp\u00f3lnie nie\u015b\u0107 pomoc zabytkowi, tak jak Ethan Carter, kt\u00f3ry swego czasu pom\u00f3g\u0142 go rozs\u0142awi\u0107.<\/span><\/p>\n

\u00a0