{"id":2604,"date":"2019-09-04T13:00:47","date_gmt":"2019-09-04T11:00:47","guid":{"rendered":"https:\/\/shinigami.pl\/?p=2604"},"modified":"2022-01-22T23:17:26","modified_gmt":"2022-01-22T21:17:26","slug":"jump-scare","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/shinigami.pl\/?p=2604","title":{"rendered":"Jump scare i nie tylko"},"content":{"rendered":"
<\/div>

M\u00f3wi si\u0119, \u017ce jump scare jest tanim sposobem na straszenie. Wyskakuj\u0105ce trupy z szafy, czy wstr\u0119tne lico zas\u0142aniaj\u0105ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 ekranu, kiedy to zazwyczaj mo\u017cna spa\u015b\u0107 z krzes\u0142a przygniataj\u0105c biednego kota. \u201eJumpy\u201d zastosowane w odpowiednim momencie mog\u0105 zdzia\u0142a\u0107 cuda, a niekiedy przypinamy do nich metk\u0119 klasyki. Wystarczy wspomnie\u0107 o odrapanych dobermanach wyskakuj\u0105cych przez szyb\u0119 w Resident Evil, czy chwilowym pojawieniu si\u0119 truposzy za furtk\u0105 podczas grzmotu pioruna w czwartej ods\u0142onie Alone in the Dark.<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Czas na straszny kartrid\u017c\u2026 czas na \u201eJump scare\u2019y i nie tylko, produkcje zasypane straszakami\u201d. Horrory maj\u0105 to do siebie, \u017ce strasz\u0105 na wiele sposob\u00f3w; od pojawiaj\u0105cego si\u0119 dziadygi zza \u015bciany, zjawy przechodz\u0105cej w oddali i o\u017cywaj\u0105cego umarlaka, po sugestywnie budowany klimat g\u0119sty niczym budy\u0144 na zasma\u017cce. <\/span>Wybieraj\u0105c pi\u0119ciu najlepszych reprezentant\u00f3w nie sugerowa\u0142em si\u0119 tylko tym, kt\u00f3ra z gier jest najbardziej przera\u017caj\u0105cym do\u015bwiadczeniem, lub z najwi\u0119ksz\u0105 ilo\u015bci\u0105 wspomnianych jump scare\u2019\u00f3w. Czynnikiem przoduj\u0105cym by\u0142o pytanie \u201ejak cz\u0119sto gra straszy\u0142a?\u201d i \u201eile razy musia\u0142em wymienia\u0107 pampersy?\u2019\u201d, a nie sam fakt wyst\u0119powania du\u017cej ilo\u015bci jump\u00f3w. Z drugiej strony ka\u017cdy m\u00f3g\u0142by u\u0142o\u017cy\u0107 w\u0142asn\u0105 list\u0119, poniewa\u017c ka\u017cdy posiada zgo\u0142a inne fobie. Dobrym przyk\u0142adem jest SOMA<\/em> od Frictional Games. W og\u00f3lnym rozrachunku tytu\u0142 ten nie straszy nader cz\u0119sto, jednak pokazuje swoje oblicze straszenia na r\u00f3\u017cnych p\u0142aszczyznach. Klaustrofobia, Arachnofobia, czy Thalassofobia \u2013 paniczny strach przed otwartymi, ciemnymi przestrzeniami wodnymi, a tak\u017ce organizmami \u017cywymi jakie mog\u0105 si\u0119 tam znajdowa\u0107. Mog\u0105 wydawa\u0107 si\u0119 mocniejszym ciosem ni\u017c klimatyczna podr\u00f3\u017c przez zamglone miasteczko Silent Hill<\/em>. <\/span>Zestawienie te pasuje do Top10, dlatego produkcje wymienione w \u2018z\u0142otej czw\u00f3rce\u2019 s\u0105 \u015bwietnym uzupe\u0142nieniem do g\u0142\u00f3wnych aktor\u00f3w tego przera\u017caj\u0105cego spektaklu. W przypadku Fatal Frame 2<\/em>, kt\u00f3rego mam na kupce wstydu, zahaczy\u0142em przypadkowego przechodnia prosz\u0105c o pomoc. Na szcz\u0119\u015bcie si\u0119 zgodzi\u0142, za co jeszcze raz dzi\u0119kuj\u0119! <\/span><\/p>\n

Mamusiu! Boj\u0119 si\u0119\u2026okey, bez pier#&*nia\u2026 zaczynamy!<\/span><\/p>\n

\n

\"Jump<\/a><\/span><\/p>\n

Dead Space<\/strong><\/span><\/p>\n

Pierwsza i zarazem najlepsza cz\u0119\u015b\u0107 opowiadaj\u0105ca o przygodach niemowy Isaaca w opuszczonym statku g\u00f3rniczym USG Ishimura. Mo\u017cna z\u0142o\u015bliwie powiedzie\u0107, \u017ce gdyby protagonista mia\u0142 spawark\u0119 i zespawa\u0142 wszystkie kratki wentylacyjne, to Dead Space nie mia\u0142by czym straszy\u0107. Wstr\u0119tne maszkary wyrwane z filmowego ,,Cosia\u201d z gatunku necromorphs by\u0142y zaprojektowane z polotem, strasz\u0105c na ka\u017cdym kroku. Gra bazowa\u0142a na budowaniu atmosfery poprzez ud\u017awi\u0119kowienie (syk otwieranych drzwi) i o\u015bwietlenie (migocz\u0105ca jarzeni\u00f3wka), aby za chwil\u0119 jebutn\u0105\u0107 poczwar\u0105 wyskakuj\u0105c\u0105 z ka\u017cdego mo\u017cliwego zakamarka. Z sufitu, kratki wentylacyjnej, za drzwiami, w windzie i z lod\u00f3wki. <\/span>Ciekawym uzupe\u0142nieniem by\u0142y sekwencje natarcia do momentu odblokowania przej\u015bcia, lub obowi\u0105zkowe wy\u0142\u0105czenie pr\u0105du i przywitanie zgrai poczwar, kt\u00f3re bynajmniej nie podchodzi\u0142y z \u017cyczeniami urodzinowymi. Dead Space utrzymywa\u0142 napi\u0119cie do napis\u00f3w ko\u0144cowych, a tw\u00f3rcom uda\u0142o si\u0119 straszy\u0107 na zbyt wiele sposob\u00f3w, aby m\u00f3wi\u0107 o znu\u017ceniu. Kolejnym czynnikiem by\u0142o osamotnienie, cz\u0119sty widok rozszarpanych cia\u0142, klaustrofobiczne korytarze i uparty przeciwnik, kt\u00f3ry nawet po utracie n\u00f3g pr\u00f3bowa\u0142 nas dopa\u015b\u0107, czo\u0142gaj\u0105c si\u0119 po powierzchni. Cholerstwa nie dawa\u0142y spokoju nawet podczas swobodnego dryfowania w zerowej grawitacji. Opr\u00f3cz Silent Hilla to jedyna gra, w kt\u00f3rej ba\u0142em si\u0119 skorzysta\u0107 z publicznej toalety. I jedyna, w kt\u00f3rej mog\u0142em heroicznie zestrzeli\u0107 ka\u017cd\u0105 ko\u0144czyn\u0119 potwora, przy tym nie bawi\u0105c si\u0119 w chowanego. Przepraszam panie Obcy z ,,Izolacji\u201d, ale pan przegi\u0105\u0142 z szafkami. Dlatego ,,martwy kosmos\u201d numerem jeden w kategorii kosmicznych straszak\u00f3w.<\/span><\/p>\n

\n

\"Jump<\/a><\/span><\/p>\n

Outlast<\/strong><\/span><\/p>\n

Troch\u0119 kontrowersyjny wyb\u00f3r. Z jednej strony s\u0142ysz\u0119 poklask, a z drugiej wypada\u0142oby ucieka\u0107 przed rozw\u015bcieczonym t\u0142umem z wid\u0142ami i pochodniami. Przecie\u017c ucieczka przed ob\u0142\u0105kanymi popapra\u0144cami w zak\u0142adzie dla psychicznie chorych mo\u017ce zako\u0144czy\u0107 si\u0119 wok\u00f3\u0142 sto\u0142u. Parodiuj\u0105c Benny Hilla. Jednak wystarczy odpowiednio si\u0119 wczu\u0107, a otrzymamy zupe\u0142nie inny obraz makabry. Sk\u0142adniki s\u0105 proste. Do przygotowania wystarcz\u0105: ulewa z piorunami w najbli\u017cszej prognozie pogody, s\u0142uchawki bezprzewodowe (aby mo\u017cna by\u0142o swobodnie ucieka\u0107), zestaw paluszk\u00f3w Duracell, lekko ods\u0142oni\u0119te \u017caluzje przepuszczaj\u0105ce tylko \u015bwiat\u0142o ksi\u0119\u017cycowe, puszka koncentratu pomidorowego do ochlapania \u015bciany i scyzoryk do ma\u0142ych samookalecze\u0144. Wymieszane z gr\u0105 stworz\u0105 niesamowity spektakl. Mroczne zak\u0105tki szpitala, powiewaj\u0105ce zas\u0142ony przy oknach z trzaskaj\u0105cymi piorunami na zewn\u0105trz, noktowizyjne przechadzki do podtopionego strychu. Serialnie\u2026na sam\u0105 my\u015bl mo\u017cna mie\u0107 ciarki, a ogl\u0105danie Outlasta na YouTubie mo\u017ce sko\u0144czy\u0107 si\u0119 zamoczonymi majtkami. Straszenie bazuje na jump scare\u2019ach, od czasu do czasu buduj\u0105c klimat zaszczucia, co nie ka\u017cdemu mo\u017ce si\u0119 spodoba\u0107. Jednak jumpy s\u0105 \u015bwietnie wyre\u017cyserowane i mog\u0105 zaskoczy\u0107 niejednego weterana horror\u00f3w. Wystarczy pocz\u0105tek gry, kiedy my\u015blisz, \u017ce przez pierwsze p\u00f3\u0142 godziny nic si\u0119 nie wydarzy \u2013 a tu otwierasz drzwi\u2026jeb!\u2026wisielec dynda na kablu od \u017celazka, dalej kole\u015b wbity na pal przypomina sobie, \u017ce jeszcze \u017cyje, aby po przej\u015bciu mi\u0119dzy stert\u0105 mebli kto\u015b z\u0142apa\u0142 ciebie za r\u0119k\u0119\u2026bynajmniej nie do ta\u0144ca. <\/span>Outlast mo\u017ce i stawia na tanioch\u0119, jednak panuj\u0105cy tu klimat gore, wraz z upiornymi miejscami wynagradza zap\u0119tlone pomys\u0142y.<\/span><\/p>\n

\n

\"Jump<\/a><\/span><\/p>\n

Silent Hill<\/strong><\/span><\/p>\n

Seria od zawsze by\u0142a kojarzona z przemian\u0105 miasteczka i znakomit\u0105 \u015bcie\u017ck\u0105 d\u017awi\u0119kow\u0105 skomponowan\u0105 przez mistrza Akir\u0119 Yamaok\u0119. O\u015bwietlane ciemne zau\u0142ki korytarza w szkole, obskurne toalety i zakrwawione pokoje szpitalne. I ta muzyka. Wchodzi\u0142a w umys\u0142 niczym wiert\u0142o pneumatyczne w \u015bcian\u0119, z jednoczesnym u\u017cyciem pi\u0142y mechanicznej na metal. <\/span>Pierwsza ods\u0142ona by\u0142a zarazem t\u0105 najstraszniejsz\u0105. Pami\u0119tam do dzi\u015b jak zrezygnowa\u0142em z grania po tym jak wystraszy\u0142o mnie\u2026stukni\u0119cie w kiblu. Teraz mo\u017cna si\u0119 \u015bmia\u0107, jednak mi nie by\u0142o wtedy do \u015bmiechu. Mam wra\u017cenie, \u017ce premierowe IP mia\u0142o najwi\u0119cej jump scenek. Kultowy ju\u017c pterodaktyl przebijaj\u0105cy szyb\u0119 restauracji, czy samoczynnie wylatuj\u0105cy trup z szafki szkolnej. Te jednak sprawia\u0142y chwilowy zawa\u0142. Si\u0142\u0105 gry by\u0142o budowanie napi\u0119cia i niepokoj\u0105ce chwile, kiedy to wchodzili\u015bmy do mieszkania za dnia, a otwieraj\u0105c zablokowane drzwi pojawia\u0142y si\u0119 egipskie ciemno\u015bci. Kiedy przechodzili\u015bmy mi\u0119dzy \u0142awkami szkolnymi i drepta\u0142y dzieci\u0119ce duszki, a podczas nieszcz\u0119snego skorzystania z toalety, w zamkni\u0119tej kabinie rozlega\u0142 si\u0119 kobiecy p\u0142acz. <\/span>R\u00f3wnie\u017c pierwsze pojawienie si\u0119 ,,garbatych\u201d piel\u0119gniarek w alternatywnej, zardzewia\u0142ej wersji szpitala w akompaniamencie muzyki, kt\u00f3ra brzmia\u0142a niczym zap\u0119tlaj\u0105ce si\u0119 uderzenia g\u0142owy o rur\u0119 kanalizacyjn\u0105 w podwojonej szybko\u015bci. No i te szumi\u0105ce radio w tle\u2026Brrr. <\/span>Zdaje sobie spraw\u0119, \u017ce omawiana ods\u0142ona najlepiej straszy\u0142a m\u0142odszych graczy w okolicach premiery. Jednak patrz\u0105c przez pryzmat wszystkich cz\u0119\u015bci \u2013 jest autentycznie odpychaj\u0105ca i wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 najlepszymi momentami, kt\u00f3re przera\u017caj\u0105. Dw\u00f3jka mia\u0142a piramidog\u0142owego i wi\u0119zienie, tr\u00f3jka cechowa\u0142a si\u0119 makabrycznymi widokami i ciekawym jumpem w domu strachu. Jedynka straszy\u0142a niemal wszystkim.<\/span><\/p>\n

\n

\"Jump<\/a><\/span><\/p>\n

Penumbra: Black Plague<\/strong><\/span><\/p>\n

W tym miejscu mia\u0142a znale\u017a\u0107 si\u0119 Amnesia. Przemy\u015bla\u0142em spraw\u0119 i doszed\u0142em do wniosku, \u017ce \u2018Czarna Plaga\u2019 jest tak samo, a nawet bardziej przera\u017caj\u0105ca. Amnesia zbyt cz\u0119sto bazowa\u0142a na d\u017awi\u0119kach i niepokoju, zapominaj\u0105c o wyskakuj\u0105cym kocie z szafki. A wi\u0119c omawiana pozycja to pierwsza liga i zarazem najlepszy horror od mistrz\u00f3w straszenia Frictional Games. Koniec kropka. Wyobra\u017a sobie pocz\u0105tkowy skrawek gry. Budzisz si\u0119 zamkni\u0119ty w pomieszczeniu. Nie wiesz, czy to szpital psychiatryczny, czy kompleks badawczy. S\u0142yszysz dziwne odg\u0142osy, a za okienkiem w drzwiach kto\u015b przed chwil\u0105 przeszed\u0142. Wydostajesz si\u0119, aby za chwil\u0119 wys\u0142ucha\u0107 magnetofonu z kt\u00f3rego jasno wynika, \u017ce co\u015b jest nie tak. Mo\u017cna to wywnioskowa\u0107 z ko\u0144cowego zdania ,,Grrauu\u2026aaa. Nie! Prosz\u0119\u2026\u201d. Przeczesuj\u0105c ostatnie pomieszczenie w d\u0142ugim korytarzu nagle s\u0142yszysz okropny g\u0142os, a gra nakazuje Ci si\u0119 schowa\u0107. Prosz\u0119 si\u0119 nie martwi\u0107, to tylko ufoki z pindolami na wierzchu (h\u0142e h\u0142e). Frictional \u0142apie nas za gard\u0142o dzi\u0119ki klaustrofobicznym lokacjom, ud\u017awi\u0119kowieniu i braku \u015bwiadomo\u015bci, co tu si\u0119 do cholery wyprawia. Ca\u0142y czas kto\u015b nas goni, potworki z uporem maniaka pr\u00f3buj\u0105 nas wyw\u0119szy\u0107 \u015bwiec\u0105c latarkami, a jakby tego by\u0142o ma\u0142o\u2026wchodzimy do psiarni. Bynajmniej nie po to, aby pog\u0142aska\u0107 mi\u0142ego szczeniaczka. Opuszczone klatki, zakrwawione zwierz\u0119ce zw\u0142oki le\u017c\u0105ce na sianie, drewniane budy do kt\u00f3rych wchodz\u0105c s\u0142yszymy warkot czworonoga i ten d\u017awi\u0119k szczekaj\u0105cych ps\u00f3w, jakby za grub\u0105 \u015bcian\u0105. I teraz wyobra\u017a sobie, drogi graczu, \u017ce wychodzisz z takiego przytulnego miejsca, a w twoj\u0105 stron\u0119 biegnie wilczur z z\u0119biskami wielko\u015bci \u017car\u0142acza bia\u0142ego. Pami\u0119tam, \u017ce po tej akcji zrobi\u0142em pauz\u0119. A nie przepraszam\u2026wy\u0142\u0105czy\u0142em gr\u0119.<\/span><\/p>\n

\n

\"Jump<\/a><\/span><\/p>\n

Project Zero (Fatal Frame) II: Crimson Butterfly<\/span> <\/strong><\/span><\/p>\n

[Przypadkowy przechodzie\u0144] Rok 2003. Rok kt\u00f3ry zapami\u0119ta\u0142em na d\u0142ugo. Rok szczeg\u00f3lny. Gdy\u017c tego w\u0142a\u015bnie roku pierwszy raz w \u017cyciu by\u0142em w lesie z bli\u017aniaczkami (od zawsze marzy\u0142em o takim tr\u00f3jk\u0105cie, ale ba\u0142em si\u0119 kleszczy \u2013 przyp. ndl<\/strong><\/em>). <\/span>Czy mog\u0142o si\u0119 gatunkowi horror\u00f3w przydarzy\u0107 co\u015b lepszego ni\u017c Project Zero? <\/span>Project zero 2?! Jedno z najlepszych, a ju\u017c na pewno najbardziej klimatyczne straszyd\u0142o jakie by\u0142o mi dane ogra\u0107 na PlayStation 2. Ju\u017c sam pocz\u0105tek budzi lekki niepok\u00f3j. A moment w kt\u00f3rym trafiamy do opuszczonej (p\u00f3ki co) wioski jest czym\u015b, co ci\u0119\u017cko zapomnie\u0107. Jest to jeden z tych moment\u00f3w w kt\u00f3rym m\u00f3zg wysy\u0142a maila do kupy z informacj\u0105, \u017ce spotkanie jest w spodniach. Na dodatek jaki\u015b kitajski dev wpad\u0142 na pomys\u0142 \u017ceby g\u0142\u00f3wn\u0105 postaci\u0105 by\u0142a niewinna i delikatna dziewczynka Mio oraz jej siostra bli\u017aniaczka Mayu (dzi\u0119ki kt\u00f3rej trafili\u015bmy do tej jak\u017ce urokliwej miejsc\u00f3wki po\u015brodku lasu). Na domiar z\u0142ego okazuje si\u0119, \u017ce wiocha wcale nie jest opuszczona. Moment w kt\u00f3rym w ko\u0144cu spotykamy pierwszego ducha to jeden z tych, w kt\u00f3rym ci\u0119\u017cko opanowa\u0107 dr\u017cenie r\u0105k a t\u0119tno winduje wy\u017cej ni\u017c klimat wydobywaj\u0105cy si\u0119 z ekranu. \u017beby by\u0142o zabawniej nasz\u0105 jedyn\u0105 broni\u0105 jest aparat! Tak! Od razu robi si\u0119 l\u017cej. Przecie\u017c mamy bro\u0144, kt\u00f3ra daje nam przewag\u0119. Tak, jasne! Zw\u0142aszcza kiedy patrz\u0105c przez obiektyw czekamy a\u017c duch laski przy kt\u00f3rej ta kosmata g\u00f3wniara z The Ring to pryszcz na dupie, nas zaatakuje. Nie jest to jednak zwyk\u0142y Polaroid tylko Camera Obscura, obdarzony specjaln\u0105 moc\u0105 przedmiot, kt\u00f3ry potrafi neutralizowa\u0107 duchy. Zdj\u0119cia wykonane tu\u017c przed atakiem s\u0105 najsilniejsze i powa\u017cnie \u201erani\u0105\u201d zjawy, jednak s\u0105 r\u00f3wnie skuteczne co ryzykowne. W Project Zero 2 nie jeste\u015bmy atakowani przez hordy przeciwnik\u00f3w. Z regu\u0142y jest to pojedyncza zjawa, czasem dwie, trzy. Niby bana\u0142. Jednak uczucie strachu na sp\u00f3\u0142\u0119 z instynktem przetrwania niczym Bogu\u015b Linda w psach karze wypie*\u0107. Z czasem zdobywamy kolejne cz\u0119\u015bci aparatu, kt\u00f3re zwi\u0119kszaj\u0105 jego moc lub dodaj\u0105 specjalne efekty. To jedna z tych gier w kt\u00f3rych strach to nie tylko popularne teraz Jump Scare\u2019y (kt\u00f3re oczywi\u015bcie w grze wyst\u0119puj\u0105), ale nawet to robi\u0105 w taki spos\u00f3b, \u017ce gacie same si\u0119 fuguj\u0105. Ale przede wszystkim d\u017awi\u0119k. Ci\u0105g\u0142e trzaski, odg\u0142osy, strzelaj\u0105ca pod\u0142oga, stare deski, wycie wiatru, szmery kt\u00f3re ci\u0119\u017cko zlokalizowa\u0107 tworz\u0105 \u201eokropnie\u201d pi\u0119kn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107. W po\u0142\u0105czeniu z realnym uczuciem przebywania w tej przekl\u0119tej wiosce powoduj\u0105 \u017ce ilo\u015b\u0107 farszu w majtach ro\u015bnie. I mo\u017cna by tak d\u0142ugo pisa\u0107 jednak nie ma co dupy zawraca\u0107 w to TRZEBA zagra\u0107, bo to obok Silent Hill 2 najlepszy Horror na czarnulce. A sama historia jest tak mocna, \u017ce wywala z but\u00f3w niczym Obelix rzymian strza\u0142em w pysk. Fina\u0142 za\u015b\u2026 c\u00f3\u017c mo\u017ce Antonio lepiej wam to wyja\u015bni. Antonio oddaj\u0119 Ci g\u0142os:<\/span><\/p>\n

\"\"<\/span>Gra oferuje kilka zako\u0144cze\u0144. Warto pozna\u0107 je wszystkie. Warto r\u00f3wnie\u017c wzi\u0105\u0107 gacie na zmian\u0119. Na koniec ma\u0142y tip \u2013 polecam wersj\u0119 Directors Cut na Xboxa.<\/span><\/p>\n

P.S.<\/span>
\nSceny, w kt\u00f3rej Mayu rozmawia z siostr\u0105 trzymaj\u0105c j\u0105 za rami\u0119 by chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej j\u0105 wymin\u0105\u0107\u2026 Antonio cho no tu.<\/span><\/p>\n

\n\n\n\n
\n

Straszaki, kt\u00f3re omin\u0105\u0142em znalaz\u0142y si\u0119 w \u201eZ\u0142otej czw\u00f3rce\u201d. W sk\u0142ad kt\u00f3rej wchodz\u0105:<\/em><\/span><\/p>\n