{"id":292190,"date":"2022-09-20T11:05:29","date_gmt":"2022-09-20T09:05:29","guid":{"rendered":"https:\/\/shinigami.pl\/?p=292190"},"modified":"2022-09-20T11:05:29","modified_gmt":"2022-09-20T09:05:29","slug":"mass-effect-ewolucja-systemu-moralnosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/shinigami.pl\/?p=292190","title":{"rendered":"Mass Effect \u2013 ewolucja systemu moralno\u015bci"},"content":{"rendered":"
<\/div>

Jednym z filar\u00f3w rozgrywki w grach z serii Mass Effect<\/em> jest podejmowanie decyzji. W trakcie grania stawimy czo\u0142a rozmaitym dylematom. Raz nadarzy si\u0119 okazja, \u017ceby uderzy\u0107 natr\u0119tn\u0105 reporterk\u0119 w twarz. Innym razem zadecydujemy o \u017cyciu lub \u015bmierci ca\u0142ej rasy obcych. Cho\u0107 ta seria RPG-\u00f3w z elementami strzelanki pe\u0142na jest trudnych wybor\u00f3w, gracz m\u00f3g\u0142 ju\u017c podj\u0105\u0107 wiele z nich nawet\u2026 przed instalacj\u0105 gry.<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n

\n

(Tekst zawiera drobne spoilery dotycz\u0105ce trylogii<\/span><\/em> Mass Effect<\/span>).<\/span><\/em><\/span><\/p>\n

Naszym g\u0142\u00f3wnym bohaterem jest komandor Shepard, posiadaj\u0105cy w\u0142asn\u0105 za\u0142og\u0119, okr\u0119t kosmiczny i ugruntowany status w marynarce wojennej Przymierza. Ka\u017cdy gracz mo\u017ce stworzy\u0107 sobie \u201ew\u0142asnego\u201d Sheparda, zmieniaj\u0105c mu wygl\u0105d, pochodzenie, specjalizacj\u0119 wojskow\u0105 oraz p\u0142e\u0107 (dla uproszczenia b\u0119d\u0119 pisa\u0142 o panu Shepardzie, cho\u0107 da si\u0119 gra\u0107 te\u017c pani\u0105). Mo\u017cna te\u017c wp\u0142yn\u0105\u0107 na charakter komandora, ale nie za pomoc\u0105 suwaka w ekranie tworzenia postaci. To d\u0142ugi proces rozci\u0105gni\u0119ty na ca\u0142\u0105 gr\u0119. I tutaj wkracza s\u0142ynny system moralno\u015bci, oparty na zbieraniu punkt\u00f3w za czyny dobre b\u0105d\u017a z\u0142e. Jak on dzia\u0142a, gdzie zawodzi, oraz po co w og\u00f3le istnieje \u2013 temu w\u0142a\u015bnie si\u0119 przyjrzymy.<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Wybierz sobie kolorek<\/h2>\n

Zacznijmy od tego, na co wp\u0142ywu nie mamy. U podstaw charakteru Sheparda le\u017cy jego bohaterstwo. Nasz komandor b\u0119dzie zwalcza\u0142 wszelkie niebezpiecze\u0144stwa zagra\u017caj\u0105ce Drodze Mlecznej, najcz\u0119\u015bciej z nara\u017ceniem \u017cycia.<\/strong> Nie interesuje go walka z Przymierzem, kosmiczne piractwo czy zbieranie z\u0142omu. Komandor Shepard jest herosem. Wp\u0142ywamy natomiast na jego metody rozwi\u0105zywania problem\u00f3w. Gracz mo\u017ce p\u00f3j\u015b\u0107 jedn\u0105 z dw\u00f3ch \u015bcie\u017cek: bohatera lub renegata. Na tej pierwszej, Shepard zawsze trzyma si\u0119 zasad, jest mi\u0142y i szuka mo\u017cliwie pokojowego wyj\u015bcia z opresji. Natomiast na tej drugiej to cel u\u015bwi\u0119ca \u015brodki, a Shepard-dupek ch\u0119tnie wykurzy z galaktyki ka\u017cd\u0105 glist\u0119, kt\u00f3ra krzywo na niego spojrzy. Co prawda w wi\u0119kszo\u015bci dialog\u00f3w istnieje jeszcze opcja neutralna, ale ona rzadko kiedy ma ona jakiekolwiek znaczenie. Na papierze system ten brzmi obra\u017aliwie prosto, ale BioWare mia\u0142o s\u0142uszny pow\u00f3d, aby zaprojektowa\u0107 go w ten spos\u00f3b.<\/span><\/p>\n

\"Mass<\/a><\/p>\n

Pierwszy Mass Effect<\/em> by\u0142 erpegiem bardziej \u201efilmowym\u201d od dotychczas istniej\u0105cych na rynku. Nie tylko g\u0142\u00f3wny protagonista tytu\u0142u by\u0142 zdefiniowany bardziej szczeg\u00f3\u0142owo od przeci\u0119tnego (czyli milcz\u0105cego i nudnego) bohatera RPG-\u00f3w, ale te\u017c wszystkie dialogi w grze by\u0142y ud\u017awi\u0119kowione. <\/strong>Poza tym pier\u015bcie\u0144 podejmowania decyzji prezentowa\u0142 nam jedynie streszczenie opcji dialogowych zamiast pe\u0142nych kwestii, a wybory \u201erenegackie\u201d i \u201ebohaterskie\u201d zawsze znajdowa\u0142y si\u0119 w tych samych miejscach. Dzi\u0119ki temu gracz nie musia\u0142 si\u0119 wczytywa\u0107 w ka\u017cde zdanie \u2013 wybiera\u0142 jedynie og\u00f3lne przes\u0142anie wypowiedzi. Taki system podkr\u0119ci\u0142 tempo rozgrywki, cho\u0107 czasami przyczynia\u0142 si\u0119 do drobnych nieporozumie\u0144, kiedy opis opcji dialogowej nie do ko\u0144ca odpowiada\u0142 rzeczywisto\u015bci.<\/strong> Uproszczenia te sprawi\u0142y, \u017ce Mass Effect<\/em> m\u00f3g\u0142 walczy\u0107 o uwag\u0119 graczy z innymi blockbusterami wydanymi na Xboksa 360, takimi jak Halo 3<\/em> czy\u00a0Gears of War<\/em>. W ko\u0144cu produkcja ta wysz\u0142a pierwotnie tylko na konsol\u0119 \u201ezielonych\u201d (dzisiaj powiedzieliby\u015bmy, \u017ce by\u0142a czasowym exclusive\u2019em Microsoftu). Z perspektywy czasu wida\u0107, \u017ce tw\u00f3rcy pragn\u0119li poszerzy\u0107 grup\u0119 odbiorc\u00f3w swojego nowego IP, i uda\u0142o im si\u0119 to. Jak zatem dok\u0142adnie wygl\u0105da system moralno\u015bci w pierwszym Mass Effekcie<\/em>?<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n\n\n\n
\n

Kto, kogo i dlaczego<\/h4>\n

Poni\u017cej znajdziecie wyja\u015bnienie kilku poj\u0119\u0107 ze \u015bwiata Mass Effecta<\/em>. Nie s\u0105 to wyczerpuj\u0105ce informacje, ale wystarcz\u0105 one do zrozumienia opisywanych p\u00f3\u017aniej wydarze\u0144. \u0179r\u00f3d\u0142o: Mass Effect Wiki PL.<\/a><\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Uk\u0142ady Przymierza<\/strong> lub po prostu Przymierze<\/strong> \u2013 formalny rz\u0105d ludzi na arenie galaktycznej.<\/span><\/p>\n

Cytadela<\/strong> \u2013 olbrzymia stacja kosmiczna, centrum galaktycznej spo\u0142eczno\u015bci. Siedziba\u00a0Rady Cytadeli \u2013 <\/strong><\/span>najwy\u017cszego autorytetu w przestrzeni kosmicznej Cytadeli<\/strong>. Co do zasady ignoruje ostrze\u017cenia Sheparda na temat zagro\u017cenia ze strony \u017bniwiarzy.<\/span><\/p>\n

Wywiad i Dzia\u0142ania Militarno-Obronne (WiDMO)<\/b> \u2013 dzia\u0142aj\u0105cy ponad prawem i na zlecenie Rady Cytadeli<\/strong>, elitarny oddzia\u0142 tajnych agent\u00f3w. W pierwszym\u00a0Mass Effekcie<\/em>\u00a0Shepard zostaje pierwszym ludzkim Widmem<\/strong>.<\/span><\/p>\n

Cerberus<\/strong> \u2013 paramilitarna organizacja, d\u0105\u017c\u0105ca do ludzkiej supremacji w galaktyce, uznawana przez Przymierze<\/strong> i Rad\u0119 Cytadeli<\/strong> za grup\u0119 terrorystyczn\u0105. W\u00a0Mass Effekcie 2<\/em> Shepard pracuje dla nich.<\/span><\/p>\n

\u017bniwiarze<\/strong> \u2013 niezwykle wysoko rozwini\u0119ta rasa obcych, kt\u00f3ra co kilka tysi\u0119cy lat niszczy inteligentne \u017cycie we wszech\u015bwiecie. Ich statki maj\u0105 od kilkuset do kilku tysi\u0119cy metr\u00f3w d\u0142ugo\u015bci.<\/span><\/p>\n

Zbieracze<\/strong> \u2013 tajemniczy obcy na us\u0142ugach \u017bniwiarzy<\/strong>.<\/span><\/p>\n

Gethy<\/strong> \u2013 stworzona przez Quarian<\/strong> sie\u0107 sztucznej inteligencji. W obawie przed zagro\u017ceniem ze strony stw\u00f3rc\u00f3w, Gethy<\/strong> wyp\u0119dzi\u0142y ich z ich rodzinnej planety. zmuszaj\u0105c do w\u0119drownego \u017cycia. Przedstawiciel: Legion<\/strong>.<\/span><\/p>\n

Quarianie<\/strong> \u2013 rasa humanoidalnych koczownik\u00f3w, \u017cyj\u0105ca na pok\u0142adach statk\u00f3w W\u0119drownej Floty. Quarianie<\/strong> podr\u00f3\u017cowali do wielu zak\u0105tk\u00f3w \u015bwiata, ale niewielu obcych postawi\u0142o nog\u0119 na quaria\u0144skim statku. Przedstawicielka: Tali<\/strong>.<\/span><\/p>\n

Kroganie<\/strong> \u2013 przypominaj\u0105ca nosoro\u017cce rasa najlepszych wojownik\u00f3w w galaktyce. W przesz\u0142o\u015bci wszczyna\u0142a wojny z Rad\u0105 Cytadeli<\/strong>. W odpowiedzi Salarianie<\/strong> stworzyli genogagium<\/strong>, za pomoc\u0105 kt\u00f3rego zd\u0142awili rebelie Krogan<\/strong>. Przedstawiciel: Wrex<\/strong>.<\/span><\/p>\n

Genofagium<\/strong> \u2013 bro\u0144 biologiczna, znacz\u0105co ograniczaj\u0105ca zdolno\u015bci reprodukcyjne Krogan<\/strong>. W Mass Effekcie 3<\/em> mo\u017cemy odwr\u00f3ci\u0107 jej dzia\u0142anie.<\/span><\/p>\n

Salarianie<\/strong> \u2013 jaszczuropodobna rasa naukowc\u00f3w. Posiadaj\u0105 nadpobudliwy metabolizm \u2013m\u00f3wi\u0105, poruszaj\u0105 si\u0119 i my\u015bl\u0105 szybko. Ich \u015brednia d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia to 40 lat. Przedstawiciel: Mordin<\/strong>.<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

\u00a0<\/p>\n

Rozwijaj\u0105c nasz\u0105 posta\u0107, mo\u017cemy inwestowa\u0107 punkty do\u015bwiadczenia w umiej\u0119tno\u015bci przekonywania innych metod\u0105 \u201ebohatersk\u0105\u201d i \u201erenegack\u0105\u201d. Oba te sposoby przewa\u017cnie daj\u0105 po\u017c\u0105dany przez nas efekt, lecz w inny spos\u00f3b. Im wi\u0119cej niebieskich lub czerwonych punkt\u00f3w, tym wi\u0119cej skutecznych kwestii odblokujemy. Gra premiuje utrzymywanie postawy bohatera lub renegata a\u017c do napis\u00f3w ko\u0144cowych. <\/strong>Je\u015bli zatem bardzo zale\u017cy nam na odblokowywaniu nowych opcji dialogowych (a w konsekwencji, by\u0107 mo\u017ce, lepszego zako\u0144czenia), dziesi\u0105tki wybor\u00f3w sprowadz\u0105 si\u0119 w sumie do jednego, podj\u0119tego na samym pocz\u0105tku gry: czy <\/em>chc\u0119 by\u0107 dobrym czy z\u0142ym komandorem?<\/em> Oczywi\u015bcie nikt nie ka\u017ce nam trzyma\u0107 si\u0119 jednej \u015bcie\u017cki, ale sama gra zdecydowanie popiera takie podej\u015bcie.<\/span><\/p>\n

\"Mass<\/a><\/p>\n

Ta filozofia nie jest bezpodstawna. Gdyby Shepard m\u00f3g\u0142 nagle zmienia\u0107 osobowo\u015b\u0107 podczas rozm\u00f3w, efekt by\u0142by kuriozalny. Poza tym nie wszystkie wybory w grze sprowadzaj\u0105 si\u0119 do klikni\u0119cia niebieskiej lub czerwonej kwestii. Opcje romansowe to jeden przyk\u0142ad, ale natrafimy w grze te\u017c na dylematy z cyklu \u201emniejsze z\u0142o\u201d.<\/strong> W po\u0142owie w\u0105tku g\u0142\u00f3wnego spotykamy kr\u00f3low\u0105 Raknii \u2013 owadopodobnej rasy obcych, kt\u00f3ra w przesz\u0142o\u015bci toczy\u0142a wojny z Rad\u0105 Cytadeli. Jako Shepard mo\u017cemy pozwoli\u0107 jej \u017cy\u0107 i odnowi\u0107 gatunek, lecz niesie to ze sob\u0105 ryzyko kolejnych konflikt\u00f3w w przysz\u0142o\u015bci. Mo\u017ce wi\u0119c lepiej profilaktycznie zagazowa\u0107 poczwar\u0119\u2026? Oczywi\u015bcie szlachetna opcja da nam punkty bohatera, ale czy wyb\u00f3r ten nie oka\u017ce si\u0119 zbyt naiwny? I we\u017a tu, jeleniu, decyduj. Zw\u0142aszcza \u017ce konsekwencje ujrzysz dopiero w Mass Effekcie 3.<\/em><\/span><\/p>\n

Wp\u0142ywanie na losy Sheparda i innych postaci przynios\u0142o mi spor\u0105 frajd\u0119, nawet je\u015bli z g\u00f3ry wiedzia\u0142em, \u017ce pod\u0105\u017c\u0119 \u201eniebiesk\u0105\u201d \u015bcie\u017ck\u0105.<\/span><\/p><\/blockquote>\n

Niestety decyzje tego kalibru w pierwszej cz\u0119\u015bci trylogii mo\u017cna policzy\u0107 na palcach jednej r\u0119ki. Poniewa\u017c heroizm jest nieod\u0142\u0105czn\u0105 cech\u0105 Sheparda, rzadko kiedy mogli\u015bmy podejmowa\u0107 decyzje moralnie z\u0142e.<\/strong> Co prawda nie by\u0142a to wada, ale r\u00f3\u017cnice pomi\u0119dzy \u015bcie\u017ckami by\u0142y na tyle ma\u0142e, \u017ce ma\u0142o kto wybra\u0142 akurat t\u0119 czerwon\u0105.<\/strong> Z grania renegatem po prostu nie p\u0142yn\u0105 \u017cadne korzy\u015bci, kt\u00f3re uzasadnia\u0142yby kontrowersyjn\u0105 postaw\u0119 Sheparda. Nic dziwnego zatem, \u017ce wed\u0142ug Tweeta Johna Ebengera<\/a> (by\u0142ego cinematic designera w BioWare) zaledwie 8% graczy obra\u0142o \u015bcie\u017ck\u0119 renegata, a pozosta\u0142e 92% \u2013 bohatera. Troch\u0119 szkoda, bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce dla tych o\u015bmiu procent te\u017c trzeba by\u0142o stworzy\u0107 content, na kt\u00f3ry posz\u0142a kupa pieni\u0119dzy, czasu i wysi\u0142ku.<\/span><\/p>\n

Czy wobec tego by\u0142oby lepiej, gdyby Mass Effect<\/em>, wzorem\u00a0Yakuzy<\/em> lub\u00a0Metal Gear Solid<\/em>, mia\u0142 w pe\u0142ni zdefiniowanego bohatera, w ca\u0142o\u015bci podejmuj\u0105cego decyzje za gracza? Mnie osobi\u015bcie ci\u0119\u017cko sobie wyobrazi\u0107 granie dow\u00f3dc\u0105 bez mo\u017cliwo\u015bci faktycznego dowodzenia.<\/strong> Wp\u0142ywanie na losy Sheparda i innych postaci przynios\u0142o mi spor\u0105 frajd\u0119, nawet je\u015bli z g\u00f3ry wiedzia\u0142em, \u017ce pod\u0105\u017c\u0119 \u201eniebiesk\u0105\u201d \u015bcie\u017ck\u0105. Na szcz\u0119\u015bcie druga cz\u0119\u015b\u0107 trylogii du\u017co w tej materii poprawi\u0142a.<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Przed wyruszeniem w drog\u0119\u2026<\/h2>\n

Mass Effect 2<\/em> rozpoczyna si\u0119 tak, jak przykaza\u0142 Hitchcock \u2013 od trz\u0119sienia ziemi. Nasz okr\u0119t zostaje zaatakowany i zniszczony, a Shepard umiera. Jego cia\u0142o odzyskuje grupa Cerberus, kt\u00f3ra wskrzesza naszego komandora. Pow\u00f3d jest prosty \u2013 \u017bniwiarze nadchodz\u0105, a Rada Cytadeli nadal ma to w nosie. Poza tym tajemniczy Zbieracze porywaj\u0105 ludzi, a tylko Cerberus ma fundusze i ch\u0119ci, \u017ceby znale\u017a\u0107 ich baz\u0119. Badamy wi\u0119c spraw\u0119, w mi\u0119dzyczasie zbieraj\u0105c dru\u017cyn\u0119, z kt\u00f3r\u0105 dobierzemy si\u0119 Zbieraczom do rzyci.<\/span><\/p>\n

Dzi\u0119ki wsp\u00f3\u0142pracy Sheparda z Cerberusem, gracz otrzyma\u0142 wi\u0119ksz\u0105 swobod\u0119 dzia\u0142ania ni\u017c w poprzedniej cz\u0119\u015bci. W gruncie rzeczy pracujemy dla \u201etych z\u0142ych\u201d, a szef firmy cz\u0119sto zach\u0119ca nas do wybor\u00f3w moralnie w\u0105tpliwych. I czasami faktycznie taka decyzja u\u0142atwi nam \u017cycie, gdy\u017c tym razem mo\u017cemy tak\u017ce wybiera\u0107 impulsywnie podczas cutscenek, na przyk\u0142ad sabotuj\u0105c napraw\u0119 \u015bmig\u0142owca lub wyrzucaj\u0105c kogo\u015b przez okno.<\/strong> Co prawda z tego drugiego nie p\u0142yn\u0105 \u017cadne korzy\u015bci, ale dzi\u0119ki zabiciu mechanika pojazd trafi na pole bitwy niedoko\u0144czony, czyli \u0142atwiejszy do zestrzelenia. Takich wybor\u00f3w jest kilka, zar\u00f3wno \u201eniebieskich\u201d, jak i \u201eczerwonych\u201d. Okienko czasowe na dzia\u0142anie jest do\u015b\u0107 w\u0105skie, wi\u0119c trzeba ca\u0142y czas trzyma\u0107 r\u0119k\u0119 na pulsie.<\/span><\/p>\n

\"Mass<\/a><\/p>\n

Mass Effect 2\u00a0<\/em>nie zas\u0142yn\u0105\u0142 jednak ze zmian w systemie moralno\u015bci, lecz z misji lojalno\u015bciowych. Wszyscy zrekrutowani cz\u0142onkowie dru\u017cyny maj\u0105 sprawy osobiste do za\u0142atwienia, a Shepard mo\u017ce im w tym pom\u00f3c. Warto robi\u0107 te zlecenia, gdy\u017c po ich wykonaniu dana posta\u0107 polubi nas bardziej i b\u0119dzie mia\u0142a wi\u0119ksze szanse na prze\u017cycie w ostatnim akcie gry. Ka\u017cda taka misja jest unikalna i ko\u0144czy si\u0119 wa\u017cnym wyborem, kt\u00f3ry wp\u0142ywa na dan\u0105 posta\u0107. Za ka\u017cdym razem Shepard wyst\u0119puje w roli adwokata podejmuj\u0105cego decyzj\u0119. Towarzysz, kt\u00f3rego dotyczy misja, mo\u017ce zareagowa\u0107 na dwa sposoby: albo poprze Sheparda niezale\u017cnie od jego decyzji, albo nie.<\/strong> Dla przyk\u0142adu, Jacob nie wie jak post\u0105pi\u0107 wobec ojca, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 liderem sekty religijnej, wi\u0119c prosi Sheparda o decyzj\u0119. Niezale\u017cnie od dokonanego przez nas wyboru, uzyskamy lojalno\u015b\u0107 Jacoba. Natomiast Zaeed doskonale wie, co chce zrobi\u0107 z cz\u0142owiekiem, kt\u00f3ry go zdradzi\u0142. Pomoc w zem\u015bcie zagwarantuje nam jego lojalno\u015b\u0107, lecz je\u015bli postanowimy oszcz\u0119dzi\u0107 zdrajc\u0119, trzeba b\u0119dzie przekona\u0107 Zaeeda, \u017ce to by\u0142 w\u0142a\u015bciwy wyb\u00f3r. Je\u015bli nam si\u0119 nie uda, pozostanie on nielojalny wobec nas, co mo\u017ce przyczyni\u0107 si\u0119 do jego zgonu na ko\u0144cu gry.<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n\n\n\n
\n

Dylemat Legiona<\/h4>\n

Czasami system moralno\u015bci jest nadto uproszczony. Pod koniec misji lojalno\u015bciowej Legiona natrafiamy na eksperyment my\u015blowy znany od dawna z kart powie\u015bci science-fiction \u2013 jaka jest r\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy zabiciem kogo\u015b a wypraniem mu m\u00f3zgu? Co stanowi o cz\u0142owiecze\u0144stwie? W tej misji mo\u017cemy albo wybi\u0107 nieprzyjaznych Geth\u00f3w, albo przeprogramowa\u0107 ich tak, \u017ceby sprzymierzy\u0142y si\u0119 z nami. Mimo i\u017c obie opcje s\u0105 moralnie szare, gra podpowiada nam, \u017ce nadpisanie AI jest \u201ebohaterskie\u201d, a ludob\u00f3jstwo \u2013 \u201erenegackie\u201d. Legion poprze kt\u00f3r\u0105kolwiek z opcji i uzyskamy jego lojalno\u015b\u0107 tak czy owak. Jaki wyb\u00f3r by\u0142 w\u0142a\u015bciwy? Na to pytanie ka\u017cdy musi odpowiedzie\u0107 sobie sam.<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

\u00a0<\/p>\n

Cho\u0107 decyzje te rzadko kiedy s\u0105 proste, w mi\u0119dzyczasie gra sugeruje, kt\u00f3ra opcja jest \u201ebohaterska\u201d lub \u201erenegacka\u201d.<\/strong> Skoro dok\u0142adnie wiemy, kt\u00f3r\u0105 \u015bcie\u017ck\u0105 pod\u0105\u017cy\u0107, wyb\u00f3r w\u0142a\u015bciwej wypowiedzi powinien by\u0107 oczywisty, lecz mo\u017ce on nie zagwarantowa\u0107 lojalno\u015bci postaci. Co jest zatem dla Ciebie wa\u017cniejsze: utrzymanie swojej reputacji czy lojalno\u015b\u0107 towarzysza broni? Lepiej si\u0119 dobrze zastanowi\u0107 ju\u017c teraz, gdy\u017c w nast\u0119pnej cz\u0119\u015bci b\u0119dziemy decydowa\u0107 nie tylko o losach poszczeg\u00f3lnych jednostek, lecz tak\u017ce ca\u0142ych ras.<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

Wielkie bambry<\/h2>\n

Mass Effect 3<\/em> rozpoczyna si\u0119 nadej\u015bciem \u017bniwiarzy, a ca\u0142a galaktyka ma przer\u0105bane. Co prawda Przymierze i Rada Cytadeli nie maj\u0105 jednego dow\u00f3dcy pr\u00f3buj\u0105cego ugasi\u0107 ten bajzel, ale to w\u0142a\u015bnie my, czyli Shepard i gracz, b\u0119dziemy podejmowa\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107 kluczowych decyzji. System moralno\u015bci w finale trylogii przeszed\u0142 niewielk\u0105 przemian\u0119. Teraz punkty bohatera i renegata s\u0105 dodawane do wska\u017anika reputacji, co oznacza, \u017ce do podj\u0119cia niekt\u00f3rych wybor\u00f3w wymagany b\u0119dzie odpowiedni jej poziom. W praktyce skill checki nadal wymagaj\u0105 trzymania si\u0119 jednej \u015bcie\u017cki.<\/strong><\/span><\/p>\n

Zupe\u0142nie nowa jest za to opcja niewybierania dialog\u00f3w w og\u00f3le. W\u0142\u0105czenie jednego ustawienia pozwoli grze decydowa\u0107 w ca\u0142o\u015bci za nas.<\/strong> Na pierwszy rzut oka pomys\u0142 ten wydaje si\u0119 oderwany od rzeczywisto\u015bci. Podejmowanie decyzji jest jedn\u0105 ze sztandarowych mechanik serii, a bycie dow\u00f3dc\u0105 jest po prostu fajne. Czy ten aspekt rozgrywki komukolwiek przeszkadza\u0142? Tego si\u0119 pewnie nie dowiemy, ale opcja ta mo\u017ce mie\u0107 swoich zwolennik\u00f3w. Kto nie chce d\u017awiga\u0107 poczucia winy z powodu podj\u0119tych decyzji i nadal przej\u015b\u0107 najlepsz\u0105 space oper\u0119 w dziejach gier, ten ma prosty na to spos\u00f3b. Wi\u0119cej na temat podobnych sytuacji przeczytacie tutaj<\/a>.<\/span><\/p>\n

\"Mass<\/a><\/p>\n

Dla nas wa\u017cne jest to, \u017ce w grze naszym nadrz\u0119dnym celem jest powstrzymanie inwazji \u017bniwiarzy. Wobec mo\u017cliwej zag\u0142ady Drogi Mlecznej wszelkie inne problemy i d\u0142ugofalowe konsekwencje naszych dzia\u0142a\u0144 schodz\u0105 na dalszy plan. Oznacza to, \u017ce mimo i\u017c Shepard ponownie odpowiada przed Rad\u0105 Cytadeli, mo\u017ce on robi\u0107 cokolwiek, byleby tylko wygra\u0107 wojn\u0119.<\/strong> Jedn\u0105 z najciekawszych misji w grze jest sprawa lekarstwa na genofagium. Po raz pierwszy w serii mamy mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyleczenia choroby Krogan i dania im szansy na rozw\u00f3j. Na dow\u00f3d wdzi\u0119czno\u015bci wespr\u0105 nas oni w ostatecznym starciu ze \u017bniwiarzami. Jednak\u017ce przedstawicielka Salarian dobrze pami\u0119ta kroga\u0144skie rebelie i najch\u0119tniej wyniszczy\u0142aby ca\u0142\u0105 t\u0119 ras\u0119. Daje nam wi\u0119c drugi wyb\u00f3r \u2013 sabota\u017c leku w zamian za pe\u0142ne wsparcie zar\u00f3wno salaria\u0144skich naukowc\u00f3w, jak i \u017co\u0142nierzy Krogan, kt\u00f3rzy nie b\u0119d\u0105 mieli szans wykry\u0107 zdrady.<\/span><\/p>\n

\n

W obliczu naprawd\u0119 wa\u017cnej decyzji, abstrakcyjne punkty bohatera i renegata przestaj\u0105 mie\u0107 znaczenie.<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

Tutaj bez w\u0105tpienia szlachetnym wyborem b\u0119dzie dystrybucja leku, lecz nie jest to z pocz\u0105tku takie oczywiste. Je\u015bli damy Kroganom szans\u0119 na odbudow\u0119, mog\u0105 ponownie toczy\u0107 wojny z Rad\u0105 Cytadeli w przysz\u0142o\u015bci. A salaria\u0144scy naukowcy mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 bardzo pomocni przy budowie broni, kt\u00f3ra ostatecznie zniszczy \u017bniwiarzy. Problem w tym, \u017ce aby sabotowa\u0107 lek, by\u0107 mo\u017ce trzeba b\u0119dzie zabi\u0107 Mordina \u2013 salaria\u0144skiego geniusza, kt\u00f3ry towarzyszy\u0142 nam w poprzedniej cz\u0119\u015bci. A je\u015bli Wrex, nasz kumpel z \u201ejedynki\u201d, b\u0119dzie \u017cywy do tego czasu, odkryje on spisek, wycofa swoich Krogan, i trzeba b\u0119dzie go zamordowa\u0107. Gra dodatkowo u\u0142atwia nam podj\u0119cie w\u0142a\u015bciwej decyzji. Po pewnym czasie i tak otrzymamy salaria\u0144skich naukowc\u00f3w do pomocy, a zebranie si\u0142 wystarczaj\u0105cych do ostatecznej bitwy nie jest wcale takie trudne. <\/strong>Najwa\u017cniejsze z punktu widzenia rozgrywki jest jednak to, \u017ce w obliczu naprawd\u0119 wa\u017cnej decyzji, abstrakcyjne punkty bohatera i renegata przestaj\u0105 mie\u0107 znaczenie.<\/span><\/p>\n

Podobna sytuacja wyst\u0119puje podczas misji na ojczystej planecie Quarian. Legion zamierza wykorzysta\u0107 technologi\u0119 \u017bniwiarzy, \u017ceby zaktualizowa\u0107 oprogramowanie Geth\u00f3w, dzi\u0119ki czemu nie tylko osi\u0105gn\u0119liby oni prawdziw\u0105 inteligencj\u0119, ale te\u017c mogliby zniszczy\u0107 W\u0119drown\u0105 Flot\u0119 Quarian. Mo\u017cemy pozwoli\u0107 Legionowi na upload danych lub go powstrzyma\u0107, ratuj\u0105c przy tym ziomk\u00f3w Tali. Dylemat ten jest podw\u00f3jnie bolesny, gdy\u017c nie chodzi w nim o przysz\u0142o\u015b\u0107 ras, lecz o Tali i Legiona \u2013 postaci, z kt\u00f3rymi gracz prawdopodobnie zd\u0105\u017cy\u0142 si\u0119 z\u017cy\u0107. A wyb\u00f3r jednej z nich nie doprowadzi do utraty lojalno\u015bci drugiej, lecz do jej \u015bmierci.<\/strong> Wska\u017aniki bohatera i renegata ponownie okazuj\u0105 si\u0119 niepotrzebne. Scenarzystom niech b\u0119d\u0105 dzi\u0119ki, \u017ce umo\u017cliwili oni uratowanie obojga towarzyszy (co jest nieco trudniejsze, ale wykonalne).<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

A na co to komu, a komu to potrzebne?<\/h2>\n

Istniej\u0105 gry z podobnym, czarno-bia\u0142ym (tudzie\u017c niebiesko-czerwonym) systemem moralno\u015bci, \u017ce wymieni\u0119 tylko Spider-Man: Web of Shadows<\/em>, seri\u0119 InFamous<\/em> czy te\u017c pierwszego BioShocka<\/em> (czytali\u015bcie ju\u017c recenzj\u0119 autorstwa Persefony<\/a>?). Jednak\u017ce we wszystkich tych grach zrealizowano go, ogl\u0119dnie m\u00f3wi\u0105c, po \u0142ebkach. Pytanie, czy te produkcje nie oby\u0142yby si\u0119 bez tego typu mechanik. Spider-Man jest kiepskawym materia\u0142em na takie wybory, gdy\u017c jest on w du\u017cym stopniu zdefiniowan\u0105 postaci\u0105 (cho\u0107 z drugiej strony, w \u015bwiecie komiks\u00f3w mo\u017cliwe jest absolutnie wszystko\u2026). I cho\u0107 wewn\u0119trzna walka z symbiontem daje graczowi jakie\u015b pole do kszta\u0142towania charakteru Paj\u0105ka, tamtejsze wybory moralne wypadaj\u0105 co najwy\u017cej \u015brednio. Z kolei ratowanie dzieci w BioShocku<\/em> samo w sobie by\u0142o jednym z lepszych element\u00f3w rozgrywki, a towarzysz\u0105cy mu system karmy<\/span>, nawet je\u015bli oferuj\u0105cy (nik\u0142e, ale jednak) korzy\u015bci z bycia z\u0142ym, jest w mojej ocenie zb\u0119dny.<\/span><\/p>\n

\"Mass<\/a><\/p>\n

System moralno\u015bci w trylogii\u00a0Mass Effect<\/em> zosta\u0142 zrealizowany z wi\u0119ksz\u0105 pieczo\u0142owito\u015bci\u0105 ni\u017c w wy\u017cej wymienionych tytu\u0142ach. Pocz\u0105tkowo my\u015bla\u0142em, \u017ce trylogia Sheparda te\u017c mog\u0142aby si\u0119 bez niego oby\u0107<\/strong>. W ko\u0144cu seria Wied\u017amin <\/em>robi tak od samego pocz\u0105tku, a nawet Mass Effect: Andromeda<\/em> porzuci\u0142 system bohatera i renegata. Mass Effect 3<\/em> dobitnie pokaza\u0142, \u017ce przy dobrze napisanym scenariuszu wszystkie te punkciki okazuj\u0105 si\u0119 niewiele warte. S\u0105dz\u0119 jednak, \u017ce system ten daje graczowi cenny feedback. Istot\u0105 wybor\u00f3w w Mass Effekcie<\/em> nie s\u0105 (przewa\u017cnie) same ich konsekwencje, lecz tak\u017ce budowanie reputacji gracza (lub jak kto woli, marki osobistej) w \u015bwiecie gry. To, jak rozwi\u0105zujemy problemy, jaki wp\u0142yw wywrzemy na naszych towarzyszy oraz jak zostaniemy zapami\u0119tani \u2013 zale\u017cy od nas. Najwi\u0119kszym minusem takiego systemu jest to, \u017ce mo\u017cemy wybiera\u0107 w oparciu o ch\u0142odn\u0105 kalkulacj\u0119 (kt\u00f3re punkty chc\u0119<\/em> dosta\u0107?<\/em>), a nie rzeczywiste konsekwencje. Trylogia\u00a0Mass Effect<\/em> by\u0142aby r\u00f3wnie\u017c porywaj\u0105ca bez tego systemu, ale dzi\u0119ki niemu wiemy dok\u0142adnie, jak\u0105 renom\u0119 mamy w galaktyce oraz jak postrzegaj\u0105 nas inne postacie. A co do zasady, lubimy by\u0107 oceniani, byle sprawiedliwie.<\/span><\/p>\n

Istniej\u0105 jednak tytu\u0142y, kt\u00f3re umiej\u0119tnie wpisuj\u0105 moralno\u015b\u0107 w sam gameplay. Darkest Dungeon<\/em> jest chyba najlepszym przyk\u0142adem gry, gdzie bycie z\u0142ym si\u0119 po prostu op\u0142aca. Najwydajniej jest bra\u0107 do roboty ludzi z ulicy, wrzuca\u0107 ich do lochu i gasi\u0107 pochodnie dla wi\u0119kszej liczby punkt\u00f3w. A kiedy ju\u017c b\u0119d\u0105 zbyt wyniszczeni psychicznie, wyrzuci\u0107 ich z powrotem na bruk. W Papers, Please<\/em> te\u017c trzeba balansowa\u0107 na granicy tego, co dobre oraz tego, co ka\u017c\u0105 nam prze\u0142o\u017ceni. W podobne tony uderza This War of Mine<\/em>, gdzie trzeba robi\u0107, co si\u0119 da, \u017ceby przetrwa\u0107. Na tle depresyjnych tytu\u0142\u00f3w zdecydowanie wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 Undertale<\/em>, gdzie ka\u017cdego przeciwnika mo\u017cemy zabi\u0107 lub przegada\u0107, dzi\u0119ki czemu mo\u017ce on zosta\u0107 naszym przyjacielem, ale nie dostaniemy za to punkt\u00f3w do\u015bwiadczenia oraz ulepsze\u0144 paska zdrowia. W Undertale\u2019u<\/em> podej\u015bcie agresywne jest du\u017co prostsze ni\u017c pacyfistyczne, i przynosi wymierne korzy\u015bci. Za to graj\u0105c \u201eprzyjacielsko\u201d, zdobywamy\u2026 c\u00f3\u017c\u2026 przyjaci\u00f3\u0142. Wszystkie te gry maj\u0105 jeden wsp\u00f3lny mianownik.\u00a0Wysz\u0142y kilka lat po pierwszym\u00a0Mass Effekcie<\/em>.<\/span><\/p>\n

A czy Wy grali\u015bcie w Mass Effecta<\/em>? I co najwa\u017cniejsze \u2013 bohaterem czy renegatem? Dajcie zna\u0107 poni\u017cej lub na naszym Discordzie!<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jednym z filar\u00f3w rozgrywki w grach z serii Mass Effect jest podejmowanie decyzji. W trakcie grania stawimy czo\u0142a rozmaitym dylematom. Raz nadarzy si\u0119 okazja, \u017ceby uderzy\u0107 natr\u0119tn\u0105 reporterk\u0119 w twarz. Innym razem zadecydujemy o \u017cyciu lub \u015bmierci ca\u0142ej rasy obcych. Cho\u0107 ta seria RPG-\u00f3w z elementami strzelanki pe\u0142na jest trudnych … Wi\u0119cej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":56,"featured_media":292248,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_wpscppro_dont_share_socialmedia":false,"_wpscppro_custom_social_share_image":0,"_facebook_share_type":"","_twitter_share_type":"","_linkedin_share_type":"","_pinterest_share_type":"","_linkedin_share_type_page":"","_instagram_share_type":"","_medium_share_type":"","_threads_share_type":"","_google_business_share_type":"","_selected_social_profile":[],"_wpsp_enable_custom_social_template":false,"_wpsp_social_scheduling":{"enabled":false,"datetime":null,"platforms":[],"status":"template_only","dateOption":"today","timeOption":"now","customDays":"","customHours":"","customDate":"","customTime":"","schedulingType":"absolute"},"_wpsp_active_default_template":true},"categories":[1231],"tags":[360,1474,1475,1120,987,1418,1283,978,1476,1412,1237,1477],"coauthors":[1321],"class_list":["post-292190","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-publicystyka","tag-bioware","tag-mass-effect","tag-mass-effect-2","tag-mass-effect-3","tag-rpg","tag-rpg-akcji","tag-science-fiction","tag-shooter","tag-space-opera","tag-strzelanka","tag-wybory","tag-wybory-moralne","entry"],"pp_statuses_selecting_workflow":false,"pp_workflow_action":"current","pp_status_selection":"publish","aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/292190","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/56"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=292190"}],"version-history":[{"count":35,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/292190\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":292260,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/292190\/revisions\/292260"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/292248"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=292190"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=292190"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=292190"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcoauthors&post=292190"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}