{"id":301862,"date":"2025-02-12T09:35:25","date_gmt":"2025-02-12T07:35:25","guid":{"rendered":"https:\/\/shinigami.pl\/?p=301862"},"modified":"2025-02-12T15:23:11","modified_gmt":"2025-02-12T13:23:11","slug":"wilczym-sladem-recenzja-ksiazki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/shinigami.pl\/?p=301862","title":{"rendered":"Wilczym \u015bladem \u2013 recenzja ksi\u0105\u017cki"},"content":{"rendered":"
<\/div>

Powiedzie\u0107, \u017ce droga do sukcesu Wied\u017amina 3<\/em> by\u0142a wyboista, to jak nic nie powiedzie\u0107. Z dziesi\u0105tk\u00f3w wywiad\u00f3w mo\u017cna pozna\u0107 wiele fantastycznych (a czasem mro\u017c\u0105cych krew w \u017cy\u0142ach) szczeg\u00f3\u0142\u00f3w. Nigdy wcze\u015bniej jednak nie by\u0142o na rynku tak obszernej publikacji, kt\u00f3ra opisywa\u0142aby nie tyle proces narodzin tego cyfrowego arcydzie\u0142a, co ludzi za nim stoj\u0105cych. Zapraszam do recenzji.<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

Ksi\u0105\u017ck\u0119 Wilczym \u015bladem<\/em>: Historia powstania gry Wied\u017amin 3: Dziki Gon<\/em><\/a> ci\u0119\u017cko przypisa\u0107 do konkretnego gatunku literackiego. Na ponad czterystu stronach poznajemy historie najwa\u017cniejszych os\u00f3b, kt\u00f3re pracowa\u0142y nad t\u0105 gr\u0105 \u2013 designer\u00f3w, writer\u00f3w, programist\u00f3w, tester\u00f3w i innych. Opowie\u015bci te przeplatane s\u0105 opisami powstania wi\u0119kszo\u015bci (je\u015bli nie wszystkich) aspekt\u00f3w gry<\/strong>, mi\u0119dzy innymi fabu\u0142y, otwartego \u015bwiata, silnika, a nawet marketingu. Jednocze\u015bnie ksi\u0105\u017cka nie jest jakim\u015b zlepkiem wywiad\u00f3w i suchych ciekawostek. Wychodzi wi\u0119c na to, \u017ce to \u201epo prostu\u201d reporta\u017c, ale czyta si\u0119 go jak dobr\u0105 powie\u015b\u0107 (momentami kryminaln\u0105) z wartk\u0105 fabu\u0142\u0105.<\/span><\/p>\n

Autorem publikacji jest Zbigniew Jankowski<\/a>, ex-redaktor naczelny serwisu Eurogamer.pl<\/a> i za\u0142o\u017cyciel wydawnictwa Gamebook<\/a>. W jednym z ostatnich rozdzia\u0142\u00f3w ksi\u0105\u017cki \u017cywi on nadziej\u0119, \u017ce uda\u0142o mu si\u0119 dostatecznie dobrze zar\u00f3wno opowiedzie\u0107 o ludziach z CD Projekt RED, jak i nakre\u015bli\u0107 burzliwy proces powstawania gry. Po nieca\u0142ych o\u015bmiu godzinach lektury mog\u0119 z czystym sumieniem rzec, \u017ce autor wywi\u0105za\u0142 si\u0119 z tych zada\u0144 wzorowo. Oczywistym por\u00f3wnaniem jest tu\u00a0Krew, pot i piksele<\/em><\/a> Schreiera, ale\u00a0Wilczym \u015bladem<\/em> jest jeszcze lepsze.<\/strong><\/span><\/p>\n

\"Wilczym<\/a><\/p>\n

\n

Chcesz us\u0142ysze\u0107 fraszk\u0119?<\/span><\/h1>\n
\n

Opisuj\u0105c pocz\u0105tki Dzikiego Gonu<\/em>, autor po\u015bwi\u0119ca najwi\u0119cej miejsca jego fabule. Nie ma si\u0119 co dziwi\u0107 \u2013 historia opowiedziana przez gr\u0119 jest chyba najcz\u0119\u015bciej wspominana po nieca\u0142ych dziesi\u0119ciu latach od jej premiery. To prawdziwa gratka dla os\u00f3b, kt\u00f3re znaj\u0105 wszystkie zadania w grze i potrafi\u0105 wyrecytowa\u0107 pie\u015b\u0144 Priscilli z pami\u0119ci. Na kartach powie\u015bci poznajemy niezliczone anegdoty dotycz\u0105ce kszta\u0142towania si\u0119 decyzji fabularnych oraz quest\u00f3w uznawanych w spo\u0142eczno\u015bci wied\u017ami\u0144skiej (i poza ni\u0105) za kultowe. Nie zabrak\u0142o rzecz jasna obszernych zapisk\u00f3w o Krwawym Baronie. Dop\u00f3ki ich nie przeczyta\u0142em, nie by\u0142em \u015bwiadom, ile razy poprawiano tego questa, zanim otrzymali\u015bmy jego ostateczn\u0105 wersj\u0119. Podobnie czu\u0142em si\u0119 przez reszt\u0119 czasu sp\u0119dzonego z ksi\u0105\u017ck\u0105 \u2013 wiele kluczowych decyzji dotycz\u0105cych Wied\u017amina 3<\/em>, kt\u00f3re z perspektywy czasu uznajemy za oczywiste, wtedy wcale takie nie by\u0142y<\/strong>. \u015awiadomo\u015b\u0107, \u017ce dane zadanie (tudzie\u017c funkcjonalno\u015b\u0107) mog\u0142a ocali\u0107 lub pogrzeba\u0107 jedna \u015bmia\u0142a decyzja, sprawia \u017ce w\u0142os si\u0119 na g\u0142owie je\u017cy.<\/span><\/p>\n

\n
\n

Do dzi\u015b nie mog\u0119 ogl\u0105da\u0107 \u017cadnych program\u00f3w o oceanach na National Geographic, bo wsz\u0119dzie widz\u0119 b\u0142\u0119dy w moich modelach i od razu si\u0119 zastanawiam, jak mog\u0142em to zrobi\u0107 inaczej (\u2026). To jest jak Wietnam. Ta woda \u015bni\u0142a mi si\u0119 po nocach.<\/em><\/span><\/p>\n

Krzysztof Krzy\u015bcin, technical art<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

\n

\u201eWiesiek Trzeci\u201d nie tylko fabu\u0142\u0105 stoi, rzecz jasna. Z Wilczym \u015bladem<\/em> poznamy r\u00f3wnie\u017c niuanse zwi\u0105zane z gameplayem i wykorzystan\u0105 technologi\u0105. Podarowanie graczom otwartego \u015bwiata to jedno \u2013 nietrudno domy\u015bli\u0107 si\u0119, \u017ce to karko\u0142omne zadanie. Ale szcz\u0119ka opad\u0142a mi do samej piwnicy podczas czytania o systemie walki, kt\u00f3ry pocz\u0105tkowo mia\u0142 \u0142\u0105czy\u0107 akcj\u0119 Wied\u017amina 2<\/em> z systemem wzorowanym na\u2026 V.A.T.S. z\u00a0Fallout\u00f3w<\/em> Bethesdy. Pomys\u0142 \u015bwietny, ale poznajemy te\u017c powody, dla kt\u00f3rych z niego zrezygnowano. Do tego dochodzi ca\u0142a gama szczeg\u00f3\u0142\u00f3w technicznych, na kt\u00f3re autor zwraca uwag\u0119 i pomaga zrozumie\u0107, wyja\u015bniaj\u0105c pokr\u00f3tce, czym jest na przyk\u0142ad silnik gry i shadery.<\/strong> Zaryzykuj\u0119 stwierdzenie, \u017ce nawet \u201eniegracze\u201d zrozumiej\u0105, o co chodzi.<\/span><\/p>\n

\"Wilczym<\/a><\/p>\n

\n

Niezrozumia\u0142a pasja<\/span><\/h1>\n
\n

Wilczym \u015bladem<\/em> jest wype\u0142nione po brzegi ciekawostkami z procesu produkcji. Nie jest to jednak opowie\u015b\u0107 wy\u0142\u0105cznie o grze, lecz przede wszystkim o ludziach j\u0105 tworz\u0105cych. Jankowski przybli\u017ca nam sylwetk\u0119 ka\u017cdego z dwudziestu o\u015bmiu bohater\u00f3w powie\u015bci<\/strong> \u2013 sk\u0105d pochodzi, jak zaczyna\u0142 w gamedevie, a tak\u017ce co go pasjonuje poza prac\u0105. To oczywiste, \u017ce ka\u017cdy tw\u00f3rca gier zostawia w swoich \u201edzieci\u0105tkach\u201d (mniej lub bardziej \u015bwiadomie) cz\u0105stk\u0119 siebie. Ale czy ikoniczne piruety Geralta znalaz\u0142yby si\u0119 w grze, gdyby kaskader Maciej Kwiatkowski nie \u0107wiczy\u0142 ich z bratem w wolnym czasie? Albo czy zadanie Mysia Wie\u017ca <\/em>posiada\u0142oby charakterystyczny horrorowy sznyt, gdyby Joanna Radomska nie obejrza\u0142a kilku strasznych film\u00f3w \u201eza \u0142ebka\u201d? Poznaj\u0105c autor\u00f3w gry, dowiadujemy si\u0119, dlaczego konkretne jej elementy wygl\u0105daj\u0105 tak, a nie inaczej. Pocz\u0105tkowo mo\u017cna si\u0119 pogubi\u0107 w g\u0105szczu nazwisk, lecz po godzinie-dw\u00f3ch bez problemu odr\u00f3\u017cnicie od siebie braci Tomaszkiewicz\u00f3w (Konrad by\u0142 re\u017cyserem gry, Mateusz \u2013 g\u0142\u00f3wnym quest designerem). Za to pod koniec lektury b\u0119dziecie w stanie bez problemu powiedzie\u0107, kto pisa\u0142 wszystkie dialogi do prologu Wied\u017amina 3<\/em>, albo dlaczego Adam Badowski zrezygnowa\u0142 ze stanowiska re\u017cysera gry.<\/span><\/p>\n

\n
\n

Mia\u0142em dwadzie\u015bcia lat i pocz\u0105tkowo si\u0119 dziwi\u0142em, \u017ce wszyscy tam wykonuj\u0105 prac\u0119, kt\u00f3ra ich dos\u0142ownie wyka\u0144cza\u0142a, a jednocze\u015bnie wida\u0107 by\u0142o pasj\u0119 i mi\u0142o\u015b\u0107 do tego, co robi\u0105.<\/em><\/span><\/p>\n

Maciej Kwiatkowski, kaskader<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

\n

Ogl\u0105daj\u0105c napisy ko\u0144cowe (albo u\u017cywaj\u0105c si\u0142y wyobra\u017ani) mo\u017cna mie\u0107 jako takie poj\u0119cie o skali\u00a0Wied\u017amina 3<\/em>. Ale dopiero czytaj\u0105c pojedyncze historie os\u00f3b nad nim pracuj\u0105cych, ich osobiste dramaty i w\u0105tpliwo\u015bci, mo\u017cna w wi\u0119kszym stopniu ogarn\u0105\u0107 rozumem niewiarygodny ogrom tego przedsi\u0119wzi\u0119cia. Podobnie serce ro\u015bnie na widok pasji, jak\u0105 ci ludzie w\u0142o\u017cyli w swoj\u0105 prac\u0119. Wilczym \u015bladem<\/em> potrafi rozpali\u0107 w czytelniku ch\u0119\u0107 stworzenia dzie\u0142a podobnie monumentalnego. \u0141atwo jest wyobrazi\u0107 sobie swoje nazwisko na kartach podobnej powie\u015bci. Rzeczywisto\u015b\u0107 jednak jest du\u017co bardziej przyt\u0142aczaj\u0105ca,<\/strong> a autor opisuje j\u0105 ca\u0142kiem celnie. Pokazuje, \u017ce tworzenie gier to przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 czasu bardzo trudna i niewdzi\u0119czna praca, wyczerpuj\u0105ca zar\u00f3wno psychicznie, jak i fizycznie. Podkre\u015bla r\u00f3wnie\u017c niepewno\u015b\u0107 na ka\u017cdym etapie tego procesu \u2013 niemal do samego ko\u0144ca nie wiadomo, czy dany element gry \u201ekliknie\u201d, czy nie.<\/span><\/p>\n

Ukazuj\u0105c histori\u0119 Dzikiego Gonu<\/em>, autor Wilczym \u015bladem<\/em> si\u0142\u0105 rzeczy nakre\u015bli\u0142 te\u017c proces powstawania gier w og\u00f3le, a przede wszystkim wag\u0119 podj\u0119tych decyzji. Postanowiono, \u017ce Wied\u017amin 3<\/em> b\u0119dzie gr\u0105 z otwartym \u015bwiatem, dopiero po zaprojektowaniu kilku lokacji i quest\u00f3w, wskutek czego trzeba je by\u0142o przerobi\u0107. Co wi\u0119cej, pojawi\u0142y si\u0119 problemy nieoczywiste na pierwszy rzut oka.<\/strong> Czy gracz powinien m\u00f3c przerwa\u0107 questa w dowolnym momencie? Jak to obs\u0142u\u017cy\u0107? A co z wczytywaniem terenu? A mo\u017ce by tak jeszcze doda\u0107 nurkowanie\u2026?<\/span><\/p>\n

\"Wilczym<\/a><\/p>\n

\n

Prawda i chaos<\/span><\/h1>\n
\n

Jestem pe\u0142en podziwu wobec autora omawianej tu publikacji. Zbigniew Jankowski sprawnie przeplata ze sob\u0105 losy poszczeg\u00f3lnych postaci, nie trac\u0105c z oczu omawianego aspektu gry.<\/strong> Wydarzenia nie zawsze s\u0105 tu ukazane w porz\u0105dku chronologicznym, lecz mimo to nigdy nie mia\u0142em problemu z po\u0142apaniem si\u0119 w kolejno\u015bci zdarze\u0144. Strza\u0142em w dziesi\u0105tk\u0119 okaza\u0142o si\u0119 dodanie do tekstu dialog\u00f3w z samej gry, kt\u00f3re potrafi\u0105 zaskoczy\u0107 swoj\u0105 b\u0142yskotliwo\u015bci\u0105.<\/span><\/p>\n

\n
\n

Studia tworz\u0105ce gry pracuj\u0105 w stanie permanentnego chaosu (\u2026). Zmiana w fabule narzuca zmiany w assetach, cutscenach, ud\u017awi\u0119kowieniu. Nagle okazuje si\u0119, \u017ce trzeba zrobi\u0107 co\u015b innego, \u017ce co\u015b wylatuje. Niekt\u00f3rzy si\u0119 wkurzaj\u0105, inni si\u0119 ciesz\u0105. To jest chaos i dlatego nigdy nie wiadomo, czy historia na ko\u0144cu b\u0119dzie opowiedziana dobrze czy \u017ale.<\/em><\/span><\/p>\n

Marcin Blacha, g\u0142\u00f3wny scenarzysta i szef zespo\u0142u pisarzy Wied\u017amina 3<\/em><\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

\n

Warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce autor zachowuje przyziemny ton pisania nawet pod koniec ksi\u0105\u017cki. Nie mitologizuje wydarze\u0144, nie dok\u0142ada do nich swojej filozofii, nie pr\u00f3buje sztucznie budowa\u0107 napi\u0119cia \u2013 opisy robi\u0105 to same.<\/strong> Jest to pow\u015bci\u0105gliwo\u015b\u0107 o tyle godna podziwu, \u017ce opowiadaj\u0105c t\u0119 histori\u0119, \u0142atwo sprzeda\u0107 czytelnikowi swego rodzaju romantyczn\u0105 wizj\u0119 o po\u015bwi\u0119ceniu, tytanicznej pracy i zarobieniu przy tym kupy siana. <\/span>Jedyna wada ksi\u0105\u017cki, jaka przychodzi mi do g\u0142owy, to brak zdj\u0119\u0107 i zrzut\u00f3w ekranu. Jest to jednak niedoci\u0105gni\u0119cie wymy\u015blone troch\u0119 na si\u0142\u0119, gdy\u017c w trakcie czytania w og\u00f3le nie zwr\u00f3ci\u0142em na nie uwagi.<\/span><\/p>\n

\n

Wyobra\u017acie sobie, \u017ce dostajecie do r\u0105k najwy\u017cszej jako\u015bci publicystyk\u0119 na temat jednej ze swoich ulubionych gier. Nie jest to jednak artyku\u0142 internetowy na kilka minut czytania, lecz gruba powie\u015b\u0107 w twardej oprawie, kt\u00f3rej \u201epo\u0142kni\u0119cie\u201d zajmuje kilka godzin. Wilczym \u015bladem: Historia powstania gry Wied\u017amin 3: Dziki Gon<\/em> to absolutny must-have nie tylko dla fan\u00f3w gry, ale te\u017c dla ka\u017cdego, kto cho\u0107 odrobin\u0119 interesuje si\u0119 powstawaniem gier. Nie wiem, kiedy przelecia\u0142 mi czas sp\u0119dzony z t\u0105 pozycj\u0105, ale jestem pewien jednego \u2013 takich publikacji na rynku jest wci\u0105\u017c za ma\u0142o.<\/strong><\/span><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\"Gamebook\"<\/a><\/p>\n

KSI\u0104\u017bKA DO RECENZJI DOSTARCZONA PRZEZ WYDAWNICTWO GAMEBOOK<\/strong><\/span><\/p>\n

DZI\u0118KUJEMY ZA WSPARCIE!<\/strong><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Powiedzie\u0107, \u017ce droga do sukcesu Wied\u017amina 3 by\u0142a wyboista, to jak nic nie powiedzie\u0107. Z dziesi\u0105tk\u00f3w wywiad\u00f3w mo\u017cna pozna\u0107 wiele fantastycznych (a czasem mro\u017c\u0105cych krew w \u017cy\u0142ach) szczeg\u00f3\u0142\u00f3w. Nigdy wcze\u015bniej jednak nie by\u0142o na rynku tak obszernej publikacji, kt\u00f3ra opisywa\u0142aby nie tyle proces narodzin tego cyfrowego arcydzie\u0142a, co ludzi za … Wi\u0119cej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":56,"featured_media":301886,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_wpscppro_dont_share_socialmedia":null,"_wpscppro_custom_social_share_image":0,"_facebook_share_type":"default","_twitter_share_type":"default","_linkedin_share_type":"default","_pinterest_share_type":"default","_linkedin_share_type_page":"","_instagram_share_type":"default","_medium_share_type":"default","_threads_share_type":"","_google_business_share_type":"","_selected_social_profile":[],"_wpsp_enable_custom_social_template":false,"_wpsp_social_scheduling":{"enabled":false,"datetime":null,"platforms":[],"status":"template_only","dateOption":"today","timeOption":"now","customDays":"","customHours":"","customDate":"","customTime":"","schedulingType":"absolute"},"_wpsp_active_default_template":true},"categories":[2155,1231,4],"tags":[2173,1505,2156,1445,973,1152,1026,1189,2172],"coauthors":[1321],"class_list":["post-301862","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-czytelnia","category-publicystyka","category-recenzje","tag-2173","tag-cd-projekt-red","tag-gamebook","tag-ksiazka","tag-publicystyka","tag-recenzja","tag-wiedzmin","tag-wiedzmin-3-dziki-gon","tag-zbigniew-jankowski","entry"],"pp_statuses_selecting_workflow":false,"pp_workflow_action":"current","pp_status_selection":"publish","aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/301862","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/56"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=301862"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/301862\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":301897,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/301862\/revisions\/301897"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/301886"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=301862"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=301862"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=301862"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcoauthors&post=301862"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}