{"id":304365,"date":"2025-11-02T10:09:37","date_gmt":"2025-11-02T08:09:37","guid":{"rendered":"https:\/\/shinigami.pl\/?p=304365"},"modified":"2025-11-11T01:58:12","modified_gmt":"2025-11-10T23:58:12","slug":"little-nightmares-subtelna-sztuka-straszenia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/shinigami.pl\/?p=304365","title":{"rendered":"Little Nightmares \u2013 Subtelna sztuka straszenia"},"content":{"rendered":"
<\/div>

W \u015bwiecie gier wideo istnieje wiele dr\u00f3g prowadz\u0105cych do osi\u0105gni\u0119cia zamierzonego celu. W produkcjach, kt\u00f3rych zadaniem jest straszenie gracza i wzbudzanie l\u0119ku lub niepokoju, deweloperzy zwykle k\u0142ad\u0105 silny nacisk na krzyk, krew, brutalno\u015b\u0107 czy jump scare\u2019y. Zdarza si\u0119, \u017ce elementem straszenia jest sama cisza, jednak zazwyczaj zostaje ona przerwana nag\u0142ym atakiem jakiego\u015b przera\u017caj\u0105cego w swej postaci monstrum. Bywaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c i gry, kt\u00f3re staraj\u0105 si\u0119 znale\u017a\u0107 w\u0142asny pomys\u0142 na wywo\u0142ywanie g\u0119siej sk\u00f3rki. Jednym z tytu\u0142\u00f3w, kt\u00f3ry pokaza\u0142, jak subtelnie i z wyczuciem tego dokona\u0107, nie powielaj\u0105c jednocze\u015bnie znanych i powtarzalnych wzorc\u00f3w, jest Little Nightmares<\/em>.<\/span><\/strong><\/p>\n

\n

<\/p>\n\n\n\n
Uwaga! Tekst zawiera spoilery z omawianej gry.<\/span><\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

\u00a0<\/p>\n

Little Nightmares<\/em> zadebiutowa\u0142o na rynku 28 kwietnia 2017 r. Za tytu\u0142 odpowiada szwedzkie studio Tarsier Studios (znane g\u0142\u00f3wnie z serii LittleBigPlanet<\/em>). Do tej pory wysz\u0142y ju\u017c trzy cz\u0119\u015bci serii<\/strong>, jednak trzeba zaznaczy\u0107, \u017ce najnowsza ods\u0142ona zosta\u0142a stworzona przez zupe\u0142nie inne studio, Supermassive Games (autor\u00f3w Until Dawn<\/em><\/a>), przez co ostatecznie gra zosta\u0142a przyj\u0119ta do\u015b\u0107 ch\u0142odno <\/span>zar\u00f3wno przy zapowiedzi, jak i po premierze. Ciekawostk\u0105 jest natomiast fakt, \u017ce tw\u00f3rcy orygina\u0142u, po przej\u0119ciu przez Embracer Group, nie zwalniaj\u0105 tempa i zapowiedzieli gr\u0119 Reanimal<\/em>. Tym razem b\u0119dzie to platform\u00f3wka 3D, kt\u00f3rej stylistyka jest bardzo bliska do ich poprzednich tytu\u0142\u00f3w.<\/span><\/p>\n

\"Little<\/p>\n

Wracaj\u0105c do sedna: Little Nightmares<\/em> stara si\u0119 nie powiela\u0107 popularnych schemat\u00f3w z innych gier. Tw\u00f3rcy postanowili zbudowa\u0107 napi\u0119cie obrazem, klimatem i d\u017awi\u0119kiem niczym mistrzowie kina niemego. Nie jest to horror w klasycznym wydaniu, lecz atmosfera tego tytu\u0142u sprawia, \u017ce czujemy ci\u0105g\u0142y niepok\u00f3j. I chocia\u017c nie napotkamy tu wyskakuj\u0105cych zza rogu potwor\u00f3w, to jednak si\u0119 boimy. W danej chwili przera\u017ca nas nasza w\u0142asna wyobra\u017ania, kt\u00f3ra pod wp\u0142ywem gry podsuwa nam czarne my\u015bli.<\/span><\/p>\n

\n
\n

Chcieli\u015bmy opowiedzie\u0107 histori\u0119 w stylu ba\u015bni braci Grimm i opowie\u015bci Roalda Dahla \u2013 takich, w kt\u00f3rych dzieci niekoniecznie dobrze si\u0119 bawi\u0105. Naszym celem by\u0142o nadanie dzieci\u0119cej historii mroczniejszego tonu.<\/span><\/p>\n

\u2013 <\/em>Dave Mervik, Senior Narrative Designer, Tarsier Studios*<\/span><\/p><\/blockquote>\n

\n

Tarsier Studios stworzy\u0142o dzie\u0142o, kt\u00f3re stara si\u0119 k\u0142a\u015b\u0107 najwi\u0119kszy nacisk na estetyk\u0119 dzieci\u0119cego snu (a w\u0142a\u015bciwie to koszmaru, jak zreszt\u0105 wskazuje tytu\u0142). Gracz wciela si\u0119 w Six, dziewczynk\u0119 uwi\u0119zion\u0105 w groteskowo przedstawionym \u015bwiecie rodem z film\u00f3w Tima Burtona oraz opowiada\u0144 braci Grimm. Brak tu jakiejkolwiek nakre\u015blonej narracji (przynajmniej pocz\u0105tkowo) \u2013 nie ma wielkich wyja\u015bnie\u0144, nie ma dialog\u00f3w, a nawet walki. Jest tylko przestrze\u0144, kt\u00f3ra szeptem stara si\u0119 wyja\u015bni\u0107 to, co chcieli nam przekaza\u0107 tw\u00f3rcy. Jedyn\u0105 rzecz\u0105 w ekwipunku naszej Six jest zapalniczka, ale nawet ona nie s\u0142u\u017cy do walki, lecz do przetrwania w ponurych ciemno\u015bciach tego \u015bwiata.<\/strong> I w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki temu zaskakuj\u0105co trafnemu uj\u0119ciu wyj\u0105tkowej sytuacji bohaterki szybko si\u0119 tu odnajdujemy. To w\u0142a\u015bnie w tym braku narracji i niedopowiedzeniach kryje si\u0119 najwi\u0119ksza si\u0142a \u201eMa\u0142ych koszmar\u00f3w\u201d. Opowie\u015b\u0107 jest uniwersalna, poniewa\u017c nie stawia na m\u00f3wienie nam o przera\u017caj\u0105cych rzeczach. Gra pokazuje je nam i w ka\u017cdym z nas wyzwala niepok\u00f3j wobec tego, co niewypowiedziane.\u00a0<\/span><\/p>\n

\n

Design \u015bwiata gry jako architektura l\u0119ku<\/strong><\/span><\/h3>\n
\n

Jednym z g\u0142\u00f3wnych fundament\u00f3w, na kt\u00f3rych opiera si\u0119 Little Nightmares<\/em>, jest projekt \u015bwiata przedstawionego. Ka\u017cde pomieszczenie zosta\u0142o pomy\u015blane tak, aby gracz czu\u0142 si\u0119 nieproporcjonalnie ma\u0142y wobec otaczaj\u0105cej go przestrzeni. Nie chodzi tu jedynie o techniczn\u0105 skal\u0119, lecz o architektur\u0119, kt\u00f3ra buduje l\u0119k. Ka\u017cdy jej element staje si\u0119 kluczowym detalem, kt\u00f3ry sprawia, \u017ce dos\u0142ownie wszystko, co znamy, wydaje si\u0119 obce i z\u0142owrogie. Ca\u0142y przedstawiony \u015bwiat ma sprawia\u0107 nieodparte wra\u017cenie, jakby nieustannie dominowa\u0142 nad biedn\u0105 i bezbronn\u0105 Six.<\/strong><\/span><\/p>\n

\n
\n

Grasz jako ma\u0142a dziewczynka, Six, uwi\u0119ziona na ogromnym statku zwanym The Maw. Z pocz\u0105tku o historii niewiele wiadomo. W miar\u0119 post\u0119p\u00f3w gracz stopniowo odkrywa, dlaczego Six si\u0119 tu znalaz\u0142a, przed czym ucieka i kim s\u0105 \u015bcigaj\u0105ce je postacie.<\/span><\/p>\n

\u2013 Lucas Roussel, g\u0142\u00f3wny producent Little Nightmares,<\/em>\u00a0Bandai Namco Entertainment*<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n

\n

Gra balansuje mi\u0119dzy rzeczywisto\u015bci\u0105 a grotesk\u0105. Z jednej strony design poziom\u00f3w, poza ich hiperbolizacj\u0105, przedstawia ciemne, ponure, znane i obrazowo bliskie naturalno\u015bci miejsc\u00f3wki. Taka kuchnia czy masarnia nie s\u0105 w \u017caden spos\u00f3b zdeformowane ani odbiegaj\u0105ce od rzeczywisto\u015bci. To nasza bohaterka jest w tym wypadku wynaturzonym, przyt\u0142oczonym ogromem \u015bwiata male\u0144stwem.<\/strong> Z drugiej strony napotykamy chodz\u0105ce karykatury w postaci napotkanych przeciwnik\u00f3w. Ich nie dotyczy ju\u017c tylko wspomniany hiperbolizm, ale tak\u017ce skrzywienie, brzydactwo i odraza.<\/span><\/p>\n

Za przyk\u0142ad niech pos\u0142u\u017cy zdeformowana, obwis\u0142a twarz napotkanego kucharza, przepe\u0142niona pustk\u0105 i wyzuta z emocji. Trudno, by nie wry\u0142a si\u0119 nam w pami\u0119\u0107. Jego powolne, oci\u0119\u017ca\u0142e ruchy i niechlujne przygotowywanie posi\u0142k\u00f3w wzbudzaj\u0105 obrzydzenie, cho\u0107 przecie\u017c wykonuje prac\u0119, z jak\u0105 mogliby\u015bmy si\u0119 spotka\u0107 w rzeczywistym \u015bwiecie. Tak samo jak ko\u015bciste i nienaturalnie chude cia\u0142o \u015blepca, kt\u00f3ry s\u0142yszy najdrobniejszy szmer wywo\u0142any tupotem naszych mikroskopijnych st\u00f3p. I chocia\u017c nie jest to projekt typowych potwor\u00f3w i straszyde\u0142, to ich wygl\u0105d, obecno\u015b\u0107 oraz \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce nas upoluj\u0105, gdy tylko nadarzy si\u0119 ku temu okazja, sprawia, \u017ce czujemy si\u0119 w tym \u015bwiecie obco, niechciani\u2026 niejako niczym szkodnik<\/strong>, kt\u00f3rego nale\u017cy si\u0119 pozby\u0107. Ka\u017cdy kolejny poziom zawiera swego rodzaju osobn\u0105 histori\u0119, kt\u00f3ra zostaje nam opowiedziana bezpo\u015brednio przez obraz oraz umown\u0105 symbolik\u0119 wydarze\u0144 przedstawionych na ekranie.<\/span><\/p>\n

\"Little<\/p>\n

W grze nie odnajdziemy r\u00f3wnie\u017c podstawowych element\u00f3w znanych z wielu innych produkcji. Brak tutaj mapy czy znacznik\u00f3w wskazuj\u0105cych drog\u0119. Cho\u0107 \u015bcie\u017cka ku celowi nie jest skomplikowanym labiryntem, to ma ona sprawi\u0107, aby\u015bmy czuli si\u0119 zagubieni.<\/strong> Czy aby na pewno za chwil\u0119 nie zabrn\u0119 w \u015blepy zau\u0142ek? Sami musimy na bie\u017c\u0105co weryfikowa\u0107 nasz\u0105 tras\u0119, przy okazji rozwi\u0105zuj\u0105c niezbyt rozbudowane, ale urozmaicaj\u0105ce zabaw\u0119 zagadki.<\/span><\/p>\n

\n

Psychologiczne zagrania subtelnego horroru<\/strong><\/span><\/h3>\n
\n

Jak wspomnia\u0142em, dzie\u0142o Tarsier Studios nie oferuje nam typowego strachu, atakuj\u0105cego nas gwa\u0142townie i rzucaj\u0105cego nam co\u015b przera\u017caj\u0105cego prosto w twarz. Niedookre\u015blenie \u015bwiata przedstawionego, historii i jej bohaterki s\u0142u\u017cy pewnemu okre\u015blonemu celowi. Uruchamia l\u0119k antycypacyjny<\/strong>, kt\u00f3ry polega na przewidywaniu przysz\u0142ych zagro\u017ce\u0144 i ich pesymistycznych konsekwencji oraz na odczuwaniu silnego niepokoju, cz\u0119sto bez realnych podstaw. L\u0119kamy si\u0119 tego, co mo\u017cemy za chwil\u0119 zobaczy\u0107, cho\u0107 nie mamy w\u0142a\u015bciwie \u017cadnego sensownego wyt\u0142umaczenia, dlaczego si\u0119 obawiamy. Mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce g\u0142\u00f3wnym celem gry nie jest straszenie tu i teraz, lecz wywo\u0142ywanie w nas nerwowego oczekiwania na to, co mo\u017ce nadej\u015b\u0107.<\/span><\/p>\n

Tytu\u0142 wymusza na nas nieustanne szukanie drogi ucieczki. Kiedy pojawiamy si\u0119 w nowej lokacji, pierwsze, co powinni\u015bmy zrobi\u0107, to rozejrze\u0107 si\u0119 za potencjaln\u0105 kryj\u00f3wk\u0105 lub drog\u0105 ucieczki z pomieszczenia. Posta\u0107 ma\u0142ego dziecka, kt\u00f3re powinno by\u0107 radosne, pe\u0142ne wigoru, jest przedstawiona jako ofiara, kt\u00f3rej jedynym celem jest prze\u017cy\u0107. Posiadane zdolno\u015bci s\u0142u\u017c\u0105 jedynie do szybkiej ewakuacji i umykania wrogom \u2013 nie wystarczaj\u0105 do jakiejkolwiek obrony czy kontrataku. Mo\u017cemy jedynie prze\u015blizgn\u0105\u0107 si\u0119 po zakamarkach jak niechciany szczur, chowa\u0107 si\u0119, bacznie obserwowa\u0107 otoczenie i wyczekiwa\u0107 odpowiedniego momentu na ucieczk\u0119.<\/span><\/p>\n

\"Little<\/p>\n

Wa\u017cnym aspektem jest te\u017c przera\u017caj\u0105cy \u201eg\u0142\u00f3d\u201d naszej bohaterki. Tw\u00f3rcy podkre\u015blaj\u0105, \u017ce Six musi si\u0119 posila\u0107, aby prze\u017cy\u0107, ale gra sama w sobie nie oferuje podczas eksploracji \u017cadnych zasob\u00f3w mog\u0105cych go zaspokoi\u0107.<\/strong> Zjawisko tego wilczego, niekontrolowanego g\u0142odu uderza nagle, a jego wyd\u017awi\u0119k jest bardzo przyt\u0142aczaj\u0105cy. Nasza kruszynka zaczyna zwija\u0107 si\u0119 z b\u00f3lu, chwytaj\u0105c si\u0119 za brzuch, cz\u0119sto wr\u0119cz czo\u0142gaj\u0105c si\u0119 po pod\u0142odze. Otrzymuje ona wtedy pokarm od pojawiaj\u0105cych si\u0119 w grze postaci, r\u00f3wnie ma\u0142ych, bezbronnych i tajemniczych jak nasza protagonistka. Symbolika po\u017cywienia odgrywa w grze kluczow\u0105 rol\u0119, gdy\u017c nie mamy tu do czynienia tylko i wy\u0142\u0105cznie z g\u0142odem fizycznym, lecz egzystencjalnym.<\/span><\/p>\n

Six, pod wp\u0142ywem impulsu, dopuszcza si\u0119 w pewnym momencie kanibalizmu, co z pewno\u015bci\u0105 nie pozostawi \u017cadnego gracza oboj\u0119tnym.<\/strong> Do czego mo\u017cna si\u0119 posun\u0105\u0107, by prze\u017cy\u0107? Najpierw w spos\u00f3b niekontrolowany zabija i zjada jedn\u0105 z kolejnych postaci podaj\u0105cych jej jedzenie, by nast\u0119pnie z pe\u0142n\u0105 premedytacj\u0105, po pokonaniu finalnej antagonistki, brutalnie j\u0105 po\u017cre\u0107 i przej\u0105\u0107 jej moc. To jeden z najbardziej przera\u017caj\u0105cych i kluczowych moment\u00f3w psychologicznej przemiany naszej postaci. Sceny te nie epatuj\u0105 przesadn\u0105 brutalno\u015bci\u0105, lecz sam akt kanibalizmu dokonanego przez dziecko oraz towarzysz\u0105ce mu odg\u0142osy po\u017cerania potrafi\u0105 wzbudzi\u0107 l\u0119k, niepok\u00f3j czy te\u017c zwyczajny, ludzki wstr\u0119t.<\/span><\/p>\n

\n

Nowy element gatunku grozy<\/strong><\/span><\/h3>\n
\n

Tak jak ca\u0142a otoczka gry, zako\u0144czenie Little Nightmares<\/em> pozostawia nas bez odpowiedzi na wiele pyta\u0144, zmuszaj\u0105c do refleksji i prowokuj\u0105c do snucia w\u0142asnych interpretacji fabu\u0142y. To gra, po uko\u0144czeniu kt\u00f3rej gracz sam musi odpowiedzie\u0107 sobie na postawione przez tw\u00f3rc\u00f3w pytania.<\/strong> \u017badne wyja\u015bnienie nie b\u0119dzie jednak z\u0142e, bowiem najwa\u017cniejsze jest to, jakie emocje wyzwoli w nas gra. To my budujemy ca\u0142\u0105 histori\u0119 w oparciu o nasze odczucia, l\u0119ki i strach, jakie prze\u017cyli\u015bmy, towarzysz\u0105c Six.<\/span><\/p>\n

\u201eMa\u0142e koszmary\u201d udowodni\u0142y, \u017ce mo\u017cna jeszcze opowiedzie\u0107 wiele historii grozy w naprawd\u0119 unikalny spos\u00f3b. Tw\u00f3rcy pokazali, \u017ce aby osi\u0105gn\u0105\u0107 zamierzony cel, nie potrzeba rozbudowanej narracji, skomplikowanych mechanik walki, rozwoju postaci, tryskaj\u0105cej na lewo i prawo posoki, brutalnych tortur czy wyskakuj\u0105cych co chwila odra\u017caj\u0105cych potwor\u00f3w. Wystarczy odpowiedni design \u015bwiata i przyciszona, wr\u0119cz nieobecna muzyka<\/strong>, kt\u00f3rej rol\u0119 odgrywaj\u0105 wyra\u017ane d\u017awi\u0119ki otoczenia. To w\u0142a\u015bnie groteska w krzywym zwierciadle, hiperbolizacja i zdeformowane postaci naszych przeciwnik\u00f3w potrafi\u0105 wzbudzi\u0107 wi\u0119cej dyskomfortu ni\u017c czaj\u0105cy si\u0119 za plecami ksenomorf. Wyst\u0119puj\u0105ce w grze niedopowiedzenia najbardziej wp\u0142ywaj\u0105 na nasze do\u015bwiadczenie i sprawiaj\u0105, \u017ce tego typu straszenie znalaz\u0142o szerokie grono odbiorc\u00f3w.<\/span><\/p>\n

\"Little<\/p>\n

\n

By\u0107 mo\u017ce Little Nightmares<\/em> nie zdefiniowa\u0142 na nowo gatunku survival horror\u00f3w, ale wni\u00f3s\u0142 do niego co\u015b nowego i wpisa\u0142 si\u0119 w kanon cyfrowej grozy. To nie tylko gra, kt\u00f3ra idealnie wpasuje si\u0119 w klimat znanego wszystkim Halloween, ale te\u017c tytu\u0142 warty ogrania tak czy owak, nawet je\u017celi \u00f3w gatunek nie le\u017cy specjalnie w kr\u0119gu waszych zainteresowa\u0144.<\/span><\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

(*) https:\/\/geekculture.co\/preview-little-nightmares-hands-on-interview\/<\/a><\/span><\/p>\n

\n

\"\"<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W \u015bwiecie gier wideo istnieje wiele dr\u00f3g prowadz\u0105cych do osi\u0105gni\u0119cia zamierzonego celu. W produkcjach, kt\u00f3rych zadaniem jest straszenie gracza i wzbudzanie l\u0119ku lub niepokoju, deweloperzy zwykle k\u0142ad\u0105 silny nacisk na krzyk, krew, brutalno\u015b\u0107 czy jump scare\u2019y. Zdarza si\u0119, \u017ce elementem straszenia jest sama cisza, jednak zazwyczaj zostaje ona przerwana nag\u0142ym … Wi\u0119cej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":304446,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_wpscppro_dont_share_socialmedia":null,"_wpscppro_custom_social_share_image":0,"_facebook_share_type":"default","_twitter_share_type":"default","_linkedin_share_type":"default","_pinterest_share_type":"default","_linkedin_share_type_page":"","_instagram_share_type":"default","_medium_share_type":"default","_threads_share_type":"default","_google_business_share_type":"default","_selected_social_profile":[],"_wpsp_enable_custom_social_template":false,"_wpsp_social_scheduling":{"enabled":false,"datetime":null,"platforms":[],"status":"template_only","dateOption":"today","timeOption":"now","customDays":"","customHours":"","customDate":"","customTime":"","schedulingType":"absolute"},"_wpsp_active_default_template":true},"categories":[1857,1231],"tags":[934,383,2368,981,2369],"coauthors":[522],"class_list":["post-304365","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-indie","category-publicystyka","tag-934","tag-bandai-namco","tag-little-nightmares","tag-survival-horror","tag-tarsier-studios","entry"],"pp_statuses_selecting_workflow":false,"pp_workflow_action":"current","pp_status_selection":"publish","aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/304365","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=304365"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/304365\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":304398,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/304365\/revisions\/304398"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/304446"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=304365"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=304365"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=304365"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcoauthors&post=304365"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}