{"id":5749,"date":"2020-01-28T00:02:51","date_gmt":"2020-01-27T22:02:51","guid":{"rendered":"https:\/\/shinigami.pl\/?p=5749"},"modified":"2022-03-25T19:28:20","modified_gmt":"2022-03-25T17:28:20","slug":"o-tym-ze-trzeba-ukrasc-serce-medytacje-nad-persona-5","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/shinigami.pl\/?p=5749","title":{"rendered":"Medytacje nad Persona 5"},"content":{"rendered":"
<\/div>

Czy zdarzy\u0142o wam si\u0119 kiedy\u015b obejrze\u0107 film po kt\u00f3rym poczuli\u015bcie si\u0119 zainspirowani do jakiego\u015b dzia\u0142ania? Przeczytali\u015bcie ksi\u0105\u017ck\u0119, kt\u00f3ra zmieni\u0142a co\u015b w waszym \u017cyciu? Natrafili\u015bcie na artyku\u0142, kt\u00f3ry zmusi\u0142 was do refleksji? Pewnie tak. Czy jednak do tego samego zdolne s\u0105 gry? Czy s\u0105 one w stanie si\u0119gn\u0105\u0107 g\u0142\u0119bi cz\u0142owieka i zmieni\u0107 jego serce? Bohaterowie gry Persona 5 rzucaj\u0105 bu\u0144czucznie deklaracj\u0119, \u017ce ukradn\u0105 nam serca. Wierzycie, \u017ce s\u0105 w stanie to zrobi\u0107?<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

<\/span><\/p>\n

Przyzwyczaili\u015bmy si\u0119 ju\u017c do tego, \u017ce no\u015bnikiem idei mog\u0105 by\u0107 filmy. Inspiruj\u0105, bawi\u0105, rozczulaj\u0105, zach\u0119caj\u0105 do refleksji. Aspekty rozrywkowe kina s\u0105 niepodwa\u017calne, r\u00f3wnie niepow\u0105tpiewalne jest to, \u017ce mo\u017ce nie\u015b\u0107 tre\u015b\u0107 powa\u017cniejsz\u0105, dotykaj\u0105c\u0105 wa\u017cnych sfer ludzkiego \u017cycia, nazwijmy j\u0105 nawet odwa\u017cnie tre\u015bci\u0105 o naturze filozoficznej. Cz\u0142owiek ju\u017c tak ma, \u017ce porusza si\u0119 tak w \u015bwiecie materii, jak i idei. To za\u015b czym cz\u0142owiek \u017cyje na poziomie duchowym, znajduje pewne odzwierciedlenie w jego wytworach. Okre\u015blone idea\u0142y, wzorce osobowe, po\u017c\u0105dane cechy, przekonania o naturze \u015bwiata czy \u017cyciu cz\u0142owieka. Wszystko to w wi\u0119kszym lub w mniejszym stopniu, bardziej lub mniej \u015bwiadomie i celowo znajduje swoje odbicie w wytworach kultury. Skoro za\u015b gry tak\u017ce s\u0105 tworzone przez ludzi\u2026<\/span><\/p>\n

\n

\u015awiat nie istnieje?<\/strong><\/h3>\n
\n

Nie zapomn\u0119 momentu, kiedy przyszed\u0142em do sklepu z grami i zapyta\u0142em czy jest mo\u017ce Persona 5 albo Kingdom Hearts. Sprzedawca powiedzia\u0142, \u017ce niestety nie i doda\u0142, \u017ce \u201cPan to widz\u0119 szuka gier dla koneser\u00f3w\u201d. W sumie to mi\u0142o, \u017ce jak kto\u015b lubi \u201cchi\u0144skie bajki\u201d to nazywa si\u0119 go teraz koneserem. Abstrahuj\u0105c od kwestii wysublimowania gust\u00f3w trzeba jednak grze Atlusa jedno przyzna\u0107. Persona 5 rzeczywi\u015bcie pr\u00f3buje by\u0107 czym\u015b wi\u0119cej jak ci\u0105giem walk z kolorowymi potworkami.<\/span><\/p>\n

W pewnym momencie gry, pewna posta\u0107 stwierdza, \u017ce \u015bwiat jest wykreowany przez \u015bwiadomo\u015b\u0107 i mo\u017ce by\u0107 dowolnie przetwarzany. Nie istnieje \u201cprawdziwy\u201d \u015bwiat. Nasze postrzeganie i uczucia kszta\u0142tuj\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107. To jest \u017ar\u00f3d\u0142o jego niesko\u0144czonego potencja\u0142u. Tezy te mo\u017cna uzna\u0107 za swoisty manifest filozoficzny \u015bwiata przedstawionego w Personie 5 i w ca\u0142ej serii. Nie s\u0105 to jednak koncepcje szczeg\u00f3lnie oryginalne czy odkrywcze. Mo\u017cna w nich dostrzec \u015blady tego, co w filozofii europejskiej nazwaliby\u015bmy filozofi\u0105 idealistyczn\u0105.<\/span><\/p>\n

W idealizmie punktem wyj\u015bcia jest \u015bwiadomo\u015b\u0107. W \u201cPitbull. Niebezpieczne kobiety\u201d jeden z gangster\u00f3w g\u0142osi, \u017ce \u201c\u015bwiat to tylko moje wyobra\u017cenie\u201d. Moje Ja konstytuuje \u015bwiat, nadaje mu sens, znaczenie, to moja \u015bwiadomo\u015b\u0107 jest \u017ar\u00f3d\u0142em prawdy o rzeczywisto\u015bci. Z takiej orientacji filozoficznej mocno czerpie te\u017c np. coaching oraz szeroko rozumiany rozw\u00f3j osobisty. Idealistyczny fundament stanowi dobry punkt wyj\u015bcia do przyj\u0119cia aktywnej postawy w \u017cyciu. Je\u017celi \u015bwiat ma sw\u00f3j pocz\u0105tek w mojej g\u0142owie, to mam w\u0142adz\u0119 go zmieni\u0107. Posiadam moc sprawcz\u0105, mog\u0119 wp\u0142yn\u0105\u0107 na sytuacj\u0119 w kt\u00f3rej si\u0119 znajduje, mog\u0119 kszta\u0142towa\u0107 otaczaj\u0105cy mnie rzeczywisto\u015b\u0107. Nie jestem ga\u0142\u0119zi\u0105 porwan\u0105 przez rw\u0105c\u0105 rzek\u0119 dla kt\u00f3rej jedyna opcja to u\u015bwiadomienie sobie konieczno\u015bci. Co wi\u0119cej, rozwi\u0105zanie moich problem\u00f3w r\u00f3wnie\u017c mo\u017ce znajdowa\u0107 si\u0119 w mojej g\u0142owie. Tym co wymaga naprawy mo\u017ce by\u0107 moja \u015bwiadomo\u015b\u0107, moje postrzeganie jakiej\u015b sytuacji. Mo\u017ce wystarczy spojrze\u0107 inaczej, pod innym k\u0105tem, zmieni\u0107 kryteria oceny albo punkt odniesienia. Czy to subiektywizm? Jak najbardziej. Czy to potencjalnie niebezpieczne? Jeszcze jak.<\/span><\/p>\n

\n

Kardiochirurgia kognitywna<\/strong><\/h3>\n
\n

\"Medytacje<\/a><\/span><\/p>\n

G\u0142\u00f3wny motyw Persony 5 opiera si\u0119 na istnieniu dodatkowego wymiaru\/\u015bwiata, w kt\u00f3rym ludzka psychika, charakter, pragnienia nabieraj\u0105 konkretnego kszta\u0142tu. Bohaterowie gry, jako Fantomowi Z\u0142odzieje, posiadaj\u0105 zdolno\u015b\u0107 funkcjonowania w tej rzeczywisto\u015bci i wchodzenia w bezpo\u015bredni\u0105 interakcj\u0119 z sercem danego cz\u0142owieka, rozumianym jako swoisty o\u015brodek czy centrum psychiki. G\u0142\u00f3wnym j\u0119zykiem komunikacji s\u0105 natomiast ogniste kule, b\u0142yskawice lub pociski z granatnika. Przypuszczam, \u017ce ten kto rzeczywi\u015bcie stworzy\u0142by aplikacj\u0119 umo\u017cliwiaj\u0105c\u0105 podr\u00f3\u017cowanie po Metaverse \u017cy\u0142by do ko\u0144ca \u017cycia na rachunku psycholog\u00f3w i psychiatr\u00f3w. Lub wys\u0142a\u0142by ich na bezrobocie.<\/span><\/p>\n

Motyw jest wyj\u0105tkowo prosty i plastycznie przedstawiony. Za zachowaniem i funkcjonowaniem cz\u0142owieka kryje si\u0119 to co ma w \u015brodku, w sercu,\u00a0 \u017ceby za\u015b naprawi\u0107 cz\u0142owieka trzeba do tego \u015brodka wej\u015b\u0107 i zmierzy\u0107 si\u0119 z tym co tam si\u0119 znajduje. W Personie 5 istniej\u0105 dwa rodzaje pacjent\u00f3w: zwyczajni i specjalni. R\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 oni skal\u0105 zjawiska, lecz co do zasady s\u0105 podobni. \u0179r\u00f3d\u0142em ich problem\u00f3w jest pewna idea, przekonanie, kt\u00f3re znajduje si\u0119 w ich sercu. Czasem jest to prosta my\u015bl typu \u201cTen ch\u0142opak nale\u017cy do mnie\u201d albo \u201cMoja c\u00f3rka jest mi to winna\u201d. Czasem na tych prostych konceptach czy pragnieniach nadbudowywane s\u0105 kolejne, tak, \u017ce tworz\u0105 ca\u0142y gmach, zwany w grze Pa\u0142acem. W tym wypadku, trzeba t\u0119 budowl\u0119 zbada\u0107, odkrywaj\u0105c kolejne i kolejne przekonania o ludziach i \u015bwiecie, a\u017c w ko\u0144cu odnajdzie si\u0119 to jedno, kt\u00f3re stanowi fundament ca\u0142ej konstrukcji, czyli tzw. Skarb. Tutaj znowu oka\u017ce si\u0119, \u017ce za wszystkim stoi prosta my\u015bl: \u201cJestem winna\u201d czy \u201cMusz\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107 sukces\u201d, jednak\u017ce w tym wypadku idea ta sta\u0142a si\u0119 istotowa, wyznaczaj\u0105ca ca\u0142y kierunek system warto\u015bci oraz sposobu rozumienia \u015bwiata przez danego cz\u0142owieka.<\/span><\/p>\n

Dzia\u0142alno\u015b\u0107 Fantomowych Z\u0142odziei jest w gruncie rzeczy metafor\u0105 procesu pracy nad sob\u0105. I bardzo dobitnie pokazuje, \u017ce to jest walka. Czasem \u0142atwiejsza, a czasem z\u0142o\u017cona, czasoch\u0142onna i\u00a0 m\u0119cz\u0105ca. Z punktu widzenia ukszta\u0142towanej hierarchii warto\u015bci, przyzwyczaje\u0144, pogl\u0105d\u00f3w wszelka pr\u00f3ba ich zmiany jest traktowana jako wtargni\u0119cie intruza i nie jest mile widziana. Zmiana my\u015blenia niekoniecznie jest przyjemna, mo\u017ce budzi\u0107 reakcj\u0119 obron\u0105. W ko\u0144cu trzeba zanegowa\u0107 co\u015b co by\u0142o w moim wn\u0119trzu, spos\u00f3b w jaki funkcjonowa\u0142em. Ci\u015bnie si\u0119 na usta, \u017ce podstaw\u0105 zmiany jest wyj\u015bcie ze strefy kom\u2026Zosta\u0144my przy w\u0142amaniu si\u0119 do Pa\u0142acu.<\/span><\/p>\n

System walki serii Persona mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c traktowa\u0107 jako podpowied\u017a jak to robi\u0107. Kluczem do sukcesu jest znalezienie s\u0142abo\u015bci danej idei. W grze potworki maj\u0105 cz\u0119sto okre\u015blon\u0105 wra\u017cliwo\u015b\u0107: l\u00f3d, ogie\u0144, bro\u0144 bia\u0142a. Trzeba zatem u\u017cy\u0107 adekwatnego rodzaju ataku. System ten prowadzi co prawda do niesamowitej schematyczno\u015bci kolejnych star\u0107, ale na poziomie samego pomys\u0142u prowadzi do ciekawych(\/naci\u0105ganych) wniosk\u00f3w. Chc\u0105c obali\u0107 skrzywion\u0105 ide\u0119 nale\u017cy znale\u017a\u0107 jej s\u0142abo\u015b\u0107, przez to j\u0105 podwa\u017cy\u0107, zakwestionowa\u0107. Co wi\u0119cej, najlepiej u\u017cy\u0107 do tego innych idei. Bohaterowie u\u017cywaj\u0105 do walki Person, kt\u00f3re s\u0105 postaciami i stworami wywodz\u0105cymi si\u0119 z r\u00f3\u017cnych dzie\u0142 kultury lub mit\u00f3w. Jako takie stanowi\u0105 archetypy, no\u015bniki pewnych koncepcji, s\u0105 personifikacjami cech, koncept\u00f3w. Thor, Zorro czy Horus bij\u0105cy diabe\u0142ka siedz\u0105cego na ubikacji to wyobra\u017cenie tego, \u017ce chc\u0105c pokona\u0107 ide\u0119, kt\u00f3ra stanowi o s\u0142abo\u015bci, trzeba j\u0105 zast\u0105pi\u0107 inn\u0105, kt\u00f3ra b\u0119dzie buduj\u0105ca. Nie jest to koncepcja wzi\u0119ta z kosmosu. Pewne analogie mo\u017ce dostrzec np. w modelu terapii racjonalno-emotywnej stworzonej przez Alberta Ellisa. On tak\u017ce stwierdzi\u0142, \u017ce nale\u017cy podwa\u017cy\u0107 przekonanie, kt\u00f3re jest szkodliwe i zast\u0105pi\u0107 je innym, kt\u00f3re b\u0119dzie z kolei buduj\u0105ce.<\/span><\/p>\n

\"Medytacje<\/a><\/span><\/p>\n

Rozr\u00f3\u017cnienie mi\u0119dzy cz\u0142owiekiem, a tym co ma w sercu rodzi r\u00f3\u017cne implikacje. Przede wszystkim daje podstawy dla mo\u017cliwo\u015bci zmiany. Je\u017celi Ja to co\u015b wi\u0119cej jak suma moich pragnie\u0144 i przekona\u0144, to mog\u0119 si\u0119 wzgl\u0119dem nich zdystansowa\u0107, spojrze\u0107 na nie z boku. Oceni\u0107 czy s\u0105 prawdziwe, s\u0142uszne, buduj\u0105ce. Moja egzystencja od nich nie zale\u017cy, mog\u0119 je zmodyfikowa\u0107 lub usun\u0105\u0107. Pozwala to te\u017c z wi\u0119kszym zrozumieniem i wyrozumia\u0142o\u015bci\u0105 spojrze\u0107 na drugiego cz\u0142owieka i na samego siebie. B\u0142\u0119dne, szkodliwe, destrukcyjne s\u0105 przekonania i pragnienia. Natomiast stwierdzenie, \u017ce ich posiadacz jest z\u0142ym cz\u0142owiekiem jest ju\u017c\u2026no c\u00f3\u017c, kontrowersyjne. Mo\u017cna jednak zdecydowanie stwierdzi\u0107, \u017ce \u201cz\u0142o w sercu\u201d rozumiane jako zwichrowana \u015bwiadomo\u015b\u0107, b\u0142\u0119dne rozumienie rzeczywisto\u015bci, niew\u0142a\u015bciwe przekonania czy nieuporz\u0105dkowane pragnienia nie nale\u017c\u0105 do istoty danego cz\u0142owieka. One s\u0105 naszym prawdziwym wrogiem, je musimy pokona\u0107, na nich si\u0119 skupi\u0107. Ich w\u0142a\u015bciciel jest niejako ich ofiar\u0105. Nie, nie zdejmuje to z niego odpowiedzialno\u015b\u0107. Pozwala za to zrozumie\u0107 jego post\u0119powanie. Wszyscy w mniejszym lub wi\u0119kszym stopniu jeste\u015bmy ofiarami naszych zranie\u0144, wypaczonych pragnie\u0144, skrzywionych przekona\u0144. I \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce one nie s\u0105 mn\u0105, wydaje si\u0119 by\u0107 jakim\u015b lekarstwem na z\u0142o\u015b\u0107, frustracj\u0119, czy nienawi\u015b\u0107. Albo pozwala je odpowiednio ukierunkowa\u0107. Jest te\u017c w tym optymizm i nadzieja, \u017ce cz\u0142owieka mo\u017cna uratowa\u0107, nie trzeba go niszczy\u0107. Najgorszy nawet \u0142otr mo\u017ce si\u0119 zmieni\u0107 i zrozumie\u0107, \u017ce to jak my\u015bla\u0142 zawiera\u0142o w sobie b\u0142\u0105d.<\/span><\/p>\n

Oddzielenie przekona\u0144 od cz\u0142owieka to te\u017c fundament wszelkiej dyskusji. Je\u017celi cz\u0142owiek zostanie uto\u017csamiony z wyznawan\u0105 przez siebie ideologi\u0105, systemem \u015bwiatopogl\u0105dowym, to wszelka pr\u00f3ba zakwestionowania ich b\u0119dzie odebrana jako bezpo\u015bredni atak na samego cz\u0142owieka. Wystarczy spojrze\u0107 na pierwszy lepszy szambo szkwa\u0142 <\/span>na Facebooku lub innym forum. Bardzo cz\u0119sto pr\u00f3ba dyskusji na jakikolwiek temat, przedstawienie argument\u00f3w za czym\u015b lub przeciwko czemu\u015b, jest odbierane niezwykle osobi\u015bcie przez stron\u0119 maj\u0105c\u0105 inne zdanie. Trzeba si\u0119 broni\u0107 za wszelk\u0105 cen\u0119, bo kto\u015b pr\u00f3buje mnie zniszczy\u0107! W ko\u0144cu kto\u015b \u015bmie zakwestionowa\u0107 moje przekonanie, czyli pr\u00f3buje zakwestionowa\u0107 mnie samego\u2026 Nie ma tutaj miejsca na pr\u00f3b\u0119 zrozumienia czyjego\u015b zdania, poniewa\u017c traktowane jest ono z g\u00f3ry jako wrogie, czyli co\u015b co chce zaburzy\u0107 sp\u00f3jno\u015b\u0107 mojego systemu. Z drugiej strony, cz\u0119sto w dyskusji widzi si\u0119 argumenty ad personam, tak jakby istnia\u0142 jaki\u015b \u015bcis\u0142y zwi\u0105zek mi\u0119dzy ide\u0105 a osob\u0105 j\u0105 wyznaj\u0105c\u0105. Traktowanie cz\u0142owieka i jego pogl\u0105du jako jedno poszerza oczywi\u015bcie pul\u0119 dost\u0119pnego uzasadnienia. Wszak w dyskusji na temat, dajmy na to, wy\u017cszo\u015bci Playstation 6 nad Xbox Johansson mo\u017cna u\u017cy\u0107 argumentu \u201cMasz w awatarze r\u00f3\u017cowego kr\u00f3lika\u201d oraz karty pu\u0142apki \u201cZrobi\u0142e\u015b liter\u00f3wk\u0119\u201d, a to pozwoli ostatecznie zmasakrowa\u0107 wydajno\u015b\u0107 i op\u0142acalno\u015b\u0107 kupna konsoli z zielonym X na obudowie. Nie trzeba si\u0119, a\u017c tak przejmowa\u0107 kwestiami merytorycznymi dotycz\u0105cymi stricte danego tematu. Tymczasem ludzie i idee \u017cyj\u0105 w r\u00f3\u017cnych \u015bwiatach. Cios, kt\u00f3ry wymierza si\u0119 w cz\u0142owieka, nie dotyka jego argumentacji. Ona dalej ma 100% HP. Po co wi\u0119c marnowa\u0107 tury na ataki, kt\u00f3re nie zadaj\u0105 obra\u017ce\u0144?<\/span><\/p>\n

\n

Jeden za wszystkich, wszyscy za jednego<\/strong><\/h3>\n
\n

\u201cChi\u0144skie bajki\u201d cz\u0119sto opieraj\u0105 si\u0119 na power of friendship, tym, \u017ce pokona\u0107 z\u0142o mo\u017cna tylko razem. Mo\u017ce to komu\u015b przeszkadza\u0107, jak najbardziej mo\u017cna to uzna\u0107 za oklepany motyw, ale Kapitan Oczywisto\u015b\u0107 ma racj\u0119: potrzebujemy innych ludzi. Persona 5 jest w tym wzgl\u0119dzie bezwzgl\u0119dna i samodzielnie demon\u00f3w pokona\u0107 si\u0119 nie da (Chyba, \u017ce jeste\u015b super pro graczem na\u00a0 New Game ++++++++ kt\u00f3ry skompletowa\u0142 dru\u017cyn\u0119 odpornych na wszystko Person. Swoj\u0105 drog\u0105, czy\u017c NewGame+ nie jest metafora reinkarnacji? Subtelnym odniesieniem do Wiecznego Powrotu Nietzschego? Ehhh\u2026 chyba nie ma co budowa\u0107 wyszukanych wym\u00f3wek dla ponownego spotkania waifu\u2026). Tw\u00f3rcy w usta jednej z postaci wk\u0142adaj\u0105 s\u0142owa, \u017ce nawet je\u017celi czujemy, \u017ce przed nami jest tylko ciemno\u015b\u0107, to dop\u00f3ki jeste\u015bmy razem, to \u015bwiat nigdy si\u0119 nie sko\u0144czy.<\/span><\/p>\n

Scenariusz gry konsekwentnie pokazuje kolejnych bohater\u00f3w, kt\u00f3rzy zmienili co\u015b w swoim \u017cyciu dlatego, \u017ce przyszed\u0142 do nich impuls z zewn\u0105trz, kto\u015b zaingerowa\u0142 w ich \u017cycie. Moja \u015bwiadomo\u015b\u0107 mo\u017ce funkcjonowa\u0107 patologicznie, ale dop\u00f3ki uk\u0142ad jest stabilny to b\u0119dzie trwa\u0142. Drugi cz\u0142owiek to Inny, to Nie-Ja, ale przez to mog\u0119 w nim zobaczy\u0107 siebie. Drugi cz\u0142owiek przynosi inny \u015bwiat, alternatywny wzgl\u0119dem stworzonego przeze mnie. Dzi\u0119ki niemu poznaje moje granice, mog\u0119 zobaczy\u0107 kszta\u0142t w\u0142asnego serca. \u015awiadomo\u015b\u0107, \u017ce mo\u017ce by\u0107 inaczej zaburza stabilno\u015b\u0107 systemu, poddaje go pod w\u0105tpliwo\u015b\u0107. A wtedy mog\u0119 co\u015b zmieni\u0107. Niekt\u00f3re postaci potrzebowa\u0142y dosta\u0107 w twarz \u2013 albo rzeczywi\u015bcie, albo na poziomie pod\u015bwiadomo\u015bci. Inne musia\u0142y zobaczy\u0107 jak kto\u015b stawia czo\u0142a problemom i wytrwale walczy z przeciwno\u015bciami. Musia\u0142y zobaczy\u0107, \u017ce da si\u0119 my\u015ble\u0107 i \u017cy\u0107 inaczej. Drugi cz\u0142owiek mo\u017ce tak\u017ce wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w moich walkach. Dodawa\u0107 otuchy, wzi\u0105\u0107 na siebie cz\u0119\u015b\u0107 odpowiedzialno\u015bci, wspom\u00f3c swoimi talentami. Kiedy ogarnia nas strach lub rozpacz to przyjaciel jest w\u0142a\u015bnie tym, kt\u00f3ry wali nas po g\u0142owie wielkim papierowym wachlarzem \u2013 metaforycznie lub nie \u2013 po to \u017ceby\u015bmy si\u0119 otrz\u0105sn\u0119li.<\/span><\/p>\n

\n

C\u00f3\u017c to jest prawda?<\/strong><\/h3>\n
\n

Wydawa\u0107\u00a0 by si\u0119 mog\u0142o, \u017ce przes\u0142anie p\u0142yn\u0105ce z Persony to skuteczny \u015brodek na osi\u0105gni\u0119cie coachgazmu. Idealizm, indywidualizm, pozytywne my\u015blenie, wiara w moc sprawcz\u0105 i pot\u0119g\u0119 \u015bwiadomo\u015bci, silny subiektywizm. I wszystko niby si\u0119 zgadza, ale jednak nie do ko\u0144ca. Fantomowi Z\u0142odzieje stawiaj\u0105 wyra\u017ane ograniczenia dla su\u0142tan\u00f3w motywacji przekonuj\u0105cych, \u017ce \u201cMo\u017cesz wszystko!\u201d. Nasi bohaterowie deklaruj\u0105, \u017ce to co robi\u0105 to realizacja sprawiedliwo\u015bci. Gardz\u0105 zepsutymi doros\u0142ymi, os\u0105dzaj\u0105 ich pragnienia i spos\u00f3b wprowadzania w \u017cycie. Kradzie\u017c serca to przywr\u00f3cenie \u0142adu, sytuacji w\u0142a\u015bciwej i po\u017c\u0105danej. Lecz co jest naprawd\u0119 miar\u0105 dla tej sprawiedliwo\u015bci? Oni sami, prawo stanowione czy mo\u017ce prawo natury? Wed\u0142ug czego os\u0105dzi\u0107 serce?<\/span><\/p>\n

Bohaterowie m\u00f3wi\u0105c o sprawiedliwo\u015bci u\u017cywaj\u0105 cz\u0119sto sformu\u0142owania \u201cmoja sprawiedliwo\u015b\u0107\u201d, sugeruj\u0105, \u017ce jest to ich indywidualne pojmowanie. Je\u017celi by jednak tak by\u0142o, to dzia\u0142alno\u015b\u0107 Fantomowych Z\u0142odziei opiera\u0142aby si\u0119 na dosy\u0107 s\u0142abych podstawach. \u017beby co\u015b uzna\u0107 za zaburzone, b\u0142\u0119dne to musi istnie\u0107 stosowna norma, granice, w kt\u00f3rych realizuje si\u0119 dobro w\u0142a\u015bciwe dla danej sytuacji czy zachowania. Je\u017celi uznamy, \u017ce norma jest wzgl\u0119dna, \u017ce ka\u017cdy j\u0105 ustala indywidualnie, to wtedy rzeczywi\u015bcie Fantomowi Z\u0142odzieje s\u0105 przest\u0119pcami i nielegalnie pr\u00f3buj\u0105 zmieni\u0107 czyje\u015b serce. To, \u017ce oni uwa\u017caj\u0105 dane zachowanie za zaburzone nie znaczy, \u017ce maj\u0105 racj\u0119. Po prostu przyj\u0119li takie a nie inne kryteria. Ich oponenci przyj\u0119li inne. Kto ma racj\u0119? Ka\u017cdy i nikt, bo samo pytanie o racj\u0119 jest wtedy absurdalne. Jedyne co si\u0119 w takiej sytuacji liczy, to kto ma wy\u017cszy level.<\/span><\/p>\n

Wydaje si\u0119 jednak\u017ce, \u017ce zaburzenie serca jest rzecz\u0105 jak najbardziej obiektywn\u0105. W \u015bwiecie Persony wykrzywienie pragnie\u0144 nabiera realnych kszta\u0142t\u00f3w. Nie jest rzecz\u0105 podlegaj\u0105c\u0105 dyskusji. Czyjego\u015b zaburzenia mo\u017cna dotkn\u0105\u0107, porozmawia\u0107 z nim, zobaczy\u0107 je. Nie mo\u017cna zarzuci\u0107 Fantomowym Z\u0142odziejom, \u017ce to tylko ich subiektywne odczucie, \u017ce kto\u015b ma wykrzywione pragnienia albo b\u0142\u0119dne przekonania. Jest to rzecz niepodwa\u017calna. Je\u017celi za\u015b obiektywne s\u0105 zaburzenia, to r\u00f3wnie\u017c i normy. Nie jest wi\u0119c tak, \u017ce ka\u017cdy mo\u017ce \u017cy\u0107 jak mu si\u0119 podoba. Albo inaczej, mo\u017ce \u017cy\u0107 jak chce, ale musi liczy\u0107 si\u0119 z tym, \u017ce to b\u0119dzie oceniane w perspektywie dobra i z\u0142a, prawid\u0142owo\u015bci i b\u0142\u0119du. I nie jest wyt\u0142umaczeniem, \u017ce kto\u015b szed\u0142 za g\u0142osem serca, \u017ce poczu\u0142, \u017ce musi zrobi\u0107 tak, a nie inaczej. Je\u017celi to by\u0142o z\u0142e, to to by\u0142o z\u0142e bezdyskusyjnie, prawdziwie z\u0142e. S\u0142usznie zatem Fantomowi Z\u0142odzieje chc\u0105 kra\u015b\u0107 zaburzone serca. Broni\u0105\u00a0 normy, obiektywnych zasad. Naprawiaj\u0105 to co popsute, to co nie dzia\u0142a tak jak powinno. Czym jest sprawiedliwo\u015b\u0107 o kt\u00f3rej m\u00f3wi\u0105? To pragnienie, \u017ceby dana rzecz realizowa\u0142a swoj\u0105 natur\u0119, \u017ceby wszystko odbywa\u0142o si\u0119 tak jak powinno, w ramach \u015bci\u015ble okre\u015blonych zasad.<\/span><\/p>\n

\n

Kto decyduje o Twoim \u017cyciu?<\/strong><\/h3>\n
\n

\"Medytacje<\/a><\/span><\/p>\n

Wa\u017cnym zagadnieniem, z kt\u00f3rym mierz\u0105 si\u0119 bohaterowie gry, jest pytanie oto czy posiadaj\u0105 kontrol\u0119 nad swoim \u017cyciem, kto, tak naprawd\u0119, jest organem decyduj\u0105cym. Z jednej strony po pokonaniu Cieni r\u00f3\u017cnych os\u00f3b w Mementos lub Pa\u0142acach s\u0142ysz\u0105 wyt\u0142umaczenia, \u017ce to wszystko przez presj\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa lub rodziny, \u017ce to warunki zmusi\u0142y do takiego a nie innego post\u0119powania. Z drugiej strony, sami bohaterowie \u0142api\u0105 si\u0119 na tym, \u017ce ich decyzje i spos\u00f3b w jaki funkcjonowali by\u0142y motywowane oczekiwaniami innych ludzi, l\u0119kiem przed ocen\u0105, poczuciem s\u0142abo\u015bci czy winny. St\u0105d ostatecznie osi\u0105 konfliktu w Personie jest zagadnienie odpowiedzialno\u015bci za w\u0142asne \u017cycie, tego czy wolisz si\u0119 wyrzec wolno\u015bci i kontroli, czy mo\u017ce przybierzesz postaw\u0119 buntu.<\/span><\/p>\n

Buntownik jest przede wszystkim cz\u0142owiekiem czujnym. Tak jak z\u0142odziej. Martin Heidegger pisa\u0142, \u017ce g\u0142os sumienia m\u00f3wi \u201cChciej mie\u0107 sumienie\u201d. Wbrew temu co mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107, wyd\u017awi\u0119k Persony nie jest taki, \u017ce nale\u017cy \u015blepo pod\u0105\u017ca\u0107 za w\u0142asnym sercem. Cz\u0142owiek wolny zaprezentowany w grze to cz\u0142owiek wolny wzgl\u0119dem g\u0142osu swojego serca. Rebelia do kt\u00f3rej jeste\u015bmy wezwani, to umiej\u0119tno\u015b\u0107 zdystansowania si\u0119, krytycznego spojrzenia. Trzeba nam zajrze\u0107 w g\u0142\u0105b siebie i przyj\u0105\u0107 postaw\u0119 s\u0119dziego. Zobaczy\u0107 rzeczy, kt\u00f3re znajduj\u0105 si\u0119 tam tylko dlatego, \u017ce kto\u015b inny je tam w\u0142o\u017cy\u0142. Oceni\u0107, czy przekonania, kt\u00f3re \u017cywimy s\u0105 rzeczywi\u015bcie prawdziwe czy mo\u017ce jest tak, \u017ce nie maj\u0105 \u017cadnego sensu i uzasadnienia. Zastanowi\u0107 si\u0119, czy pragnienia kt\u00f3rymi si\u0119 kieruje s\u0105 dobre czy z\u0142e. Albo, czy nie zosta\u0142y w jaki\u015b spos\u00f3b wykrzywione. G\u0142\u00f3wna walka przedstawiona w Personie, to w rzeczywisto\u015bci dochodzenie do odpowiedzialno\u015bci. Kiedy ukradniesz serce, to stajesz si\u0119 jego w\u0142a\u015bcicielem. Czyli ty decydujesz, co znajduje si\u0119 w nim, a co nale\u017cy usun\u0105\u0107 lub zmieni\u0107. By\u0107 buntownikiem, to \u015bwiadomie wybiera\u0107 to, czym si\u0119 w \u017cyciu kieruje i nie zrzuca\u0107 odpowiedzialno\u015bci na co\u015b lub kogo\u015b innego.<\/span><\/p>\n

Co jednak zostanie w \u017cyciu po takim buncie? Mog\u0142oby si\u0119 bowiem wydawa\u0107, \u017ce bunt oznacza\u0107 b\u0119dzie spalenie do go\u0142ej ziemi wszystkiego co by\u0142o i tworzenie od nowa. Ot\u00f3\u017c nie tym razem. Je\u017celi spojrze\u0107 na postaci w Personie, to w wi\u0119kszo\u015b\u0107 ich bunt nie polega\u0142 na niszczeniu, lecz na oczyszczeniu. Ich cele \u017cyciowe czy pasje nie zmienia\u0142y si\u0119 wcale lub w niewielkim stopniu. Byli jednak szcz\u0119\u015bliwsi, \u017cycie ich bardziej satysfakcjonowa\u0142o, a co najwa\u017cniejsze, potrafili si\u0119 przeciwstawi\u0107 je\u017celi kto\u015b ich namawia\u0142 do czego\u015b z\u0142ego. Bunt pozwoli\u0142 im odkry\u0107 now\u0105 motywacj\u0119 do starych rzeczy, da\u0142 te\u017c si\u0142\u0119 do przezwyci\u0119\u017cania trudno\u015bci. Edmund Husserl mia\u0142 stwierdzi\u0107, \u017ce ka\u017cdy w \u017cyciu powinien chocia\u017c raz podda\u0107 pod w\u0105tpienie to, w jaki spos\u00f3b \u017cyje. I nie chodzi wcale oto, \u017ce trzeba wszystko zmienia\u0107. Nale\u017cy jednak dokona\u0107 \u015bwiadomego wyboru.<\/span><\/p>\n

W grze pojawia si\u0119 ankieta z pytaniem \u201cCzy wierzysz w istnienie Fantomowych Z\u0142odziei?\u201d. Jest to w gruncie rzeczy najwa\u017cniejsze pytanie gry i stanowi odpowiednik dla pytania Heideggera. Fantomowi Z\u0142odzieje w grze walczyli za ludzi, kt\u00f3rzy nie chcieli mie\u0107 sumienia, kt\u00f3rzy wyrzekli si\u0119 odpowiedzialno\u015bci. Je\u017celi twierdzisz, \u017ce istniej\u0105, to znaczy, \u017ce opowiadasz si\u0119 za wolno\u015bci\u0105 i \u015bwiadomym \u017cyciem. Za tym, \u017ce cz\u0142owiek nie jest marionetk\u0105 swoich pop\u0119d\u00f3w i pragnie\u0144, nie jest te\u017c robotem zaprogramowanym przez spo\u0142ecze\u0144stwo. Zobowi\u0105zujesz si\u0119 te\u017c do walki. I niewa\u017cne, czy twoj\u0105 wym\u00f3wk\u0105 s\u0105 uwarunkowania wewn\u0119trzne czy zewn\u0119trzne. Chciej wzi\u0105\u0107 odpowiedzialno\u015b\u0107. Tak, b\u0119dzie ci\u0119\u017cko. Tak, b\u0119dzie to nieprzyjemne i pewnie zaboli. Ale chciej.<\/span><\/p>\n

To jak, wierzysz w istnienie Fantomowych Z\u0142odziei Serc?<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czy zdarzy\u0142o wam si\u0119 kiedy\u015b obejrze\u0107 film po kt\u00f3rym poczuli\u015bcie si\u0119 zainspirowani do jakiego\u015b dzia\u0142ania? Przeczytali\u015bcie ksi\u0105\u017ck\u0119, kt\u00f3ra zmieni\u0142a co\u015b w waszym \u017cyciu? Natrafili\u015bcie na artyku\u0142, kt\u00f3ry zmusi\u0142 was do refleksji? Pewnie tak. Czy jednak do tego samego zdolne s\u0105 gry? Czy s\u0105 one w stanie si\u0119gn\u0105\u0107 g\u0142\u0119bi cz\u0142owieka i … Wi\u0119cej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":20,"featured_media":127047,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_wpscppro_dont_share_socialmedia":false,"_wpscppro_custom_social_share_image":0,"_facebook_share_type":"","_twitter_share_type":"","_linkedin_share_type":"","_pinterest_share_type":"","_linkedin_share_type_page":"","_instagram_share_type":"","_medium_share_type":"","_threads_share_type":"","_google_business_share_type":"","_selected_social_profile":[],"_wpsp_enable_custom_social_template":false,"_wpsp_social_scheduling":{"enabled":false,"datetime":null,"platforms":[],"status":"template_only","dateOption":"today","timeOption":"now","customDays":"","customHours":"","customDate":"","customTime":"","schedulingType":"absolute"},"_wpsp_active_default_template":true},"categories":[1231],"tags":[166,35,1062,339,973,167],"coauthors":[532],"class_list":["post-5749","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-publicystyka","tag-atlus","tag-jrpg","tag-katsura-hashino","tag-persona-5","tag-publicystyka","tag-shin-megami-tensei","entry"],"pp_statuses_selecting_workflow":false,"pp_workflow_action":"current","pp_status_selection":"publish","aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5749","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/20"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5749"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5749\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":216920,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5749\/revisions\/216920"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/127047"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5749"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5749"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5749"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcoauthors&post=5749"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}