{"id":5770,"date":"2020-02-04T00:01:51","date_gmt":"2020-02-03T22:01:51","guid":{"rendered":"https:\/\/shinigami.pl\/?p=5770"},"modified":"2022-01-22T23:28:05","modified_gmt":"2022-01-22T21:28:05","slug":"rozmowy-dla-doroslych-01-o-personie-5-konformizmie-ruskich-trollach-i-soli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/shinigami.pl\/?p=5770","title":{"rendered":"Rozmowy dla doros\u0142ych #1"},"content":{"rendered":"
<\/div>

Arystoteles mia\u0142 powiedzie\u0107, \u017ce cz\u0142owiek jest zwierz\u0119ciem spo\u0142ecznym. Jednostki kszta\u0142tuj\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwa, spo\u0142ecze\u0144stwa kszta\u0142tuj\u0105 jednostki (a niebo jest niebieskie). Wdzi\u0119czny temat dla r\u00f3\u017cnego rodzaju tw\u00f3rc\u00f3w, prawdziwie niewyczerpalna kopalnia temat\u00f3w. Dzi\u015b spojrzymy, jak t\u0119 relacj\u0119 pr\u00f3buje ukaza\u0107 Persona 5 \u2013 wytw\u00f3r kultury, kt\u00f3ra w podr\u0119cznikowym ukazaniu silnie pojmuje cz\u0142owieka jako trybik spo\u0142ecznej maszyny.<\/strong><\/span><\/p>\n

\n

<\/span><\/p>\n

Moim dzisiejszym rozm\u00f3wc\u0105 (i zapewne sta\u0142ym go\u015bciem tej serii) jest Piwni-chan \u2013 p\u00f3\u0142 forumowy troll, p\u00f3\u0142 mangofan, p\u00f3\u0142 absolwent prawa, w ca\u0142o\u015bci mi\u0142o\u015bnik r\u00f3\u017cnej ma\u015bci gier. Inspirowani przez Person\u0119 spr\u00f3bujemy rzuci\u0107 odrobin\u0119 \u015bwiat\u0142a na meandry egzystencji cz\u0142owieka w spo\u0142ecze\u0144stwie i zastanowimy si\u0119, czy Goebels mia\u0142 racj\u0119 m\u00f3wi\u0105c, \u017ce k\u0142amstwo powtarzane tysi\u0105c razy staje si\u0119 prawd\u0105.<\/span><\/p>\n

Nocny Misiek: <\/strong>Mamy w Personie 5 scen\u0119, gdy brak wiary spo\u0142ecze\u0144stwa w czyje\u015b istnienie powoduje, \u017ce ten kto\u015b rzeczywi\u015bcie zaczyna znika\u0107. Czy ludzie jako pewna grupa rzeczywi\u015bcie maj\u0105 a\u017c tak\u0105 moc, \u017ce jak w co\u015b wierz\u0105 to staje si\u0119 to prawd\u0105?<\/span><\/p>\n

Piwni-chan:<\/strong> To pytanie mo\u017cna roz\u0142o\u017cy\u0107 na kilka aspekt\u00f3w. Ludzie bez w\u0105tpienia maj\u0105 umiej\u0119tno\u015bci do tego, aby ich \u201cwierzenia\u201d uczyni\u0107 rzeczywisto\u015bci\u0105. Jednym z prostszych przyk\u0142ad\u00f3w by\u0142aby wiara w swoje umiej\u0119tno\u015bci czy wiedz\u0119, dzi\u0119ki czemu jednostki s\u0105 w stanie dostawa\u0107 si\u0119 na wymarzone studia, wymarzonej pracy i tym podobne. Drugi aspekt to kwestie moralne. Prawo, kt\u00f3re reguluje sporo aspekt\u00f3w dzisiejszego \u017cycia, odk\u0105d tylko powsta\u0142a cywilizacja, ma swoje korzenie w wierzeniach. Cz\u0119stokro\u0107 \u015bwi\u0119te ksi\u0119gi by\u0142y pisane przez prorok\u00f3w, czy inne osoby b\u0119d\u0105ce natchnione wy\u017cszymi istotami ni\u017c ludzie. Ksi\u0119gi te wielokrotnie zawiera\u0142y w sobie r\u00f3\u017cnego rodzaju zasady, prawa i obowi\u0105zki, kt\u00f3rymi przedstawiciele danego wyznania kierowali si\u0119 w \u017cyciu, tak wi\u0119c znowu wierzenia (chocia\u017c innego typu, ni\u017c wcze\u015bniej wymienione) wp\u0142ywaj\u0105 na \u015bwiat, nie tylko jednostkowo, czyli w sytuacji, gdzie dana osoba obiera sobie dany kodeks moralny, ale r\u00f3wnie\u017c na poziomie spo\u0142ecze\u0144stwa, gdzie ludzie musz\u0105 dostosowywa\u0107 swoje zachowania do pewnych standard\u00f3w. Do tego mog\u0105 doj\u015b\u0107 rozwa\u017cania o faktycznie kreowanie rzeczywisto\u015bci na poziomie metafizycznym. Tutaj te\u017c pojawiaj\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cne teorie, jakoby ludzkie wierzenia by\u0142y w stanie wp\u0142ywa\u0107 na fundamenty tego z czego sk\u0142ada si\u0119 otaczaj\u0105cy nas \u015bwiat (i z czego ten \u015bwiat faktycznie si\u0119 sk\u0142ada). Kwestie tego, czy absoluty istnia\u0142y przed lud\u017ami, czy ludzie je stworzyli r\u00f3wnie\u017c pojawiaj\u0105 si\u0119 w fikcji (na my\u015bl przychodzi cho\u0107by Warhammer 40k i to jak postrzeganie rzeczywisto\u015bci wp\u0142ywa na ni\u0105) aczkolwiek tutaj jeszcze brak odpowiednich narz\u0119dzi, kt\u00f3re umo\u017cliwi\u0142yby ostateczn\u0105 odpowied\u017a. Najwi\u0119ksze grupy religijne \u015bwiata uznaj\u0105, jakoby wy\u017csze istoty istnia\u0142y przed lud\u017ami, gdzie w\u0142a\u015bnie B\u00f3g-kreator jest odpowiedzialny za stworzenie wszystkiego. Ale ko\u0144cz\u0105c lekki offtop, to wierzenia jako takie jak najbardziej maj\u0105 wp\u0142yw na \u015bwiat.<\/span><\/p>\n

Nocny Misiek:<\/strong>\u00a0Czy wierzenia grupy ludzi mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 prawd\u0105? To, \u017ce ja motzno uwierz\u0119 w to, \u017ce mog\u0119 polecie\u0107 jak skocz\u0119 z okna nie spowoduje, \u017ce polec\u0119. A przynajmniej nie do g\u00f3ry.<\/span><\/p>\n

Piwni-chan:<\/strong> Abstrahuj\u0105c od latania w d\u00f3\u0142 z 10 pi\u0119tra, to pewne wierzenia mog\u0105 sta\u0107 si\u0119 prawd\u0105 i bior\u0105c pod uwag\u0119 powy\u017csze rozwa\u017cania mo\u017cna przyj\u0105\u0107 takie stanowisko. Trzeba jednak r\u00f3wnie\u017c pami\u0119ta\u0107 o \u201cobiektywnej rzeczywisto\u015bci\u201d. Ludzie wierz\u0105cy w k\u0142amstwa, fa\u0142szyw\u0105 propagand\u0119, czy modne od kilku lat \u201cfake newsy\u201d nie sprawiaj\u0105, \u017ce wydarzenie opisany w nieprawdziwy spos\u00f3b staje si\u0119 \u201cobiektywn\u0105 prawd\u0105\u201d (wbrew temu co twierdzono w pewnych czasach jakoby k\u0142amstwo powt\u00f3rzone tysi\u0105c razy stawa\u0142o si\u0119 prawd\u0105). Ale czy dla tych ludzi, ma to znaczenie, skoro s\u0105 przekonani, \u017ce dane wydarzenie wydarzy\u0142o si\u0119 w taki spos\u00f3b? Dla jakiej\u015b cz\u0119\u015bci zapewne tak, poniewa\u017c ludzie posiadaj\u0105 umiej\u0119tno\u015b\u0107 krytycznego my\u015blenia i weryfikuj\u0105 informacje. Jednak\u017ce nie dotyczy to ka\u017cdego przedstawiciela naszego gatunku, tak wi\u0119c \u201cwiara\u201d r\u00f3wnie\u017c ma swoj\u0105 ciemniejsz\u0105 stron\u0119, gdzie fakty s\u0105 przek\u0142amywane, naginane albo przemilczane dla osi\u0105gni\u0119cia odpowiednich, szeroko rozumianych, zysk\u00f3w. Ostatecznie powiedzie\u0107 trzeba, i\u017c to, w co ludzie wierz\u0105, ma bardzo silny wp\u0142yw na otaczaj\u0105cy nas \u015bwiat i mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c zmienia\u0107 \u201cobiektywn\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107\u201d, chocia\u017c nie z meta poziomu, a jedynie odbieranie jej przez ludzi<\/span><\/p>\n

Nocny Misiek:<\/strong>\u00a0Ciekawy jest przytoczonym przez Ciebie \u015bwiat Warhammera, gdzie wiara powo\u0142uje do istnienia bog\u00f3w. Ale zosta\u0144my na razie na Ziemi. Wyobra\u017a sobie, \u017ce jeste\u015b cz\u0142onkiem jakiej\u015b grupy spo\u0142ecznej, dajmy na to \u201cK\u00f3\u0142ko przyjaci\u00f3\u0142 Hatsune Miku\u201d. Uto\u017csamiasz si\u0119 z t\u0105 zbiorowo\u015bci\u0105, jej pogl\u0105dami, zwyczajami. R\u00f3wnocze\u015bnie na forum pojawiaj\u0105 si\u0119 posty, \u017ce fani wspomnianego wcze\u015bniej Warhammera to troglodyci i barbarzy\u0144cy, kto\u015b tam wrzuci zdj\u0119cie posta, jak mu kto\u015b chamsko odpisa\u0142, inny powie, \u017ce \u201cto sajsfikszyn to wogule przerysowane i niepowa\u017cne\u201d. Osobi\u015bcie \u017cadnego nie znasz i nie mia\u0142e\u015b okazji si\u0119 przekona\u0107 o tym. Problem w tym, \u017ce gdy ju\u017c jakiego\u015b poznasz, to b\u0119dziesz mia\u0142 w g\u0142owie ca\u0142y zestaw uprzedze\u0144, kt\u00f3re prawdopodobnie prze\u0142o\u017c\u0105 si\u0119 na to, \u017ce si\u0119 zdystansujesz i b\u0119dziesz mia\u0142 lekcewa\u017c\u0105ce podej\u015bcie. Ten cz\u0142owiek ju\u017c zosta\u0142 przypisany do szufladki \u201cwr\u00f3g\u201d. I mo\u017cliwe, \u017ce si\u0119 nim rzeczywi\u015bcie stanie, no bo kto lubi, gdy kto\u015b go traktuje protekcjonalnie. Wiara Twojej grupy spo\u0142ecznej wytworzy ci przeciwnika w prawdziwym \u017cyciu.<\/span><\/p>\n

\"Rozmowy<\/a><\/span><\/p>\n

Piwni-chan:<\/strong> Daleko jeszcze?<\/span><\/p>\n

Nocny Misiek:<\/strong>\u00a0Daleko, mam natchnienie. My ludzie jeste\u015bmy istotami spo\u0142ecznymi i lubimy by\u0107 cz\u0119\u015bci\u0105 grupy, chcemy, \u017ceby byli jacy\u015b \u201cnasi\u201d. I \u017ale si\u0119 czujemy, gdy odstajemy od tych \u201cnaszych\u201d. Ten mechanizm mo\u017ce by\u0107 potencjalnie bardzo niebezpieczny. Tym bardziej je\u017celi kto\u015b by chcia\u0142 go \u015bwiadomie u\u017cy\u0107. Ile to si\u0119 razy s\u0142yszy, \u017ce \u201cprawdziwy gracz to gra w [tu wpisz nazw\u0119 swojego ulubionego gatunku], a reszta to normiki i ka\u017cuale\u201d lub inne tego typu sformu\u0142owania. Mnie przepe\u0142nia duma, bo jestem cz\u0142onkiem elitarnej grupy. Natomiast inni ludzie zostaj\u0105 w jaki\u015b spos\u00f3b w moich oczach zdegradowani, ich warto\u015b\u0107 zostaje umniejszona, moje przekonania w jaki\u015b spos\u00f3b neguj\u0105 ich istnienie. Chocia\u017c to raczej nie ma, a\u017c tak widowiskowego rezultatu jak w Personie. A skoro nie wierz\u0119, \u017ce ten kto\u015b jest na r\u00f3wni ze mn\u0105, to czemu mia\u0142bym go traktowa\u0107 jak r\u00f3wnego sobie? Tu by nale\u017ca\u0142o postawi\u0107 pytanie: czy moja opinia co\u015b zmienia rzeczywi\u015bcie w godno\u015bci tych ludzi?<\/span><\/p>\n

Piwni-chan:<\/strong> Sugerujesz, \u017ce wszyscy ludzie maj\u0105 jak\u0105\u015b godno\u015b\u0107? Odwa\u017cne.<\/span><\/p>\n

Nocny Misiek:<\/strong> Karczoch ci w oko, nie przerywaj. Kontynuuj\u0105c, moja opinia nie narusza godno\u015bci innych ludzi. Prawda jaka jest taka by\u0142a. Ale na poziomie osobistej moralno\u015bci, czyli tego co wyznacza regu\u0142y dla post\u0119powania, to liczy si\u0119 moje pojmowanie prawdy. No i co z tego, \u017ce ja mia\u0142em pierwsze\u0144stwo, jak on mia\u0142 czo\u0142g. M\u00f3wisz, \u017ce \u201cfake newsy\u201d nie tworz\u0105 obiektywnej prawdy. Ale jako\u015b ruscy i reptilia\u0144scy agenci spowodowali memami, \u017ce Trump wygra\u0142\u2026<\/span><\/p>\n

\"Rozmowy<\/a><\/span><\/p>\n

Piwni-chan: <\/strong>Na samym pocz\u0105tku monologu wspomina\u0142e\u015b o szkalunku medi\u00f3w. Je\u017celi chodzi o ten temat, to ludzie maj\u0105 r\u00f3\u017cne formy reakcji na krytyk\u0119, g\u0142ownie zale\u017cne od samej krytyki. Je\u017celi ocena danego dzie\u0142a ogranicza si\u0119 do \u201cx to guwno lol iks de\u201c, to trudno si\u0119 przejmowa\u0107 takimi s\u0142owami (szczeg\u00f3lnie, gdy dana osoba poproszona o wyja\u015bniania nie jest w stanie ich za bardzo ich rozwin\u0105\u0107). Z drugiej strony, gdy opinia przedstawia jak\u0105\u015b warto\u015b\u0107 poznawcz\u0105, jest czym\u015b wi\u0119cej (i \u201coponent\u201d jest ch\u0119tny do wymiany zda\u0144), to mo\u017cna z takimi tezami dyskutowa\u0107. Czasem, gdy taka osoba nie ma wystarczaj\u0105cej wiedzy i obeznania w danym temacie, mo\u017cna j\u0105 wyprowadzi\u0107 z b\u0142\u0119du i by\u0107 mo\u017ce przekona\u0107 do swoich racji i zmiany opinii.<\/span><\/p>\n

Nocny Misiek: <\/strong>Przekona\u0107 kogo\u015b do swojej opinii w internecie to powa\u017cny wyczyn. Ludzie nie przychodz\u0105 tam internetu \u017ceby dowiedzie\u0107 si\u0119, o tym, \u017ce s\u0105 w b\u0142\u0119dzie.<\/span><\/p>\n

Piwni-chan:<\/strong> Zadaniem o\u015bwieconych jest nie\u015b\u0107 iluminacj\u0119 niedoinformowanym<\/span><\/p>\n

Nocny Misiek:<\/strong>\u00a0Pewnie si\u0119 cieszysz, \u017ce nie musisz tego robi\u0107?<\/span><\/p>\n

Piwni-chan:<\/strong>\u00a0Ech, taka to rozmowa z plebsem. W ka\u017cdym razie, ludzie ch\u0119tni do zmiany swojego zdania stanowi\u0105 promil u\u017cytkownik\u00f3w na necie. Jeszcze mniejsz\u0105 grup\u0105 s\u0105 ludzie, b\u0119d\u0105cy (czy to w przesz\u0142o\u015bci czy tera\u017aniejszo\u015bci) fanami\/antyfanami, kt\u00f3rzy analizuj\u0105c dane dzie\u0142o roz\u0142o\u017cyli je na czynniki pierwsze i dok\u0142adnie wskazuj\u0105 b\u0142\u0119dy i problemy jakie wyst\u0119puj\u0105 w danej tw\u00f3rczo\u015bci (a pami\u0119ta\u0107 trzeba, \u017ce w popkulturze nie ma dzie\u0142a idealnego). Tego typu krytyka jest najcenniejsza i przedstawia spor\u0105 warto\u015b\u0107 dla ka\u017cdego, bo mo\u017cna z niej wyci\u0105gn\u0105\u0107 nauk\u0119, je\u017celi tylko ma ku temu ch\u0119\u0107, czy to b\u0119d\u0105c tw\u00f3rc\u0105 danego dzie\u0142a, czy te\u017c m\u0142odym, aspiruj\u0105cym pisarzem. Ale no, o ile rzeczowych krytyk\u00f3w jest promil, tak ludzi wci\u0105gaj\u0105cych wnioski z ich dzia\u0142alno\u015bci jest jeszcze mniej. Wystarczy przypomnie\u0107 jak\u0105 g\u00f3wnoburz\u0105 s\u0105 ostatnie filmy SW, szczeg\u00f3lnie Ostatni Jedi, kt\u00f3ry zmaga si\u0119 z Everestem problem\u00f3w, a mimo to tw\u00f3rcy (i cz\u0119\u015b\u0107 fan\u00f3w) nie s\u0105 w stanie zmierzy\u0107 si\u0119 z negatywnymi opiniami (m\u00f3wi\u0119 oczywi\u015bcie o tych rzeczowych).<\/span><\/p>\n

Nocny Misiek:<\/strong> U, w komentarzach burz\u0119 czuj\u0119 ja. Mo\u017ce lepiej nie dobija\u0107 nieboraka?<\/span><\/p>\n

\"Rozmowy<\/a><\/span><\/p>\n

Piwni-chan:<\/strong> Trzeba niestety powiedzie\u0107 t\u0119 bolesn\u0105 prawd\u0119, ostatnie filmy SW s\u0105 w najlepszym przypadku przeci\u0119tne. W najgorszym mocno s\u0142abe. Ale przy okazji zar\u00f3wno negatywnych opinii, jak i poniek\u0105d SW, trzeba te\u017c wspomnie\u0107 o tak zwanych psychofanach, ludziach, kt\u00f3rzy ka\u017cd\u0105 krytyk\u0119 dzie\u0142a odbieraj\u0105 jako atak na ich osob\u0119. Ci ludzie s\u0105 szkodliwi dla siebie, bo zamykaj\u0105 usta ka\u017cdej formie innej opinii (s\u0142usznej i nies\u0142usznej, rzeczowej i bezwarto\u015bciowej) i we w\u0142asnym kokonie (czy jak kto\u015b woli tworz\u0105 sw\u00f3j \u201cecho chamber\u201d, szczeg\u00f3lnie gdy jest ich wi\u0119ksza ilo\u015b\u0107), nie bior\u0105c w og\u00f3le pod uwag\u0119 tego, \u017ce druga strona by\u0107 mo\u017ce ma racj\u0119. S\u0105 te\u017c szkodliwi dla ca\u0142ej szeroko rozumianej popkultury z tego powodu, \u017ce tw\u00f3rcy zamiast wyci\u0105ga\u0107 wnioski z warto\u015bciowych recenzji i pracowa\u0107 nad tym, aby ich tw\u00f3rczo\u015b\u0107 by\u0142a jak najlepsza, spoczywaj\u0105 na laurach i tworz\u0105 dzie\u0142a w najlepszym przypadku przeci\u0119tne. A troch\u0119 wracaj\u0105c, to \u201cfake newsy\u201d nie tworz\u0105 \u201cobiektywnej prawdy\u201d, tylko kszta\u0142tuj\u0105 pojmowanie \u015bwiata przez grupy ludzi, kt\u00f3ry przyjmuj\u0105 je bez krytyki i weryfikacji \u017ar\u00f3de\u0142.<\/span><\/p>\n

Nocny Misiek:<\/strong> Scholastycy m\u00f3wili, \u017ce prawda to jest zgodno\u015b\u0107 my\u015bli z rzeczywisto\u015bci\u0105, czym dawali \u201cpierwsze\u0144stwo\u201d rzeczywisto\u015bci. \u201cFake newsy\u201d to masz ruch w przeciwnym kierunku. Tylko czy rzeczywisto\u015b\u0107 b\u0119dzie poruszona takimi staraniami?<\/span><\/p>\n

Piwni-chan:<\/strong>\u00a0No w\u0142a\u015bnie nie b\u0119dzie. Ludzie mog\u0105 uwa\u017ca\u0107, \u017ce 2+2=5 i nawet tworzy\u0107 ca\u0142e organizacje zbudowane na fundamentach podobnych b\u0142\u0119dnych idei, ale ostatecznie nie sprawia to, \u017ce ich \u201cprawda\u201d jest obiektywizmem. To, \u017ce mimo to mog\u0105 kszta\u0142towa\u0107 szeroko rozumian\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 jest inn\u0105 spraw\u0105, bo ludzie lubi\u0105 ulega\u0107 w\u0142asnym prze\u015bwiadczeniom, czuj\u0105 si\u0119 bezpiecznie, gdy ich przekonania s\u0105 potwierdzane przez innych (szczeg\u00f3lnie wa\u017cnych) ludzi. P\u00f3\u0142 biedy, gdy ci inni ludzie nie maj\u0105 z\u0142ych zamiar\u00f3w, ale gdy m\u00f3wi\u0105 i robi\u0105 pewne rzeczy dla osi\u0105gni\u0119cia jakiego\u015b celu (najgorzej, gdy jest to niecny cel) to sytuacja ulega zmianie. Najlepiej by\u0142oby, gdyby ka\u017cdy cz\u0142owiek po us\u0142yszeniu czego\u015b w telewizji\/radiu, przeczytaniu czego\u015b na necie\/w gazecie sprawdzi\u0142, czy to faktycznie jest prawda i analizowa\u0142 niuanse. Ale w codziennej prozie \u017cycia, po powrocie z pracy\/zaj\u0119\u0107 nie ka\u017cdy ma ochot\u0119 robi\u0107 pras\u00f3wk\u0119 z ka\u017cdej, nawet najmniej istotnej, pierdo\u0142y, z powodu braku czasu, si\u0142y czy ch\u0119ci. Doba ma jednak ledwie 24 godziny, st\u0105d pewne rzeczy nie otrzymuj\u0105 wi\u0119kszego przedzia\u0142u czasowego.<\/span><\/p>\n

\"Rozmowy<\/a><\/span><\/p>\n

Nocny Misiek: <\/strong>Je\u017celi czerpi\u0119 poczucie warto\u015bci z przynale\u017cno\u015bci do grupy, to ci\u0119\u017cko, \u017ceby nie przyjmowa\u0107 osobi\u015bcie atak\u00f3w na ni\u0105. Z kolei kwestia tego, \u017ce dyskusj\u0119 nad jakim\u015b filmem, serialem czy ksi\u0105\u017ck\u0105 traktuje si\u0119 osobi\u015bcie jest w pewnym sensie dla mnie niepoj\u0119ta, bo jest to dosy\u0107 irracjonalne, ale z drugiej strony sam te\u017c widz\u0119 po sobie, \u017ce emocje wchodz\u0105 do gry, jak kto\u015b szkaluje co\u015b co lubi\u0119.<\/span><\/p>\n

Piwni-chan:<\/strong> Ano, takie zarzutki na ulubion\u0105 chi\u0144sk\u0105 bajk\u0119 kolegi zawsze bawi\u0105<\/span><\/p>\n

Nocny Misiek: <\/strong>Zale\u017cy, czy to ty jeste\u015b ofiar\u0105 zarzutki.<\/span><\/p>\n

Piwni-chan:<\/strong>\u00a0Pomijaj\u0105c kwestie trolowania, to dyskusje nad sztuk\u0105 s\u0105 jak najbardziej po\u017c\u0105danym zjawiskiem z powod\u00f3w, o kt\u00f3rych wspomina\u0142em wy\u017cej. Doda\u0107 do tego mo\u017cna sytuacje, gdy pewne pomys\u0142y s\u0105 zrealizowane lepiej w jakim\u015b innym dziele i pojawiaj\u0105 si\u0119 w takich rozmowach jako przyk\u0142ady. To pozwala na docenienie w\u0142a\u015bnie tych innych film\u00f3w, gier czy ksi\u0105\u017cek, kt\u00f3re s\u0105 po prostu lepszej jako\u015bci. Emocje podczas takich dyskusji to jak najbardziej zrozumia\u0142a sprawa, szczeg\u00f3lnie, gdy kto\u015b pr\u00f3buje zirytowa\u0107 drug\u0105 stron\u0119 i odnosi sukces. Sporo ludzi zajmuje si\u0119 na necie tak\u0105 \u201cdzia\u0142alno\u015bci\u0105\u201d, bo daje im to rozrywk\u0119 i w jaki\u015b spos\u00f3b jestem w stanie to zrozumie\u0107, bo bez w\u0105tpienia zabawne jest wyprowadzenie drugiej osoby z r\u00f3wnowagi. Jednak, je\u017celi chce si\u0119 podyskutowa\u0107 na jaki\u015b temat warto\u015bciowo, to lepiej nie ucieka\u0107 si\u0119 do pewnych chwyt\u00f3w, bo to po prostu marnowanie czasu.<\/span><\/p>\n

\"Rozmowy<\/a><\/span><\/p>\n

Nocny Misiek: <\/strong>Natomiast co do tego, \u017ce dobrze, jakby ludzie sprawdzali i krytycznie podchodzili do tego co s\u0142ysz\u0105, to masz racj\u0119 panie kolego. To jest idea warta tego, \u017ceby by\u0142a jak\u0105\u015b norm\u0105 regulatywn\u0105 dla post\u0119powania, ale r\u00f3wnocze\u015bnie jest niemo\u017cliwa do ca\u0142kowitego wprowadzenia. Tutaj si\u0119 pojawia w\u0142a\u015bnie rola autorytetu i wsp\u00f3lnoty. Potrzebujemy po pierwsze specjalist\u00f3w z konkretnych dziedzin, bo poziom skomplikowania danego zagadnienia uniemo\u017cliwia cz\u0119sto sprawdzenie czego\u015b \u201cna szybko\u201d. R\u00f3wnocze\u015bnie jeste\u015bmy te\u017c cz\u0142onkami wsp\u00f3lnot w\u0142a\u015bnie po to, \u017ceby zbiorowym wysi\u0142kiem zrozumie\u0107 \u015bwiat. Osobn\u0105 kwesti\u0105 pozostaje to, \u017ce r\u00f3wnocze\u015bnie jeste\u015bmy bardzo wygodni. Heidegger pisa\u0142 o tym, \u017ce cz\u0142owiek zatraca si\u0119 w \u201cSi\u0119\u201d. Czyli \u017cyje tak jak SI\u0118 \u017cyje, post\u0119puj\u0119 tak jak SI\u0118 post\u0119puje, my\u015bli tak jak SI\u0118 my\u015bli. Bo tak jest \u0142atwiej, bo samemu ci\u0119\u017cko rozezna\u0107 co jest autentycznie dobre. A tak wystarczy, \u017ce przyjmiemy bezmy\u015blnie jaki\u015b system warto\u015bci czy moralny i b\u0119dziemy post\u0119powa\u0107 tak jak SI\u0118 wed\u0142ug niego post\u0119puje. Cz\u0119sto bezkrytycznie, cz\u0119sto przymykaj\u0105c oczy na rzeczy trudne. W Personie 5 ma miejsce ciekawa sytuacja, \u017ce pomimo tego, \u017ce pewna posta\u0107 wprost przyznaje si\u0119 do wielu zbrodni, to ludzie zdaj\u0105 si\u0119 to ignorowa\u0107, nie dopuszczaj\u0105 do siebie tego wyznania winy. Wszystko dlatego, \u017ce to jest osoba, z kt\u00f3r\u0105 wi\u0105za\u0142y swoje nadzieje, na kt\u00f3r\u0105 chcia\u0142y przerzuci\u0107 ci\u0119\u017car odpowiedzialno\u015bci za swoje \u017cycia. Patriota, nie wa\u017cne, \u017ce ch\u2026..ory na ambicj\u0119 cz\u0142owiek.<\/span><\/p>\n

Piwni-chan:<\/strong>\u00a0Je\u017celi mowa o refleksyjno\u015bci ludzi, to racja, pomijaj\u0105c kwestie czasu i si\u0142 dochodz\u0105 r\u00f3wnie\u017c problemy autorytet\u00f3w. Pewien czas temu rozmawia\u0142em na necie z cz\u0142owiekiem powo\u0142uj\u0105cym si\u0119 na badania psycholog\u00f3w i psychiatr\u00f3w, wedle to kt\u00f3rych nie ma zjawiska wolnej woli. Poprosi\u0142em t\u0119 osob\u0119 o artyku\u0142, w kt\u00f3rym to wyczyta\u0142, no bo powo\u0142ywa\u0142 si\u0119 na te s\u0142ynne badania. Artyku\u0142 faktycznie stawia\u0142 tez\u0119 jakoby wolna wola nie istnia\u0142a z powod\u00f3w uwarunkowa\u0144 spo\u0142eczno-biologicznych ka\u017cdego cz\u0142owieka, jednak\u017ce wspomina\u0142 tak\u017ce o tym, \u017ce naukowcy nie znale\u017ali konsensusu co do tego problemu, gdy\u017c \u201cwi\u0119kszo\u015b\u0107\u201d uzna\u0142a, i\u017c taka nie istnieje, jednak druga strona, r\u00f3wnie\u017c spora ilo\u015bciowo, uwa\u017ca\u0142a co innego.<\/span><\/p>\n

Nocny Misiek: <\/strong>Badania naukowe z zakresu psychologii jako argument rozstrzygaj\u0105cy? Bambini porfawor. Tu akurat szczeg\u00f3lnie trzeba krytycznego podej\u015bcia i pewnego dystansu. Du\u017co zale\u017cy od przyj\u0119tych za\u0142o\u017ce\u0144 w tej dziedzinie, za du\u017co tez le\u017cy na styku psychologii i filozofii. To dosy\u0107 grz\u0105ski grunt.<\/span><\/p>\n

Piwni-chan: <\/strong>Generalnie dogmatyczne traktowanie nauki szkodzi samej nauce. Ludzie nie posiadaj\u0105 jeszcze odpowiednich narz\u0119dzi do zbadania otaczaj\u0105cego nas \u015bwiata, o rzeczywisto\u015bci nie wspominaj\u0105c, wi\u0119c przyjmowanie obecnych teorii za niewzruszalny monolit jest niepotrzebne i mo\u017ce hamowa\u0107 rozw\u00f3j.<\/span><\/p>\n

Nocny Misiek:<\/strong>\u00a0No, no, bo jeszcze zaraz padnie, \u017ce przecie\u017c nie ma \u017cadnego dowodu, \u017ce Ziemia jest p\u0142aska. Zamykam w\u0105tek.<\/span><\/p>\n

Piwni-chan:<\/strong>\u00a0No to ju\u017c dobrze. Ale kontynuuj\u0105c autorytety, to te\u017c nale\u017cy uwa\u017ca\u0107 i nie odbiera\u0107 ich s\u0142owa jako dogmatu, cho\u0107by ze wzgl\u0119d\u00f3w r\u00f3\u017cnych pobudek jakimi mog\u0105 si\u0119 kierowa\u0107, czy w\u0142asnej percepcji, kt\u00f3ra, b\u0119d\u0105c ludzk\u0105, nie jest wolna od b\u0142\u0119d\u00f3w. Czasem dobrze jest zatrzyma\u0107 si\u0119 na chwil\u0119 i zastanowi\u0107 nad s\u0142owami jakiej\u015b osoby. Je\u017celi chodzi o przyk\u0142ad z Persony, to ludzie potrafi\u0105 wiele rzeczy wyt\u0142umaczy\u0107 dobrymi intencjami, czy pi\u0119knym celem. Niby m\u00f3wi si\u0119, i\u017c cel u\u015bwi\u0119ca \u015brodki, ale zawsze trzeba by\u0107 ostro\u017cnym, poniewa\u017c nawet najpi\u0119kniejsze ambicje nie s\u0105 warte pewnych po\u015bwi\u0119ce\u0144. Historia i sztuka znaj\u0105 setki przyk\u0142ad\u00f3w, kiedy to pi\u0119kny zamys\u0142, czy te\u017c dobre pobudki doprowadza\u0142y do ohydnych wydarze\u0144, kt\u00f3re nie istniej\u0105 przecie\u017c w pr\u00f3\u017cni i maj\u0105 r\u00f3wnie\u017c wp\u0142yw na ide\u0119, kt\u00f3ra przy\u015bwieca\u0142a sprawcom, zaka\u017caj\u0105c j\u0105 i czyni\u0105c niemo\u017cliw\u0105 do uratowania. Podobnie z odpowiedzialno\u015bci\u0105.<\/span><\/p>\n

Nocny Misiek:<\/strong>\u00a0Nikt nie chce by\u0107 przecie\u017c \u201ctym z\u0142ym\u201d. Nie wymaga jednak du\u017cego wysi\u0142ku znalezienie systemu politycznego, kt\u00f3ry \u201cchcia\u0142 dobrze, a wysz\u0142o jak zawsze\u201d.<\/span><\/p>\n

Piwni-chan:<\/strong> Ano prawda. Ludzie cz\u0119sto nie chc\u0105 by\u0107 odpowiedzialni za swoje dzia\u0142ania i znajduj\u0105 na nie wym\u00f3wki, gdzie najlepszym przyk\u0142adem jest wojskowe \u201ctaki by\u0142 rozkaz\u201d (chocia\u017c dotyczy\u0107 mo\u017ce to r\u00f3wnie\u017c znacznie bardziej prozaicznych sytuacji \u017cyciowych jak np. \u201cprze\u015bladowa\u0144 szkolnych\u201d gdzie istotniejsza jest presja grupy). To wi\u0105za\u0107 mo\u017ce si\u0119 zar\u00f3wno z zaufaniem do prze\u0142o\u017conych, kt\u00f3rzy po prostu widz\u0105 lepiej (w tym konkretnym przypadku. S\u0105 w ko\u0144cu prze\u0142o\u017conymi i robi\u0105 to ju\u017c x lat), jak i ul\u017cenia swojemu w\u0142asnemu sumieniu, poprzez niejako odcz\u0142owieczenie samego siebie. Jestem broni\u0105 czy automatem, kt\u00f3ry jedynie wykonuje polecenia, czy to \u201ctych wy\u017cej\u201d, czy jakiej\u015b grupy r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Nocny Misiek:<\/strong> Problem z odpowiedzialno\u015bci\u0105 jest natomiast taki, \u017ce w sumie to jest bardziej ci\u0119\u017carem ni\u017c czym\u015b, co przynosi jak\u0105\u015b wymiern\u0105 korzy\u015b\u0107. A skoro nie wida\u0107 r\u00f3\u017cnicy to po co przep\u0142aca\u0107? \u017bycie broni lub automatu mo\u017ce nie jest takie z\u0142e?<\/span><\/p>\n

Piwni-chan:<\/strong> Odpowiedzialno\u015b\u0107 to faktycznie bardziej przekle\u0144stwo ni\u017c b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo, jednak jest ona nieroz\u0142\u0105czn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 \u017cycia doros\u0142ego, rozumnego cz\u0142owieka. Nie da si\u0119 jej wyzby\u0107 w \u017caden po\u017c\u0105dany dla ludzi spos\u00f3b, wi\u0119c obawiam si\u0119, \u017ce jeste\u015bmy na ni\u0105 skazani. A co do \u017cycia automatu, no zapewne s\u0105 jednostki, kt\u00f3re lubi\u0105 by\u0107 ca\u0142e \u017cycie kierowane przez kogo\u015b i jakkolwiek s\u0142uchanie porad i kierowanie si\u0119 nimi jest dobrym pomys\u0142em (ale znowu, po odpowiedniej refleksji), tak bycie pod zupe\u0142n\u0105 kontrol\u0105 innej osoby nie jest dla nikogo zdrowe.<\/span><\/p>\n

Nocny Misiek: <\/strong>Jakby si\u0119 zastanowi\u0107, to w zasadzie wi\u0119kszo\u015b\u0107 gier bazuje jednak na strukturze, gdzie masz nagrod\u0119, ale twoja odpowiedzialno\u015b\u0107 zostaje ograniczona. Tw\u00f3rcy maksymalnie zabezpieczaj\u0105 komfort gracza, to \u017ceby pora\u017cka albo b\u0142\u0105d nie bola\u0142y jako\u015b bardzo. I \u017ceby nie musia\u0142 za bardzo my\u015ble\u0107 nad sensem i s\u0142uszno\u015bci\u0105 tego co robi. Patrz klasyczny motyw z gier RPG z grabieniem zw\u0142ok albo dom\u00f3w. Skoro mechaniki pozwalaj\u0105 na co\u015b znaczy, \u017ce mo\u017cna lub trzeba. Wracaj\u0105c zn\u00f3w do Persony, w zasadzie nie spotykaj\u0105 gracza \u017cadne negatywne konsekwencje z posiadania tzw. haremu. A spr\u00f3buj tak zrobi\u0107 w prawdziwym \u017cyciu\u2026<\/span><\/p>\n

Piwni-chan: <\/strong>C\u00f3\u017c, gry mimo wszystko s\u0105 rozrywk\u0105. Nie chodzi w nich o to, \u017ceby uczyni\u0107 je tak trudnymi czy karz\u0105cymi, \u017ceby ludzie po sp\u0119dzeniu w nich kilku godzin dostawali ci\u0105gle po pysku i nie mieli ju\u017c ochoty ich nigdy tkn\u0105\u0107. Oczywi\u015bcie, s\u0105 gry \u0142atwiejsze i trudniejsze (s\u0105 te\u017c takie, kt\u00f3re bardziej doskwieraj\u0105 graczowi, gdy ten pope\u0142ni b\u0142\u0105d, typu Dwarf Fortress, ale trudno zaliczy\u0107 je do mainstreamu), ale te najpopularniejsze typu singleplayer nie s\u0105 a\u017c tak \u201ctrudne we wsp\u00f3\u0142\u017cyciu\u201d. Oczywi\u015bcie w pokonywaniu przeciwno\u015bci jest zabawa, nawet sporo, ale nie ka\u017cdemu si\u0119 to musi podoba\u0107 i liczy si\u0119 zawsze znalezienie z\u0142otego \u015brodka, aby dana gra nie sta\u0142a si\u0119 zbyt frustruj\u0105ca. Co do pewnych mechanik, no to gry s\u0105 dalej fantazj\u0105, czy jak\u0105\u015b form\u0105 idealizowanego \u015bwiata. St\u0105d pewne uproszczenia, jak niesko\u0144czony ekwipunek czy brak rozterek moralnych wyst\u0119puj\u0105cych przy pokonywaniu kolejnej bandy rzezimieszk\u00f3w \u2013 te npcki rzadko kiedy maj\u0105 bogat\u0105 histori\u0119, czy lore, s\u0105 \u201cbez twarzowym\u201d mi\u0119sem armatnim istniej\u0105cym tylko po to, \u017ceby gracze podwy\u017cszali swoje cyferki w statystykach czy ekwipunku. Co do haremu, to c\u00f3\u017c, s\u0105 r\u00f3\u017cne kultury, kt\u00f3re dopuszczaj\u0105 wielo\u017ce\u0144stwo, tak\u017ce tego\u2026<\/span><\/p>\n

Nocny Misiek:<\/strong> Czyli rozrywka wi\u0105\u017ce si\u0119 z brakiem odpowiedzialno\u015bci? Timon i Pumba mieli racj\u0119 z Hakuna Matata?<\/span><\/p>\n

Piwni-chan:<\/strong>\u00a0To zale\u017cy co rozumiesz przez odpowiedzialno\u015b\u0107.<\/span><\/p>\n

Nocny Misiek: <\/strong>O tym, co to jest odpowiedzialno\u015b\u0107 pewnie by si\u0119 da\u0142o rozpisa\u0107 tyle, \u017ce czasu do paruzji by nie starczy\u0142o. My\u015bl\u0119, \u017ce tak na szybko mo\u017cna by to okre\u015bli\u0107 jako \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce stan czego\u015b zale\u017cy ode mnie, \u017ce ja mam decyduj\u0105cy wp\u0142yw, ja decyduj\u0119 o kszta\u0142cie, formie. R\u00f3wnocze\u015bnie ja jestem tym, kt\u00f3ry ponosi konsekwencje tego, \u017ce dana rzecz jest taka a nie inna.<\/span><\/p>\n

Piwni-chan: <\/strong>U, to zale\u017cy od typu i gatunku gry. W bardziej sandboxowych produkcjach, pokroju Rimworlda, czy wspomnianego Dwarf Fortressa, gdzie filozofi\u0119 rozgrywki mo\u017cna przedstawi\u0107 jako \u201cr\u00f3bta co chceta\u201d, to mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce rozrywka zale\u017cy g\u0142\u00f3wnie od graczy. Oni sami sobie j\u0105 kreuj\u0105, ograniczeni tylko przez ramy jakiego\u015b \u015bwiata (Rimworld posiada narrator\u00f3w, mo\u017cna uzna\u0107 ich za jak\u0105\u015b form\u0119 \u201ckaga\u0144ca\u201d). Inne gry, no to zale\u017cy ju\u017c od tego jak bardzo ludzie s\u0105 prowadzeni za r\u0119k\u0119. RPG pozwalaj\u0105 na pewn\u0105 indywidualizacj\u0119 rozgrywki poprzez wyb\u00f3r tam postaci, rodzaju or\u0119\u017ca i tym podobne, ale fabu\u0142a cz\u0119stokro\u0107 idzie po torach. Nawet, je\u017celi s\u0105 jakie\u015b wybory, to s\u0105 one zazwyczaj dosy\u0107 ograniczone i na g\u0142\u00f3wny w\u0105tek maj\u0105 niewielki wp\u0142yw (s\u0105 oczywi\u015bcie pewne wyj\u0105tki jak cho\u0107by rodzimy Wied\u017amin 2, ale te\u017c fabu\u0142a mia\u0142a chyba 2 g\u0142\u00f3wne w\u0105tki zale\u017cne od wyboru towarzysza w pewnym momencie gry, z tego co pami\u0119tam). Przypomnia\u0142y mi si\u0119 te\u017c popularne serie sprzed paru lat (g\u0142\u00f3wnie od pewnego nieistniej\u0105cego ju\u017c studia), gdzie niby gracze mogli samemu kszta\u0142towa\u0107 swoja przygod\u0119. I jakkolwiek fabu\u0142y prezentowane w tych grach by\u0142y lubiane przez ludzi, tak wyb\u00f3r by\u0142 czysto kosmetyczny i zako\u0144czenie ostatecznie by\u0142o jedno. Mamy te\u017c inn\u0105 szko\u0142\u0119 narracji, a mianowicie gry, kt\u00f3re zupe\u0142nie nie bawi\u0105 si\u0119 w jakie\u015b wybory i id\u0105 jak po torach. To nie jest z g\u00f3ry wad\u0105, poniewa\u017c w 10 przypadkach na 10 wybior\u0119 dobr\u0105 liniow\u0105 fabu\u0142\u0119 od mia\u0142kich \u201cwybor\u00f3w\u201d. Tak\u017ce odpowiedzialno\u015b\u0107 w tym rozumieniu zale\u017cy g\u0142\u00f3wnie od typu i gatunku, co uj\u0105\u0142em w pierwszym zdaniu :v<\/span><\/p>\n

Nocny Misiek: <\/strong>Bambi, a powiedz ty mnie, wierzysz w to, \u017ce Fantomowi Z\u0142odzieje z Persony mogliby zrobi\u0107 tak\u0105 rewolucj\u0119 spo\u0142eczn\u0105 jak\u0105 zrobili? Chodzi mi o to, czy rzeczywi\u015bcie jednostka lub grupka silnie zaanga\u017cowanych os\u00f3b jest w stanie w ramach oddolnego ruchu wp\u0142yn\u0105\u0107 na ca\u0142e spo\u0142ecze\u0144stwo? Zmieni\u0107 my\u015blenie, zainspirowa\u0107, zmotywowa\u0107 do dzia\u0142ania?<\/span><\/p>\n

Piwni-chan: <\/strong>C\u00f3\u017c patrz\u0105c na historyczne przyk\u0142ady to niby oddolne grupki potrafi\u0142y wywo\u0142ywa\u0107 rewolucje. Cz\u0119stokro\u0107 jednak, aby taka rewolucja by\u0142a udana potrzeba by\u0142o jednak kogo\u015b wi\u0119kszego za nimi, kt\u00f3ry by ca\u0142\u0105 imprez\u0119 finansowa\u0142 czy wspiera\u0142 politycznie. Tak\u017ce, gdyby analizowa\u0107 tak\u0105 rewolucj\u0119 z punktu widzenia naszego \u015bwiata to nie s\u0105dz\u0119, \u017ceby odnios\u0142a ona wi\u0119kszy sukces. Jednak, bior\u0105c pod uwag\u0119, to \u017ce w P5 dochodz\u0105 np. motywy magii i interwencji si\u0142 nadnaturalnych, kt\u00f3re Japo\u0144czycy lubi\u0105 w swoich bajkach, to kto zmienia posta\u0107 rzeczy. Zada\u0107 sobie trzeba pytanie, czy kto\u015b wierzy w magi\u0119, czy cuda, bo szczeg\u00f3lnie z tymi drugimi mo\u017cna osi\u0105gn\u0105\u0107 wszystko. A ty uwa\u017casz, \u017ce ziomeczki z P5 potrafiliby zmieni\u0107 cokolwiek w naszym \u015bwiecie?<\/span><\/p>\n

Nocny Misiek: <\/strong>W\u0142a\u015bnie wydaje mi si\u0119, \u017ce tak. Patrz\u0105c na histori\u0119 mamy pe\u0142no postaci czy grup, kt\u00f3re mia\u0142y siln\u0105 motywacj\u0119 i niezachwian\u0105 wiar\u0119 w spraw\u0119. I takie jednostki zmienia\u0142y \u015bwiat. Czy to m\u00f3wimy o grupce rybak\u00f3w, kt\u00f3ra us\u0142ysza\u0142a, \u017ce \u201cb\u0119d\u0105 sol\u0105 Ziemi\u201d, czy mo\u017ce chodzi o greckich intelektualist\u00f3w, kt\u00f3rzy pr\u00f3bowali si\u0119 odnale\u017a\u0107 w \u015bwiecie po upadku imperium Aleksandra i stworzyli na tej bazie r\u00f3\u017cne szko\u0142y etyczne. Wiadomo, nie ka\u017cdemu jest dane stworzy\u0107 ruch spo\u0142eczny albo zapocz\u0105tkowa\u0107 nowy styl \u017cycia. My jako ludzie jednak podziwiamy jednostki wybitne i chcemy w jakim\u015b spos\u00f3b by\u0107 jak one. Wystarczy spojrze\u0107 na popularno\u015b\u0107 sportowc\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Piwni-chan:<\/strong>\u00a0Jak m\u00f3wisz o rybakach sprzed 2k lat to dalej mieli oni \u201cplecy\u201d, bo to nie by\u0142a grupa losowych ludzi. I te\u017c pasuje do cudu, o kt\u00f3rym wspomina\u0142em. Postaci z P5 na pewno mo\u017cna by uzna\u0107 za wystarczaj\u0105co charyzmatyczne, aby nadawa\u0142y si\u0119 na prowodyr\u00f3w rewolucji (chocia\u017c Joker mo\u017ce mie\u0107 z tym problemy, skoro jest niemow\u0105), ale dalej uwa\u017cam, \u017ce bez odpowiedniego zaplecza naturalnego czy nadnaturalnego to nie mogliby wiele zmieni\u0107. Oczywi\u015bcie sportowcy mog\u0105 by\u0107 inspiruj\u0105cy dla m\u0142odych ludzi, kt\u00f3rzy dzi\u0119ki nim sami zaczynaj\u0105 trenowa\u0107 jaki\u015btam sport, ale nie nazwa\u0142bym tego szeroko spo\u0142ecznym ruchem zmieniaj\u0105cym rzeczywisto\u015b\u0107. Uwa\u017cam sportsmen\u00f3w raczej za zwyk\u0142\u0105 rozrywk\u0119 dla starszych i okazjonaln\u0105 inspiracj\u0119 dla m\u0142odszych, nie przecenia\u0142bym a\u017c tak ich popularno\u015bci.<\/span><\/p>\n

Nocny Misiek:<\/strong> Czy s\u0105 odpowiednim wzorem do na\u015bladowania do inna sprawa. Chodzi o sam\u0105 kwesti\u0119 tego, \u017ce zawsze b\u0119dzie popyt na autorytet. A teraz chyba s\u0105 wi\u0119ksze mo\u017cliwo\u015bci zaistnienia i przebicia si\u0119 do \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej ni\u017c kiedykolwiek. Social media to jednak pot\u0119\u017cny kana\u0142 oddzia\u0142ywania na masy. Jakby\u015b si\u0119 postara\u0142 to nawet ty m\u00f3g\u0142by\u015b zosta\u0107 Fantomowym Z\u0142odziejem. Pomy\u015bl o tym. Harem czeka.<\/span><\/p>\n

\"Rozmowy<\/a><\/span><\/p>\n

Piwni-chan:<\/strong> To, \u017ce dzisiaj jest tyle mo\u017cliwo\u015bci zaistnienia mo\u017ce by\u0107 wad\u0105 i zalet\u0105. Generalnie temat soszjal medi\u00f3w to temat rzeka, bo jutub chocia\u017c potrafi od czasu do czasu obdarowa\u0107 z\u0142otem, tak w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w k\u0105t\u0119t jest mocno przeci\u0119tny. I jednak nie s\u0105dz\u0119, \u017cebym m\u00f3g\u0142 zosta\u0107 fantomowym z\u0142odziejem, mam o jeden wymiar za du\u017co. Z tego powodu jakakolwiek waifu czy radykalna zmiana rzeczywisto\u015bci dalej pozostanie poza zasi\u0119giem\u2026<\/span><\/p>\n

Nocny Misiek:<\/strong> Ehhh\u2026. musia\u0142e\u015b na koniec popsu\u0107 atmosfer\u0119. Ko\u0144czymy. Dobrze, \u017ce teraz cz\u0119sto pada, to przynajmniej nie b\u0119dzie wida\u0107 naszych \u0142ez\u2026<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Arystoteles mia\u0142 powiedzie\u0107, \u017ce cz\u0142owiek jest zwierz\u0119ciem spo\u0142ecznym. Jednostki kszta\u0142tuj\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwa, spo\u0142ecze\u0144stwa kszta\u0142tuj\u0105 jednostki (a niebo jest niebieskie). Wdzi\u0119czny temat dla r\u00f3\u017cnego rodzaju tw\u00f3rc\u00f3w, prawdziwie niewyczerpalna kopalnia temat\u00f3w. Dzi\u015b spojrzymy, jak t\u0119 relacj\u0119 pr\u00f3buje ukaza\u0107 Persona 5 \u2013 wytw\u00f3r kultury, kt\u00f3ra w podr\u0119cznikowym ukazaniu silnie pojmuje cz\u0142owieka jako trybik spo\u0142ecznej … Wi\u0119cej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":20,"featured_media":6840,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_wpscppro_dont_share_socialmedia":false,"_wpscppro_custom_social_share_image":0,"_facebook_share_type":"","_twitter_share_type":"","_linkedin_share_type":"","_pinterest_share_type":"","_linkedin_share_type_page":"","_instagram_share_type":"","_medium_share_type":"","_threads_share_type":"","_google_business_share_type":"","_selected_social_profile":[],"_wpsp_enable_custom_social_template":false,"_wpsp_social_scheduling":{"enabled":false,"datetime":null,"platforms":[],"status":"template_only","dateOption":"today","timeOption":"now","customDays":"","customHours":"","customDate":"","customTime":"","schedulingType":"absolute"},"_wpsp_active_default_template":true},"categories":[1231],"tags":[166,339,973,173],"coauthors":[532,665],"class_list":["post-5770","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-publicystyka","tag-atlus","tag-persona-5","tag-publicystyka","tag-sony","entry"],"pp_statuses_selecting_workflow":false,"pp_workflow_action":"current","pp_status_selection":"publish","aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5770","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/20"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5770"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5770\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":216783,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5770\/revisions\/216783"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6840"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5770"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5770"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5770"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcoauthors&post=5770"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}