{"id":5934,"date":"2020-02-07T10:33:25","date_gmt":"2020-02-07T08:33:25","guid":{"rendered":"https:\/\/shinigami.pl\/?p=5934"},"modified":"2023-01-15T15:52:17","modified_gmt":"2023-01-15T13:52:17","slug":"o-tym-ze-bez-bolu-nie-ma-rozwoju-medytacje-nad-ori-and-the-blind-forest","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/shinigami.pl\/?p=5934","title":{"rendered":"Medytacje nad Ori and The Blind Forest"},"content":{"rendered":"
<\/div>

Ori and The Blind Forest wydaje si\u0119 na pierwszy rzut oka produktem dla m\u0142odszego odbiorcy. Nie dajcie si\u0119 jednak zwie\u017a\u0107 bajkowej oprawie i \u0142adnej muzyce. To nie jest gra dla dzieci. To produkt dla ludzi o mocnych nerwach oraz silnej psychice. Nie ma w niej co prawda ani brutalno\u015bci, ani nago\u015bci. Mo\u017ce by\u0107 za to sporo niecenzuralnego s\u0142ownictwa. Tyle, \u017ce po twojej stronie. Bo animuj\u0105c Oriego przyjdzie graczowi umiera\u0107. I to cz\u0119sto.<\/span><\/strong><\/p>\n

\n

<\/span><\/p>\n

Na pocz\u0105tek trzeba postawi\u0107 spraw\u0119 jasno \u2013 nie uwa\u017cam Ori and The Blind Forest za szczeg\u00f3lnie g\u0142\u0119bok\u0105 gr\u0119 . Gra wpisuje si\u0119 w ba\u015bniow\u0105 konwencj\u0119 i mo\u017cna znale\u017a\u0107 w niej pewne powszechne toposy. Mamy jak\u0105\u015b walk\u0119 dobra (bia\u0142y Ori) za z\u0142em (czarna sowa Kuro b\u0119d\u0105ca g\u0142\u00f3wnym antagonist\u0105), mamy motyw ma\u0142ego, s\u0142abego protagonisty, kt\u00f3ry musi odby\u0107 niebezpieczn\u0105 podr\u00f3\u017c, \u017ceby ocali\u0107 \u015bwiat, mamy matczyn\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3ra mo\u017ce przynie\u015b\u0107 skutki zar\u00f3wno wspania\u0142e, jak i straszne, mamy konflikt wynikaj\u0105cy z nieporozumienia. Nazwijcie mnie jednak ignorantem, ale \u017cadna z tych narracji nie zosta\u0142a moim zdaniem ciekawie poprowadzona. Nie uda\u0142o mi si\u0119 wy\u0142uska\u0107 jakiego\u015b wyra\u017anego przes\u0142ania i nijak do mnie opowie\u015b\u0107 przedstawiona w grze nie przem\u00f3wi\u0142a. Ja wiem, \u017ce przecie\u017c to by\u0142a wzruszaj\u0105ca historia, kt\u00f3ra doprowadza\u0142a do p\u0142aczu i wzbudza\u0142a w nas zachwyt i mi\u0142o\u015b\u0107, bo to panowie i panie pi\u0119kna ba\u015b\u0144 by\u0142a. Ale co ja poradz\u0119, \u017ce nie wzrusza?<\/span><\/p>\n

\"Medytacje<\/span><\/p>\n

W takim razie, skoro fabu\u0142a gry nie ma moim zdaniem interesuj\u0105cego przes\u0142ania, to po co ten tekst? Jeden z moich ulubionych cytat\u00f3w to s\u0142owa przypisywane Konfucjuszowi. Mia\u0142 on pono\u0107 powiedzie\u0107, \u017ce cz\u0142owieka m\u0105drego poznaje si\u0119 po tym, \u017ce tego, \u017ce nie ma nic do powiedzenia nie zamienia w s\u0142owa. A przecie\u017c przed chwil\u0105 ju\u017c ustali\u015bmy, \u017ce jestem ignorantem.\u00a0<\/span><\/p>\n

\n

Bycie czy Nie-Bycie\u00a0<\/strong><\/h3>\n
\n

Rzecz\u0105, kt\u00f3ra mnie najbardziej zaciekawi\u0142a w historii przedstawionej w grze by\u0142o to, \u017ce \u015bwi\u0119c\u0105ca kulka, kt\u00f3ra towarzyszy g\u0142\u00f3wnemu bohaterowi ma na imi\u0119 Sein. Kulka ta znajdowa\u0142a si\u0119 pierwotnie na Spirit Tree (Duchowym Drzewie? Drzewie Ducha?), jednak zosta\u0142a z niego porwana, co poskutkowa\u0142o spaczeniem \u015bwiata. Sein musi powr\u00f3ci\u0107 do drzewa, aby uleczy\u0107 las z tocz\u0105cej go choroby. Tyle fabu\u0142y. Najwa\u017cniejsze w tym wszystkim jest to, \u017ce wyraz \u201cSein\u201d to z niemieckiego \u201cBycie\u201d. S\u0142owo to jest obarczone niesamowitym baga\u017cem znacze\u0144 i kontekst\u00f3w, kluczowe jednak wydaje si\u0119 powi\u0105zanie z niemieckim filozofem Martinem Heideggerem, kt\u00f3rego g\u0142\u00f3wna praca zatytu\u0142owana by\u0142a w\u0142a\u015bnie \u201cSein und Zeit\u201d, czyli \u201cBycie i Czas\u201d.\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

Czy zatem Ori and The Blind Forest jest grow\u0105 reinterpretacj\u0105 filozofii Heideggera? Czy roz\u0142\u0105czenie Sein i Spirit Tree to obraz \u015bwiata, kt\u00f3ry zapomnia\u0142 o prawdzie Bycia? Czy krucho\u015b\u0107 Oriego i liczne zgony jakie spotykaj\u0105 go w czasie przygody to subtelna aluzja do tego, \u017ce zdaniem Heideggera cz\u0142owiek, kt\u00f3ry jest pasterzem Bycia, jest r\u00f3wnie\u017c Byciem-ku-\u015bmierci? Czy metroidvaniowy charakter rozgrywki, gdzie Ori wraca do odwiedzonych wcze\u015bniej lokacji, aby za pomoc\u0105 nowych umiej\u0119tno\u015bci odkry\u0107 kolejne sekrety to nawi\u0105zanie do figury ko\u0142a hermeneutycznego? Szczerze w\u0105tpi\u0119. Gra, poza tym jednym s\u0142owem, nie daje innych wskaz\u00f3wek jakoby \u015bwiadomie nawi\u0105zywa\u0142a do my\u015bli heideggerowskiej. Czy to przeszkadza w pr\u00f3bie zinterpretowania Ori and The Blind Forest w duchu tej filozofii? Papier przyjmie wszystko. \u017byjemy w spo\u0142ecze\u0144stwie postmodernizmu. Odbiorca mo\u017ce by\u0107 wsp\u00f3\u0142autorem dzie\u0142a i samemu konstytuowa\u0107 jego sens, jego subiektywny odbi\u00f3r jest tym w\u0142a\u015bciwym. Ja jestem chyba jednak na takie obcowanie ze sztuk\u0105 zbyt leniwy. A mo\u017ce wprost przeciwnie, to w\u0142a\u015bnie tw\u00f3rcy przez takie podej\u015bcie staj\u0105 si\u0119 zbyt leniwi w konstruowaniu swoich \u015bwiat\u00f3w? Wiedz\u0105, \u017ce ludzie dopisz\u0105 sobie histori\u0119 i sens sami. Brzmi to prawdopodobnie dosy\u0107 cynicznie, ale jest to skutek obcowania w ostatnim czasie z innymi \u201cdzie\u0142ami\u201d, kt\u00f3re pretendowa\u0142y do bycia ambitnym, zmuszaj\u0105cym do my\u015blenia kinem, a pozostawi\u0142y niesmak ogl\u0105dania pretensjonalnych znaczeniowych wydmuszek i symbolicznych atrap nasuwaj\u0105cych raczej skojarzenia z fa\u0142szywymi fasadami budynk\u00f3w z bajek o Dzikim Zachodzie. \u00a0<\/span><\/p>\n

\"Medytacje<\/a><\/span><\/p>\n

Nie wydaje mi si\u0119 zatem, \u017ce w\u0142a\u015bciwym by by\u0142o interpretowanie gry w duchu okre\u015blonej filozofii, tylko dlatego, \u017ce co\u015b tam si\u0119 kojarzy z czym\u015b tam. To, \u017ce Ori and The Blind Forest wydaje si\u0119 mi by\u0107 jedynie prost\u0105 histori\u0105, nie jest jednak oczywi\u015bcie wad\u0105 tej produkcji. Ba\u015bniowa oprawa stanowi mi\u0142e opakowanie dla rozgrywki. W gruncie rzeczy, je\u017celi przyjrze\u0107 si\u0119 historii elektronicznej rozrywki, raczej ma\u0142o by\u0142o takich gier, kt\u00f3re by\u0142y czystymi mechanikami, bez \u017cadnego kontekstu. Lubimy jak nasza posta\u0107 jest zanurzona w jakim\u015b \u015bwiecie, uczestniczy w jakiej\u015b historii, zmierza do jakiego\u015b celu. Nawet w grach sportowych prowadzimy przecie\u017c cz\u0119sto konkretne dru\u017cyny, kt\u00f3re funkcjonuj\u0105 w ramach rozgrywek o okre\u015blony puchar. Tylko w Tetrisa nikt nie gra dla fabu\u0142y. \u00a0<\/span><\/p>\n

\n

\u00a0Nauka boli\u00a0<\/strong><\/h3>\n
\n

Jest jednak jedna niew\u0105tpliwa nauka p\u0142yn\u0105ca z Ori and The Blind Forest, kt\u00f3rej warto\u015bci odm\u00f3wi\u0107 nie mo\u017cna. Nie wynika ona jednak z fabu\u0142y, ale z mechaniki i gatunku w jakim osadzona jest gra. Nasz kr\u00f3likopodobny Ori jest niesamowicie kruchy, za\u015b wszystko chce jego \u015bmierci \u2013 pod\u0142ogi i \u015bciany z wystaj\u0105cymi kolcami, lawa, lasery, no i oczywi\u015bcie ca\u0142a plejada, tak morderczych, jak kolorowych stwork\u00f3w. Sekwencje platformowe wymagaj\u0105 niesamowitej precyzji i nie wybaczaj\u0105 b\u0142\u0119d\u00f3w. Fina\u0142owa ucieczka przed g\u0142\u00f3wnym bossem wywo\u0142a\u0142a u mnie frustracj\u0119 nie mniejsz\u0105 ni\u017c nies\u0142awny poziom z mostami we mgle z przyg\u00f3d znanej maskotki Sony. Umiera si\u0119 cz\u0119sto i post\u0119p w grze zbudowany jest na licznych podej\u015bcia do tego samego fragmentu planszy w celu znalezienia optymalnego sposobu na jego pokonanie. Trzeba si\u0119 nauczy\u0107 ustawienia i zachowania przeciwnik\u00f3w, pozycji kolejnych platform, wypracowa\u0107 odpowiedni\u0105 sekwencj\u0119 ruch\u00f3w\u00a0oraz czas ich wykonywania. Metod\u0105 pr\u00f3b i b\u0142\u0119d\u00f3w trzeba brn\u0105\u0107 uparcie przed siebie.\u00a0<\/span><\/p>\n

Zaakceptowanie pora\u017cki i trudu jako naturalnych elementu procesu uczenia si\u0119 wydaje si\u0119 by\u0107 nies\u0142ychanie wa\u017cn\u0105 lekcj\u0105 p\u0142yn\u0105c\u0105 z Ori and The Blind Forrest. Wsp\u00f3\u0142czesny \u015bwiat nas bardzo rozpieszcza. Setki tre\u015bci i produkt\u00f3w mamy dost\u0119pne na wyci\u0105gni\u0119cie myszki. Jeste\u015bmy przyzwyczajeni do tego, \u017ce w Internecie wiele rzeczy mamy dost\u0119pnych od razu, w ci\u0105gu kilku sekund. Wystarczy drobne op\u00f3\u017anienie w transferze, chwila d\u0142u\u017cszego oczekiwania na wczytanie strony i ju\u017c dopada nas irytacja. Z drugiej strony, \u017cyjemy w kulturze sukcesu, gdzie pora\u017cki s\u0105 czym\u015b wstydliwym, s\u0105 bezwarto\u015bciowe. Na piedestale s\u0105 ludzie wybitni, ci kt\u00f3rym si\u0119 uda\u0142o i s\u0105 aktualnie w momencie triumfu. Bohaterom na ekranie te\u017c sukcesy wydaj\u0105 si\u0119 przychodzi\u0107 jako\u015b \u0142atwo. Chocia\u017c niejednokrotnie widzimy sceny ich morderczego treningu, to rzadko widzimy ich pora\u017cki. Bardziej punktem do odhaczenia ni\u017c realn\u0105 nauk\u0105 pokory jest ta jedyna pora\u017cka tradycyjnie wpisana w \u015brodek scenariusza danej historii, kiedy to protagonista spotyka po raz pierwszy g\u0142\u00f3wnego przeciwnika i musi zosta\u0107 pokonany, \u017ceby m\u00f3c rozpocz\u0105\u0107 swoj\u0105 transformacj\u0119. Wydaje si\u0119 to jednak by\u0107 odleg\u0142e od naszych codziennych walk i pora\u017cek. \u00a0<\/span><\/p>\n

Oczywi\u015bcie, nikt z nas nie lubi przegrywa\u0107. Ale jednocze\u015bnie dajemy si\u0119 pokona\u0107 przez l\u0119k przed pora\u017ck\u0105. Rezygnujemy, gdy pojawiaj\u0105 si\u0119 pierwsze trudno\u015bci i niepowodzenia. Albo w og\u00f3le nie podejmujemy dzia\u0142ania, je\u017celi nie mamy 100% szansy na powodzenie. Tymczasem przez przygody ma\u0142ego Oriego tw\u00f3rcy gry pr\u00f3buj\u0105 nam przekaza\u0107, \u017ce pora\u017cki to nie jest co\u015b czego powinni\u015bmy unika\u0107, ale co\u015b na czym powinni\u015bmy si\u0119 uczy\u0107 i z czego wyci\u0105ga\u0107 wnioski. Niejednokrotnie nasze nieudane dzia\u0142ania b\u0119d\u0105 frustruj\u0105ce. B\u0119dzie krew, zn\u00f3j, pot i \u0142zy. Ale nikt nie obiecywa\u0142, \u017ce \u017cycie b\u0119dzie \u0142atwe. A je\u017celi obiecywa\u0142, to k\u0142ama\u0142. Racj\u0119 mia\u0142 Kant kiedy m\u00f3wi\u0142, \u017ce per asper ad astra (z \u0142ac. \u201cprzez trudy do gwiazd\u201d). \u00a0<\/span><\/p>\n

Warto przy tej okazji powiedzie\u0107 o tzw. cyklu Kolba. David Kolb to ameryka\u0144ski teoretyk metod nauczania, kt\u00f3ry opracowa\u0142 model uczenia poprzez do\u015bwiadczenie. Sk\u0142ada si\u0119 on z czterech punkt\u00f3w:\u00a0<\/span><\/p>\n

    \n
  1. Do\u015bwiadczenie<\/span><\/li>\n
  2. Refleksja<\/span><\/li>\n
  3. Teoria<\/span><\/li>\n
  4. Praktyka<\/span><\/li>\n<\/ol>\n

    \"Medytacje<\/span><\/p>\n

    Punktem wyj\u015bcia w tym modelu jest jakie\u015b do\u015bwiadczenie. Odnosz\u0105c to do omawianej gry dajmy na to np. wej\u015bcie do nowej lokacji, gdzie na przywitanie atakuje nas przeciwnik i posy\u0142a Oriego do ostatniego punktu zapisu. W momencie, kiedy ju\u017c zdobyli\u015bmy to do\u015bwiadczenie, to mo\u017cemy si\u0119 zastanowi\u0107 nad tym co si\u0119 w\u0142a\u015bnie wydarzy\u0142o. Przeprowadzamy refleksj\u0119, gdzie dajmy na to analizujemy ruch przeciwnika, to jak si\u0119 przemieszcza, rodzaje atak\u00f3w, pr\u0119dko\u015b\u0107 poruszania si\u0119, dost\u0119pn\u0105 przestrze\u0144, roz\u0142o\u017cenie pu\u0142apek itd. Kolejnym krokiem jest stworzenie teorii, czyli pewnych abstrakcyjnych regu\u0142 odnosz\u0105cych si\u0119 nie tylko do tej sytuacji, ale te\u017c jej podobnych. Mo\u017cemy doj\u015b\u0107 np. do wniosku, \u017ce najlepsz\u0105 taktyk\u0105 na opancerzonych przeciwnik\u00f3w, kt\u00f3rzy tocz\u0105 si\u0119 w kierunku Oriego jest zwyczajne przeskoczenie nad nimi w odpowiednim momencie. Teraz nasz pomys\u0142 musimy przetestowa\u0107, czyli podj\u0105\u0107 si\u0119 kolejnej pr\u00f3by pokonania wyzwania, ale ju\u017c z now\u0105 wiedz\u0105 i planem dzia\u0142ania. To prowadzi do kolejnego do\u015bwiadczenia, nast\u0119pnie do refleksji, potem do teorii, dalej do praktyki, kt\u00f3ra da nam nowe do\u015bwiadczenia i tak w k\u00f3\u0142ko. \u00a0<\/span><\/p>\n

    W tym modelu uczenia si\u0119 grzechem nie jest poniesienie pora\u017cki, ale nie wyci\u0105gniecie z niej \u017cadnej nauki. Pono\u0107 absurd to robienie ci\u0105gle tego samego, a oczekiwanie innych rezultat\u00f3w. Nie chodzi oto, \u017ceby ci\u0105gle powtarza\u0107 jedne i te same b\u0142\u0119dy, ale \u017ceby pr\u00f3bowa\u0107 wyci\u0105gn\u0105\u0107 z nich wnioski. Po pora\u017cce nale\u017cy si\u0119 zastanowi\u0107 co posz\u0142o nie tak, \u017ceby przy kolejnej pr\u00f3bie spr\u00f3bowa\u0107 zadzia\u0142a\u0107 inaczej. Jak znowu nie wyjdzie? To czas na nast\u0119pn\u0105 refleksj\u0119, na kolejne wnioski i na nowy spos\u00f3b dzia\u0142ania. I tak zgon po zgonie, godzina po godzinie, w ko\u0144cu uda si\u0119 uciec przed wielk\u0105 czarn\u0105 sow\u0105 w towarzystwie strzelaj\u0105cych gejzer\u00f3w, spadaj\u0105cych kamieni i atakuj\u0105cych przeciwnik\u00f3w.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

    Ori and The Blind Forest nie jest oczywi\u015bcie pierwsz\u0105 gr\u0105, kt\u00f3rej mechanika opiera na uczeniu poprzez pora\u017cki. Koronnym przyk\u0142adem b\u0119d\u0105 tu oczywi\u015bcie gry od From Software, kt\u00f3re nierozerwalnie po\u0142\u0105czone s\u0105 z cyklem \u017cycia i \u015bmierci, z osi\u0105ganiem sukces\u00f3w przez ponoszenie kolejnych pora\u017cek. W gruncie rzeczy, taki wniosek mo\u017cna by wyci\u0105gn\u0105\u0107 z z wi\u0119kszo\u015bci gier zr\u0119czno\u015bciowych, czy nawet gier w og\u00f3le. Historia Oriego nie jest w niczym odkrywcza. Przygody bia\u0142ego kr\u00f3liko-cosia pokazuj\u0105 jednak wyra\u017anie, \u017ce gry maj\u0105 dodatkowy kana\u0142 przekazywania pewnych warto\u015bci, kt\u00f3rego nie maj\u0105 ani ksi\u0105\u017cki, ani filmy. Gameplay jest pe\u0142noprawnym \u015brodkiem wyrazu pewnych warto\u015bci czy idei, tym silniejszym, \u017ce zwi\u0105zany jest z interakcj\u0105 z odbiorc\u0105. W grach nie tylko fabu\u0142a nas mo\u017ce czego\u015b nauczy\u0107. Niech wi\u0119c po\u015bwi\u0119cenie Oriego nie p\u00f3jdzie na marne. Pami\u0119taj, za ka\u017cdym razem, gdy si\u0119 poddajesz w wyniku pora\u017cki, gdzie\u015b tam p\u0142acze ma\u0142y, bia\u0142y kr\u00f3liczek\u2026\u00a0<\/span><\/p>\n

    \"Medytacje<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Ori and The Blind Forest wydaje si\u0119 na pierwszy rzut oka produktem dla m\u0142odszego odbiorcy. Nie dajcie si\u0119 jednak zwie\u017a\u0107 bajkowej oprawie i \u0142adnej muzyce. To nie jest gra dla dzieci. To produkt dla ludzi o mocnych nerwach oraz silnej psychice. Nie ma w niej co prawda ani brutalno\u015bci, ani … Wi\u0119cej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":20,"featured_media":6923,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_wpscppro_dont_share_socialmedia":false,"_wpscppro_custom_social_share_image":0,"_facebook_share_type":"","_twitter_share_type":"","_linkedin_share_type":"","_pinterest_share_type":"","_linkedin_share_type_page":"","_instagram_share_type":"","_medium_share_type":"","_threads_share_type":"","_google_business_share_type":"","_selected_social_profile":[],"_wpsp_enable_custom_social_template":false,"_wpsp_social_scheduling":{"enabled":false,"datetime":null,"platforms":[],"status":"template_only","dateOption":"today","timeOption":"now","customDays":"","customHours":"","customDate":"","customTime":"","schedulingType":"absolute"},"_wpsp_active_default_template":true},"categories":[1231,1626],"tags":[172,1036,162,973],"coauthors":[532],"class_list":["post-5934","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-publicystyka","category-wyroznione","tag-microsoft","tag-moon-studios","tag-ori-and-the-blind-forest","tag-publicystyka","entry"],"pp_statuses_selecting_workflow":false,"pp_workflow_action":"current","pp_status_selection":"publish","aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5934","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/20"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5934"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5934\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":216690,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5934\/revisions\/216690"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6923"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5934"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5934"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5934"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/shinigami.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcoauthors&post=5934"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}